Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
gig_pitan_kds_kz.doc
Скачиваний:
4
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2.6 Mб
Скачать

5) Әдебиет:

1. Сералиева М.Ш., Илақбаева Ү.С. Тағам гигиенасы. Оқулық.-Шымкент,2009.-300бет.

2. П.Терехин., С.В.Ахметова, Г.Н.Талиева. Емдік тамақтану (оқу-әдістемелік құрал). Қарағанды.-2006.-276 бет.

3. Ахметов М. Тағам гигиенасы терминдерінің орысша-қазақша сөздігі: -Алматы: Сөздік. Словарь, 1998 -240 бет.

4. Қазақстан Республикасы территориясында істейтін тағам гигиенасы бойынша санитарлық ережелер мен нормалар, Мемлекеттік санитарлы-эпидемиологиялық қызметінің нормативтік және құқықтық актілері, нормативтік-әдістемелік құжаттар.

6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):

  1. Биотехнология дегеніміз не?

  2. Биотехнологияның биологиядан айырмашылығы неде?

  3. Қазіргі кездегі биотехнологияның тәжірибелік маңызы неде?

14

1) Тақырыбы: Тамақтық азық – түліктерді санитарлық қорғау. Тамақтық азық – түліктердің сапасын реттеу.

2) Мақсаты: Тамақтық азық – түліктерді санитарлық қорғауға бағытталған іс – шаралармен, тамақтық азық – түліктердің сапа көрсеткіштерімен таныстыру.

3) Дәріс тезистері: Тамақтық азық – түліктерді санитарлық қорғау тұрғындарды жоғары сапалы азық – түліктермен қамтамасыз етудің көптеген сұрақтарын қамтиды.

Тамақтық азық – түліктерді санитарлық қорғаудың маңызды шараларына мемлекеттік стандарттау жатады.

Нормативтік құжаттардың екі түрі бар - стандарттар және техникалық жағдайлар: РСТ – республикалық стандарт; ССТ – салалық стандарт; РТЖ – республикалық техникалық жағдай; СТЖ – салалық техникалық жағдай; ТЖ – кәсіпорынның техникалық жағдайы;

Жоғары сапалы тамақтық азық – түліктер мен дайын тағам өнімдерін шығарудағы маңызды ролді тағам өнеркәсібі өндірісіндегі ведомствалық өндірістік химико - бактериологиялық зертханалар, үлкен қоғамдық тамақтану өндірісіндегі технологиялық тағамдық зертханалар, үлкен қалалардағы, облыстардағы, сауда министрліктеріндегі орталық санитарлық – тағам зертханалары атқарады.

Тамақтық азық – түліктердің сапасы – тағамдық азық – түліктердің жарамдылық деңгейін анықтайтын қасиеттер бірлестігі. Тағамдық азық – түліктердің келесі сапа көрсеткіштері белгілі:

І. Толыққұндылық көрсеткіштері.

А. Тағамдық құндылығы (тұтынушылық қасиеті)

  1. Тағам ассортименті (азық-түліктерден дайындауға болатын тағам тізбесі)

  2. Органолептикалық қасиеттері (иісі, дәмі, түсі, консистенциясы, сыртқы пішіні)

  3. Шығындыруы (приедаемость)

  4. Қорытылуы (тамақтық заттардың сіңірілетін түрге ауысуы)

  5. Жеңіл қорытылуы (удобоваримость) (ас қорыту мүшелерінің күштену деңгейі)

Б.Биологиялық құндылығы (физиологиялық қасиеті)

  1. Органикалық құрамы (ақуыз, май, көмірсу, липоидтар)

  2. Дәрумендік құрамы

  3. Минералдық құрамы

  4. Қоректік заттардың белсенділігі

  5. Сіңімділігі

ІІ.Санитарлық – эпидемиологиялық мінсіздік көрсеткіштері

А.Сапалылығы (бүлінген белгілерінің болмауы)

  1. Шіруі

  2. Тотығуы, тұнбаға түсуі

  3. Ашуы

  4. Көгеруі

Б.Зиянсыздығы (табиғаты биологиялық, химиялық, механикалық контаминанттарының болмауы)

  1. Патогенді саңырауқұлақтар (бактериялар, вирустар, риккетсиялар, қарапайымдылар)

  2. Саңырауқұлақтардың токсикалық штаммдары

  3. Гельминт жұмыртқалары

  4. Табиғаты органикалық және бейорганикалық улы заттар

  5. Зиянды механикалық қоспалар

  6. Зиянкес жәндіктер

Азық – түліктердің санитарлық – эпидемиологиялық жағдайын бағалауда олардың қауіпсіздік деңгейі мен бұзылыс белгілерінің бары анықталады. Азық – түлікте патогенді микроағзалар мен олардың токсиндері, табиғаты органикалық және бейорганикалық улы заттар, зиянды механикалық қоспалар және т.б. болмауы тиіс. Микробты және физико – химиялық бұзылыс белгілері болмауы тиіс.

Азық – түліктердің тағамдық құндылығын бағалауда олардан жеңіл сіңірілетін жақсы дәмдік сапасы бар, жоғары сапалы тағам түрлерін дайындау мүмкіндігін анықтайды. Тағамның биологиялық құндылығы азық – түліктің химиялық құрамының ағзаның энергетикалық, пластикалық материалдарға және катализдік заттарға қажеттілігін қамтамасыз ету мүмкіндігіне байланысты анықтайды.

4) Иллюстрациялы материалдар: слайдтар- 13

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]