Янар тау.
Урал борылышы артыннан өч вулкан – өч янар тау күренә башлады. Алар бик якын тоела. Ләкин ерак икәнен яхшы белә Зуфирәю Аларның ак түбәләре кичке шәфәкаъ нурында коена. Иң биегенең очыннан күксел томан күтәрелә. Югарыда ул кып-кызыл төскә манылган. Томан түгел, янар тауның кайнар сулышы бу. (46 сүз)
Мәдинә Маликова
Грамматик биремнәр.
1 нче бирем.
Алмашлыкларны күчереп яз, янәшәсендә кайсы затка караганын билгелә.
нче бирем. Алмашлыкларны үзләре алмаштырып килгән сүзләрне парлап. Яз.
*3 нче бирем.
Җөмләне сорау алмашлыгы кертеп үзгәртеп яз.
68 нче дәрес.
Тема. Өйрәтүле изложение.
Изложение өчен 253 нче күнегү тексты алына.
Өй эше: “Үз-үзеңне тикшер!” биремнәре.
69 нчы дәрес.
Тема: да/дә, та/тә, гына/генә, кына/кенә, ук/үк, ич/бит кәсәкчәләре.
Максаты: кисәкчәләрне тану күнекмәсе формалаштыру.
Планлаштырылган нәтиҗәләр:
шәхескә кагылышлы – иптәшләрең белән бердәм уңышларга ирешү күнекмәсе булдыу;
метапредмет - кече төркемнәрдә уртак фикергә килү күнекмәсен үстерү;
предмет – кисәкчәләрне тану.
Дәрес барышы.
Мотивлаштыру-ориентлаштыру этабы.
Өй эшен тикшерү.
а) электрон кушымтадагы күнегүләр;
ә) эш дәфтәрләрендәге күнегүләр.
2. Эш дәфтәрләрендәге матур язу күнегүләре.
3.Актуальләштерү.
- Өйрәнгән сүз төркемнәре турында сөйләгез.
- Аларны ничек таныйсыз?
4. Уку мәсьәләсен кую.
- Бүлекнең исемен укыгыз.
- Нинди темалар бар? Ничә дәрес?
- Кем алар белән аз гына булса да таныш?
- Ә кемнең кисәкчәләрне өйрәнәсе килә?
- Дәреслекнең алдагы битендәге уку мәсьәләсен укыгыз.
- Ниди сүзләр калын хәрефләр белән бирелгән?
- Төркемнәрдә ул сүзләргә сораулар куегыз, нәрсә белдерүләрен ачыклагыз.
1 нче нәтиҗә:
ул сүзләргә сорау куеп булымый;
алар аерым сүз мәгънәсенә ия түгел.
Алар ник кирәк?
2 нче нәтиҗә:
сүзгә яки җөмләгә билгеле бер мәгънә төсмере өсти.
Ул сүзләр нинди сүз төркеменә керер?
3 нче нәтиҗә:
алар ярдәмче сүз төркеменә керер.
Ул сүзләр ничек атала?
4 нче нәтиҗә:
Аерым сүз яки җөмләгә нинди дә булса мәгънә төсмере өстәгән ярдәмче сүзләр кисәкчәләр дип атала.
Бүгенге дәрескә уку мәсьәләсен куегыз.
Уку мәсьәләсе. Без бүген кисәкчәләрне танырга өйрәнербез.
II.Уку мәсьәләсен өлешләп чишү этабы.
1 нче бирем (Төркемнәрдә эшләү).
256 нчы күнегү.
Биремне укыгыз.
Төркемнәрдә киңәшләшеп эшләгез.
Кисәкчәләрнең нинди мәгънә белдерүен аңлатыгыз.
(Рәхәт кенә, тоелгын гына, кеше дә, арбалар да, тордым да, кемнән үк, сөйләмәсә дә, шатланып ук, йомшак кына, эчердем дә).
Кисәкчәләр нинди мәгънәләрне белдерде?
нче нәтиҗә:
кисәкчәләр көчәйтү, чикләү, тизлек, раслау мәгънәләрен белдерә.
2 нче бирем (Парлап эшләү)
257 нче күнегү.
Биремне укыгыз.
Парлап эшләгез.
(генә, та, дә, кенә, ук, ич)
3 нче бирем. (Мөстәкыйль эшләп карау).
258 нче күнегү.
Биремне укы.
Биремне эшләр өчен нишләрсең?
Җөмләгә нинди мәгънә төсмере өстисен билгелим һәм кисәкчәне сайлыйм.
4 нче бирем (Ысул чыгару).
Кисәкчәләрне ничек таныйсыз?
Ысул:
җөмләне укыйм;
сүзләрне тгътибар итеп, сүз төркемнәре буенча барлыйм;
ярдәмче сүзләргә игътибар итәм;
аерым сүз булуын билгелим;
мәгънәсен ачыклап, сорау куеп барлыйм;
нәтиҗә ясыйм.
5 нче бирем.
259 нчы күнегү.
Биремне укыгыз.
Игътибар белән дәреслектәге нәтиҗәләрдән файдаланып, эшләгез.
Да-дә, та-тә, гына-генә, кына-кенә, ук-үк, бит - - , уң - -, ич - -.
нчы нәтиҗә:
барлык кисәкчәләрнең дә парлары юк.
6 нчы бирем.
2 60 нчы күнегү.
Биремне укыгыз.
Кем эшләргә тели?
7 нче бирем.
Бүгенге дәрескә нинди сүзләр бирелгән? (аккош, сәяхәт).
Язылышын аңлатыгыз.
Сәяхәт сүзенең мәгънәсен аңлатмалы сүзлектән табыгыз.
Электрон кушымтадагы биремнәрне эшләгез.
8 нче бирем.
Дәрестә алган белемнәрегезне модельләштереп куегыз.
да/дә ук/үк
та/тә ич, бит, иң
кына/кенә
гына/генә
Сүзгә, җөмләгә мәгънә төсмере өсти
Ярдәмче сүз төркеме
III. Рефлексив бәяләү этабы.
Рефлексив кабатлау.
Нәрсә белдек?
Ничек белдек?
Бәяләү (үзбәя, үзара бәяләү).
Өй эше.
а) эш дәфтәрендәге күнегүләр;
ә ) 260 нчы күнегү;
б) *
4. Алдагы дәрескә проблема кую.
- Кисәкчәләрне ник өйрәнергә кирәк?
- Алдагы дәрестә шул турыда сөйләшербез.
70 нче дәрес.
Тема: Кисәкчәләренең сөйләмдәге роле, аерым сүз булуы.
Максаты: кисәкчәләреннң сөйләмдәге ролен һәм аерым сүз булуын аңлау.
Планлаштырылган нәтиҗәләр:
шәхескә кагылышлы – ана телен өйрәнергә теләкне артканнан арттыру;
метапредмет - эзлекле нәтиҗә чыгарып, фикерне формалаштыра белү;
предмет – кисәкчәләренең ролен аңлау.