Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
КОММЕНТАРИЙ УК (Ерекше блік) - копия.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
4 Мб
Скачать
☆

1.Санитариялық қагидаларды немесе гигиеналық нормативтерді абайсызда адамдардың жаппай сырқаттануына, ауру жұқтыруына, сәулеленуіне немесе улануына әкеп соқңан бұзу -

2. Абайсызда адам өліміне акеп соққан дәл сол іс-әрекет -

3.Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, абайсызда екі немесе одан да көп адамның өліміне әкеп соққан іс-әрекет -

Қылмыстық құқық бұзушылықтың объектісі - тұрғындардың денсаулығы жэне өмірі.

Объективтік жағынан кылмыстық құқық бұзушылық - абайсызда адамдардың жап­пай сырқаттануына, ауыру жұқтыруына немесе улануына экеп соққан санитарлық-эпидемиологиялық ережелерді бұзу арқылы жүзеге асырылады.

Қылмыстық кодекстің 304-бабының нормасы бланкеттік. Бұл тұрғыдағы заң бұзушылық Қазақстан Республикасының арнаулы санитарлық-эпидемиологиялық Заңы арқылы реттеледі. Санитарлық-эпидемиологиялық ережелер - жұқпалы аурулардан сақтандыру, олардың тарауына жол бермеуге бағытталған нормативтердің жиынтығы бо-лып табылады. Осы ережелерді бұзу эрекет немесе эрекетсіздік арқылы істелуі мүмкін. Көрсетілген қылмыстық құқық бұзушылық санитарлық-эпидемиологиялық ережелерді бұзудан абайсызда адамдардың жаппай сырқаттануына, ауру жұктыруына немесе ула­нуына экеп соққанда ғана туындайды.

Адамдардың жаппай сырқаттануына эпидемиялардың тарауы (тырысқақ, тұмау, т.б.); ауру жұқтыру сан түрлі болады.

Улануға — химиялық, бактериологиялық, өндірістік, тұрмыстық, тағамдық уланулар жатады. Мұндай уланулар адам ағзасына улы, зэрлі заттардың эсер етуі арқылы пайда болады.

Көрсетілген ережелерді бұзу мен адамдардың жаппай сырқаттануының неме­се улануының арасындағы себепті байланысты анықтауы тиіс. Қылмыстық құқық бұзушылық көрсетілген сырқат немесе улану орын алған сэттен бастап аяқталған деп саналады.

Қылмыстық құқық бұзушылық субъективтік жағынан абайсыздықпен істеледі. Қылмыстық құқық бүзушылықтың субъектісі - 16-ға толған жай адам, сондай-ақ санитарлық-эпидемиологиялық ережелерді сақтау өзіне жүктелген лауазымды адамдар да болуы мүмкін.

Қылмыстық кодекстің 304-бабының 2-тармағында осы қылмыстың ауырлататын түрі: абайсызда адам өліміне әкеп соққан дэл сол эрекет үшін жауаптылық көзделген.

Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, абайсызда екі немесе одан да көп адамның өліміне экеп соққан іс-эрекет осы қылмыс қүрамының өте ауырлататын түрі болып табы-лады (ҚК-тің 304-бабының 3-бөлігі).

305-бап. Адамдардың өміріне немесе денсаулығына қауіп төндіретін мән-жайлар тура-лы ақпаратты жасыру

1.Адамдардың өміріне немесе денсаулыгына не ңоршаган ортага қауіп төндіретін оқигалар, фактілер немесе қубылыстар туралы ақпаратпен халықты қамтамасыз етуге міндетті адамның осындай ақпаратты жасыруы немесе бурмалауы -

2.Абайсызда адамның денсаулыгына зиян келтіруге не взге де ауыр зардаптарга экеп соққан дел сол іс-әрекет -

Қылмыстық қүқық бүзушылықтың тікелей объектісі - халықтың денсаулығы.

Осы қылмыстық құқық бұзушылықтың затына - адамдардың өміріне неме­се денсаулыгына, не қоршаған ортаға қауіп төндіретін оқиғалар, фактілер немесе қүбылыстар туралы ақпараттар жатады.

Ақпараттарға - адамның өмірі мен денсаулыгына, қоршаған ортаға қауіп төндіретін оқиғалар, қүбылыстар, жер сілкінісі қаупі, зиянды газдардың, радиоактивті, химиялық заттардың таралуы, құрылыстардың, ғимараттардың апат қаупі, қоршаған ортаны залал-дандыратын микроорганизмдердің, аурулардың таралу мэліметтері жатады.

Қылмыстық кодекстің 305-бабының 1-тармағында көрсетілген қылмыстық қүқық бұзушылық объективтік жағынан адамдардың өміріне немесе денсаулыгына, не қоршаған ортаға қауіп төндіретін оқиғалар, фактілер немесе қүбылыстар туралы ақпаратты халықты осындай ақпаратпен қамтамасыз етуге міндетті адамның жасыруы немесе бүрмалауы арқылы сипатталады.

Қылмыстық кодекстің 305-бабының пайда болуының заңдылық негізі Қазақстан Республикасы Конституциясының 31-бабының 2-тармағында тікелей көрсетілген «адамдардың өмірі мен денсаулыгына қатер төндіретін деректер мен жагдаяттарды лауазымды адамдардың жасыруы заңға сэйкес жауапкершілікке экеп соғады» деген конституциялық қағида болып табылады. Жасыру - тұрғындарға төнген қауіптің пайда болуы жөнінде ақпарат бермеу. Бүрмалау - төнген қауіп жөніндегі шындыққа жатпай-тын, толық емес мэліметтерді хабарлау.

Қылмыстық құқық бұзушылық формальдық қү_рамға жатады. Ол осы көрсетілген эрекеттерді істеген уақыттан бастап аяқталған деп саналады.

Қылмыстық қүуық бұзушылық субъективтік жағынан тікелей қасақаналықпен істе-леді.

Қылмыстық құқық бұзушылықтың субъектісі арнаулы - халықты осындай ақпаратпен қамтамасыз етуге міндетті адам.

Қылмыстық кодекстің 305-бабының 2-тармағында осы қылмыстың ауырлататын түрі: абайсызда адамның денсаулығына зиян келтіруге не өзге де ауыр зардаптарға экеп соққан дэл сол эрекеттер үшін жауаптылық белгіленген.

306-бап. Қауіпсіздік талаптарына сай келмейтін тауарларды шығару немесе сату, жумыстарды орындау не қызметтер көрсету

1.Тұтынушылар өмірінің немесе денсаулығының қауіпсіздігі талаптарына сай кел-мейтін тауарларды шыгару немесе сату, жумыстарды орындау не қызметтер көрсету, сол сияқты аталған тауарлардың, жұмыстардың немесе көрсетілетін қызметтердің қауіпсіздік талаптарына сай келетіндігін куәландыратын ресми құжатты қуқыққа сый-ымсыз беру немесе пайдалану, егер бұл іс-әрекеттер абайсызда адамның денсаулыгына зиян келтіруге әкеп соқса -

2. Дәл сол іс-әрекеттер, егер олар:

1) жас балаларга арналган тауарларга, жумыстарға немесе көрсетілетін ңызметтерге қатысты жасалса;

2) абайсызда екі немесе одан да көп адамның денсаулыгына зиян келтіруге экеп соқса -

3. Осы баптың бірінші немесе екінші бөліктерінде көзделген, абайсызда адам өліміне әкеп соққан іс-әрекеттер -

Қылмыстық құқық бұзушылықтың тікелей объектісі - халықтың денсаулығы, қосымша тікелей объект - тұтынушылардың мүліктік қүдығы, қауіпсіздігі.

Қылмыстық құқық бұзушылықтың заты - түлынушылар өмірінің немесе денсаулығының қауіпсіздігі талаптарына сай келмейтін тауар, жұмыс орындау, не қызмет көрсету, сол сиякты аталған тауарлардың, жұмыстың немесе қызметтің қауіпсіздік талап­тарына сай келетіндігін куэландыратын ресми құжат.

Тауар - тұтынушылық құны бар, сату үшін өндірілген еңбектің өнімі.

Жүмыс - құрылыс, жөндеу немесе басқа нэрселерді жасау немесе өңдеуге байланыс-ты өндірістік қызмет.

Қызмет көрсету - тұрғындарға тұрғын-үй, коммуналдық, тұрмыстық, медициналық жэне басқа да көмек көрсету арқылы біреуге пайда келтіретін эрекеттер.

Қылмыстық кодекстің 306-бабының 1-тармағында көрсетілген қылмыс объективтік жағынан алғанда тұтынушылар өмірінің немесе денсаулығының қауіпсіздігі талаптары­на сай келмейтін тауарлар шығару немесе сату, жұмыс орындау не қызмет көрсету, сол сияқты аталған тауарлардың, жұмыстың немесе қызметтің қауіпсіздік талаптарына сай келетіндігін куэландыратын ресми қркатты құқықкд сыйымсыз беру немесе пайдалану егер Бұл іс-эрекеттер абайсызда адамның денсаулығына зиян келтіруге экеп соқса деп сипатталады.

Шыгару деп - өндірушілердің тауарларды тікелей тұтынушыларға беруін базарларға, дүкендерге, сауда орындарына өткізуін айтамыз. Сату деп сертификаты жоқ тауарларды немесе жалған сертификатпен тауарларды белгілі бір ақыға өткізуді айтамыз.

Жұмыс орындау деп — адамдардың өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігі талапта-рына сай келмейтін өндірістік қызмет немесе жөндеу жұмыстарын жүргізуді айтамыз. Мысалы, тұрғызылған тұрғын жай санитарлық нормаға сай емес, жөнделген зат сапасыз.

Қызмет көрсету деп - белгілі бір коммуналдық, тұрмыстық, почта-телеграф, қонақжайлық қызметтерді атқаруды айтамыз.

Аталған тауарлардың, жұмыстың немесе қызметтің қауіпсіздік талаптарына сай кел-мейтіндігін куэландыратын ресми құжат беруге - мемлекеттік стандартқа сай келмейтін эр түрлі қркаттар, тұгынушыларға лицензиялар; талондар, кепілді квитанциялар беру жатады.

Қылмыстың объективтік жағының міндетті белгісі көрсетілген эрекеттердің адам өміріне зиян келтіруі болып табылады. Зиян денсаулыққа, жеңіл, орта, ауыр жарақат келтіру, адамды дертке ұшыратумен ұштасуы мүмкін. Жоғарыда көрсетілген эрекеттер мен орын алған зардаптың арасында себепті байланыс болуы қажет. Қылмыс құрамы -материалдық.

Қылмыстық кұқық бұзушылық субъективтік жағынан кінэлінің абайсыздық ныса-нында жүзеге асырылады.

Қылмыстық құқық бұзушылықтың субъектісі - 16-ға толған адам.

ҚК-тің 306-бабының 2-тармағында осы қылмыстың мынадай ауырлататын түрлері: а) жас балаларға арналған тауарлар, жұмыс немесе қызметте жасалса (ойыншықтар, тамақтандыру); б) абайсызда екі немесе одан да көп адамның денсаулығына зиян кел-тірілуіне экеп соқса; в) абайсызда кісі өліміне экеп соққаны үшін жауаптылық белгілен-ген.

Қылмыстық кодекстің 306-бабының 3-тармағында осы баптың бірінші немесе екінші бөліктерінде көзделген абайсызда екі немесе одан да көп адамның өліміне экеп соқкан эрекеттер үшін жауаптылық көрсетілген.