Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
КОММЕНТАРИЙ УК (Ерекше блік) - копия.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
4 Мб
Скачать
☆

1.Ақпаратты жасырын алудың арнайы техникалық қүралдарын заңсыз дайындау, жа­сау, иемдену, өткізу немесе пайдалану-

2.Адамдар тобының алдын ала свз байласуымен немесе ірі мөлшерде жасалған дал сол іс-әрекеттер –

3.Осы баптың бірінші немесе екінші бөліктерінде көзделген, қылмыстық топ жасаған іс-врекеттер -

Қылмыс объектісі—ақпарат кұралдарын пайдалануды реттейтін қоғамдық қатынастар.

Қылмыстың заты эртүрлі ақпарат құралдары.

Объективтік жағынан қылмыс ақпаратты жасырын алудың арнайы техникалық құралдарын заңсыз дайындау, жасау, иемдену, өткізу немесе пайдалану арқылы істеледі.

Қылмыс қүрамы формальдық, іс-эрекет арқылы ақпаратты жасырын алудың арнайы техникалық қүралдарын заңсыз дайындау, жасау, иемдену, өткізу, пайдалану арқылы істелген іс-эрекеттердің біреуін болса да істеу қылмыстың аяқтағанын білдіреді.

Қылмыс субъективтік жағынан тікелей қасақаналықпен, өз пайдасын жүзеге асыру ниетімен істеледі.

Қылмыс субъектісі - іс-эрекеттері арқылы ақпаратты заңсыз алу жолмыен айналысқан 16-ға толған есі дүрыс жеке адам.

Адамдар тобының алдын ала сөз байласуымен немесе ірі мөлшерде жасалған дэл сол іс-эрекеттер — (399-баптың 2-тармағы) қылмыстың ауырлататын, ал осы баптың бірінші немесе екінші бөліктерінде көзделген, кылмыстық топ жасаған іс-әрекеттер -(399-баптың 3-тармағы) қылмыстың аса ауырлататын түріне жатады.

400-бап. Жиналыстарды, митингілерді, пикеттерді, көше шерулерін және демонстрация-ларды ұйымдастыру мен өткізу тәртібін бұзу

Заңсыз жиналыс, митинг, шеру, пикет, демонстрация немесе өзге де заңсыз жария іс-шара ұйымдастыру, өткізу не оларға қатысу, сол сияқты үй-жай, байланыс қуралдарын, жабдықтар, көлік беру арқылы осындай іс-шараларды уйымдастыруга немесе өткізуге жәрдем көрсету, егер бул іс-әрекеттер азаматтардың немесе уйымдардың құқыңтары мен заңды мүдделеріне не қоғамның немесе мемлекеттің заңмен қорғалатын мүдделеріне елеулі зиян келтірсе -

Қазақстан Республикасы Конституциясының 32-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының азаматтары бейбіт әрі қарусыз жиналуға, жиналыстар, митин-гілер мен демонстрациялар, шерулер өткізуте жэне тосқауылдарға тұруға қүдылы. Бұл құқыкты пайдалану мемлекеттік қауіпсіздік, қоғамдық тэртіп, денсаулық сақтау, басқа адамдардың қүқықтары мен бостандықтарын қорғау мүдделері үшін заңмен шектелуі мүмкін. Осыған орай осы көрсетілген құқықтарды пайдалану үшін алдын ала өкімет ор-гандарымен келісіп алып, оны ұйымдастыру мен өткізу тәртібін қатаң сақтау қажет.

Заңсыз жиналыс, митинг, шеру, пикет, демонстрация немесе өзге де заңсыз жария іс-шара ұйымдастыру, өткізу не оларға қатысу, сол сияқты үй-жай, байланыс құралдарын, жабдықтар, көлік беру аркылы осындай іс-шараларды ұйымдастыруға немесе өткізуге жэрдем көрсету, егер Бұл іс-эрекеттер азаматтардың немесе ұйымдардың қү_кз.іқтары мен заңды мүдцелеріне не қоғамның немесе мемлекеттің заңмен қорғалатын мүдделеріне елеулі зиян келтірсе онда кінэлі адам қылмыстық жауапқа тартылады.

Қылмыстық құқық бұзушылықтың тікелей объектісі - жиналыстарды, митингілерді, пикеттерді, көше шерулерін, демонстрацияларды ұйымдастыру мен өткізудің белгілен-ген тэртібі.

Объективтік жағынан талданып отырған қылмыстық құқық бұзушылық құрамы эрекет немесе эрекетсіздік арқылы жүзеге асырылуы мүмкін.

Мысалы: жиналысты, митингіні, пикетті, көше шеруін немесе демонстрацияны ұйымдастырушы ол туралы өкімет органына хабарламайды, немесе оны өткізуге бөлінген жерде, уақытта өткізбейді немесе оларды өткізуге берілген рұқсатты басқа мақсатқа пай-далану сияқты іс-эрекеттер.

Егер тиісті рұқсат етілген жиналыс, митинг, пикет, демонстрация Қазақстан Республикасының Конституциялық құрылысын ісүшпен құлатуға немесе өзгертуге не оның аумақтық тұтастығын бұзуға шақыруға пайдаланылса, онда іс-әрекет қылмыстардың жиынтығы бойынша (400 жэне 179-баптар) сараланады.

Жиналыс, митинг, пикет, көше шеруі немесе демонстрация ұйымдастыру мен өткізу тэртібін бұзу көлік жұмысының бұзылуына алып келсе, азаматтар мен заңцы ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделеріне елеулі түрде зиян келтірсе, кінэлі адам қылмыстық жауаптылыққа тартылады. Қылмыстық құқық бұзушылық құрамы материалдық, заңда көрсетілген зардап орын алса, ол аяқталған деп танылады. Іс-эрекет пен зардаптың арасындағы себепті байланысты анықтау қажет.

Субъективтік жағынан қылмыстық кұқық бұзушылық тікелей қасақаналықпен істе-леді, яғни кінэлі адам заңда белгіленген тэртіпті бұзғанын сезеді жэне соны жүзеге асы-руды тілейді.

Қылмыстық құқық бұзушылықтың субъектісі - жиналысты, митингіні, пикетті, көше шеруін немесе демонстрацияны ұйымдастырушы (арнаулы субъект).

Осы баптың (400-бап) 1-тармағында жиналысты, митингті, пикетті, көше шеруін немесе демонстрацияны ұйымдастырушы жасаған заңсыз жиналыстарды, митингілер-ді, пикеттерді, көше шерулерін жэне демонстрацияларды ұйымдастыру мен өткізу, сол сияқты заңсыз жиналыстарға, митингілерге, пикеттерге, көше шерулеріне немесе демонстрацияларға белсене қатысу, егер бұл эрекеттер осы баптың бірінші бөлігінде көзделген зардаптарға алып келсе онда жауаптылық көзделген.

Бұл жерде қылмыстық құқық бұзушылықтың субъектісі болып осы іс-эрекетке бел-сенді түрде қатысушылар танылады.

401-бап. Соғыс уақытында немесе төтенше жағдай кезінде тыйым салынған ереуілге басшылық ету, ұйымның жүмысына кедергі жасау

Сотые уақытында немесе төтенше жагдай кезінде тыйым салынган ереуілге басшылың ету, сол сияқты осындай жагдайларда ұйымның жумысына кедергі жасау -

Аталған қылмыстың қоғамға қауіптілігі сол төтенше жагдай туралы заңға сэйкес тый­ым салынған ереуілді басқарып, ұйымдардың жұмысының дұрыс жүруіне кедергі кел-тіріледі.

Қылмыстық құқық бұзушылықтың объектісі болып белгіленген соғыс туралы төтенше жағдай туралы заңды бұзу жэне ұйымдардың басқару қызметіне кедергі жасау болып та-былады.

Объективтік жағынан қылмыстық қү_қық бұзушылық эрекет күйінде жасалады. Яғни төтенше заң тыйым салған ереуілді басқару арқылы мекеме, кэсіпорын, ұ_йым жұмысына кедергі келтіріледі. Тыйым салынған ереуілді басқару төтенше жағдай кезінде жүзеге асырылса, қылмыс аяқталған қылмыс деп саналады. Қылмыстық құқық бұзушылық құрамы формальдық құрамға жататындықтан қылмыстың зардабының болу, болмауы қылмыстық жауаптылыққа эсер етпейді. Орын алған зардап болса, ол тек жаза мөлшерін белгілегенде есепке алынады.

Қылмыстық қү-қық бүзушылық субъективтік жағынан тек тікелей қасақаналықпен жүзеге асырылады. Соғыс уақытында немесе Төтенше жағдай кезінде ереуіл өткізуге болмайтынын біле тұра кінэлі адам сол эрекетті саналы түрде істеп, өз ойын жүзеге асы-рады. Қылмыстық қү_қық бұзушылықтың субъектісі ереуілді басқарушылар ғана болады.

402-бап. Сот заңсыз деп таныған ереуілге қатысуды жалғастыруға арандататын әре-кеттер

1.Сот заңсыз деп таныган ереуілге қатысуды жалгастыруга жария түрде немесе буңаралық ақпарат құралдарын немесе ақпараттық-коммуникациялық желілерді пайда-лана отырып жасалган шақыру, сол сияқты жумыскерлерді осы мақсатта парага сатып алу-

2.Азаматтардың немесе ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделеріне не қогамның немесе мемлекеттің заңмен қоргалатын мүдделеріне елеулі зиян келтірген не жаппап тәртіпсіздікке әкеп соққан дәл сол іс-әрекеттер -

Сот заңсыз деп таныган ереуілге қатысуды жалгастыруга жария түрде немесе бұқаралық ақпарат құралдарын немесе ақпараттық-коммуникациялық желілерді пайда-лана отырып жасалган шақыру, сол сияқты жүмыскерлерді осы мақсатта параға сатып алу үшін қылмыстық жауаптылық ҚК-тің 402-бабының 1-бөлігінде көрсетілген.

Қылмыстың объектісі — басқару тэртібін реттейтін қоғамдық қатынастар. Объек-тивтік жағынан қылмыс белсенді эрекетпен сот заңсыз деп таныган ереуілге қатысуды жалғастыруды эдейілеп ұйымдастырады, осындай қоғамға қауіпті іс-эрекеттерді істеуге шақырады.

Ол үшін бұқаралық мүлдай құралдары, ақпараттық коммуникациялық желілер пай-даланылып, жасаған акдараттар, хабарламалар беріледі. Осы іс-әрекетті жүзеге асыру үшін қылмысты үйымдастырушылар жүмыскерлерді пара беріп сатып алып, қылмысты іс-эрекетті жүзеге асырады.

Қылмыс құрамының субъективтік жағы — тікелей қасақаналық.

Қылмыстың субъектісі — қылмысты іс-эрекетті жалғастыруға арандатқан 16-ға толған есі дұрыс адам.

Азаматтардың немесе ұйымдардың қү-кьіқтары мен занды мүдделеріне не қоғамның немесе мемлекеттің заңмен қорғалатын мүдделеріне елеулі зиян келтірген не жаппай тэртіпсіздікке әкеп соққан дэл сол іс-эрекеттер осы қылмыс құрамының ауырлататын түрі болып табылады (ҚК-тің 402-бабының 2-бөлігі). Елеулі зиянның түсінігі ҚК-тің 3-бабында көрсетілген. Жаппай тэртіпсіздік - Бұл теріс іс-эрекеттерге үласқан заңсыз ереуіл.

403-бап. Қоғамдық бірлестіктер мүшелерінің мемлекеттік органдардың қызметіне заңсыз араласуы

1.Қогамдық бірлестіктер мүшелерінің мемлекеттік органдардың заңды қызметіне ке-дергі жасауы немесе мемлекеттік органдардың немесе олардың лауазымды адамдарының функцияларын иемденіп алуы, сол сияқты мемлекеттік органдарда саяси партиялар уйымдарын қүру, егер бул іс-әрекеттер азаматтардың немесе уйымдардың қүқықтары мен заңды мүдделеріне не қоғамның немесе мемлекеттің заңмен қоргалатын мүдделеріне елеупі зиян келтірсе -