- •Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы Гигиена - 2 кафедрасы
- •Жұмыс бағдарламасы
- •2. Бағдарлама:
- •2.3 Оқытудың міндеттері:
- •2.4 Оқытудың соңғы нәтижесі
- •2.7.1. Дәрістің тақырыптық жоспары:
- •2.7.2 Тәжірибелік сабақтың тақырыптық жоспары:
- •2.7.3 Студенттің өзіндік жұмысының тақырыптық жоспары:
- •2.9 Білім алушылардың білімі мен дағдыларын бағалау әдістері:
- •2.8 Оқыту мен сабақ берудің әдістері:
- •Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Фармацевтика Академиясы Гигиена 2 кафедрасы
- •Силлабус
- •1.7. Оқытушылар туралы мәлімет:
- •1.9 Пәнің саясаты:
- •2. Бағдарлама
- •2.3 Оқыту мақсаттары:
- •2.4 Пәнді оқытудың соңғы нәтижесі
- •2.7 Пәннің қысқаша мазмұны:
- •2.8.1. Дәрістің тақырыптық жоспары:
- •2.8.2. Тәжірибелік сабақтың тақырыптық жоспары:
- •2.8. 3. Студенттің өзіндік жұмысына арналған тапсырмалар:
- •2.9 Негізгі және қосымша әдебиет:
- •2.10 Оқытудың және сабақ берудің әдістері
- •4. Жағдайлық есептерді құрастыруға қойылатын талаптар:
- •2.11 Білімдерін бағалау белгілері мен ережелері:
- •2.12. Білім алушылардың оқу жетістіктерін тексеру үшін білімін бақылаудың келесі түрлері қарастырылған:
- •2.12.1 Ағымдық бақылау:
- •Жағдайлық есептерді шешу, тәжірибелік сабақта жағдайлық есептерді талдау
- •2.12.2 Аралық бақылау:
- •Қорытынды бағаның пайыздық мөлшері - 88,72 %
- •Балдың сандық эквиваленті - 4
- •Дәстүрлі жүйедегі баға - жақсы
- •Тағам гигиенасы
- •7 Семестр
- •Тақырыбы: Халықтың ақуызбен тамақтану проблемасының гигиеналық аспектілері.
- •Әдебиет:
- •Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Тамақтануда майлар проблемасының гигиеналық аспектілері.
- •5) Әдебиет:
- •Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •Тақырыбы: Тамақтануда көмірсулар проблемасының гигиеналық аспектілері.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •Тақырыбы: Тамақтануда дәрумендер проблемасының гигиеналық аспектілері.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Тамақтануда минералды заттардың проблемасының гигиеналық аспектілері.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •Тақырыбы: Ұтымды тамақтану және оны ұйымдастыруға қойылатын гигиеналық талаптар.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Тамақтанудың энергиялық тепе – теңдігі.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •Тақырыбы: Тамақтану тәртібі ұтымды тамақтанудың негізгі құрамдық бөлігі ретінде және негізгі тамақтық заттардың сәйкестендірілуі.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Халықтың тамақтану жағдайын бағалау және санитарлық – гигиеналық бақылау.
- •Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Тамақтық азық – түліктерді гигиеналық сараптаудың негіздері.
- •Әдебиет:
- •Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •Тақырыбы: Дән және дәнді өңдеу арқылы алынатын өнімдерге қойылатын гигиеналық талаптар.
- •5) Әдебиет:
- •Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Сүт және сүт өнімдеріне қойылатын гигиеналық талаптар.
- •Сүт өнімдері
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •Тақырыбы: Ет және ет өнімдеріне қойылатын гигиеналық талаптар.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Балық, балық өнімдері мен сутеңіз өнімдеріне қойылатын гигиеналық талаптар.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •8 Семестр
- •1) Тақырыбы: Тағам гигиенасы саласында мемлекеттік санитарлық – эпидемиологиялық қадағалауды ұйымдастыру және құқықтық негіздері.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •Тақырыбы: Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарының орналасуына және жер телімдеріне қойылатын санитарлық талаптар.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Азық – түлік саудасының ұйымдастырылуына қойылатын талаптар.
- •3) Дәріс тезистері: Азық – түлік сауда нысандарының жер телімдеріне қойылатын талаптар
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Сүт және сүт өнімдері өндірісі кәсіпорындарына қойылатын санитарлық – гигиеналық талаптар.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Ет өңдеуші өндірісі кәсіпорындарына қойылатын санитарлық – гигиеналық талаптар.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Нан – тоқаш өндірісі кәсіпорындарына қойылатын санитарлық – гигиеналық талаптар.
- •1) Тақырыбы: Тамақтан уланудың жіктелуі.
- •Тағамдық улану
- •5) Әдебиет:
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Тамақтық токсикоинфекциялар.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •Тақырыбы: Тағамдық бактериалды токсикоздар.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Микробты емес тамақтан улану.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •Қорытынды
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Ауыл шаруашылығында қолданылатын пестицидтерге санитарлық – гигиеналық бақылау жүргізу.
- •Пестицидтердің жіктелуі
- •5) Әдебиет:
- •6)Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Тамақтық азық – түліктердің қазіргі уақытта биотехнологияның гигиеналық проблемалары.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: Тамақтық азық – түліктерді санитарлық қорғау. Тамақтық азық – түліктердің сапасын реттеу.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •1) Тақырыбы: қр-да қолданылатын тағамдық қоспаларды гигиеналық бағалау.
- •5) Әдебиет:
- •6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII. Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII. Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII. Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиеттер:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Пайдаланылған әдебиеттер:
- •VII.Бақылау:
- •8 Семестр
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиет:
- •VII.Бақылау:
- •III. Оқыту мақсаты:
- •IV. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •VI. Әдебиеттер:
- •VII.Бақылау:
- •Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Фармацевтика Академиясы Гигиена 2 кафедрасы студенттің өзіндік жұмысына арналған әдістемелік өңдеу
- •7 Семестр
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •1. Тақырыбы: Аралық бақылау 1-7 тақырыптар бойынша
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •1. Тақырыбы: Аралық бақылау 9-14 тақырыптар бойынша
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •8 Семестр
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •1. Тақырыбы: Аралық бақылау 1-7 тақырыптар бойынша
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •1. Тақырыбы: Аралық бақылау 9-14 тақырыптар бойынша
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •Қосымша №1 сөж тақырыптары, оларға қойылатын талаптар және мазмұны
- •3. Сөж тапсыру түрлері:
- •4.Жағдайлық есептерді құрастыруға қойылатын талаптар:
- •Жағдайлық есептерді шешу, тәжірибелік сабақта жағдайлық есептерді талдау
- •Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Фармацевтика Академиясы Гигиена 2 кафедрасы студенттің өзіндік жұмысына арналған әдістемелік өңдеу
- •7 Семестр
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •1. Тақырыбы: Аралық бақылау 1-7 тақырыптар бойынша
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •1. Тақырыбы: Аралық бақылау 9-14 тақырыптар бойынша
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8. Бақылау - сұрақтар:
- •8 Семестр
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •1. Тақырыбы: Аралық бақылау 1-7 тақырыптар бойынша
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •2.Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •1. Тақырыбы: Аралық бақылау 9-14 тақырыптар бойынша
- •3. Тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау - сұрақтар:
- •Қосымша №1 сөж тақырыптары, оларға қойылатын талаптар және мазмұны
- •3. Сөж тапсыру түрлері:
- •4.Жағдайлық есептерді құрастыруға қойылатын талаптар:
- •Жағдайлық есептерді шешу, тәжірибелік сабақта жағдайлық есептерді талдау
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •«Гигиена – 2» кафедрасы пән бойынша білімін, іскерлігін және дағдыларын бақылаушы-өлшегіш құрал
- •1)Пән бойынша тестілер.
- •1)Пән бойынша тестілер.
- •1)Пән бойынша тестілер.
- •1)Пән бойынша тестілер.
Қорытынды
Жоғарыда айтылғандарға орай тағам өндірісінде микробиологиялық бақылауды қатаң жүргізу керек деген қорытынды жасауға болады.
4) Иллюстрациялы материалдар: слайдтар- 16
5) Әдебиет:
1. Сералиева М.Ш., Илақбаева Ү.С. Тағам гигиенасы. Оқулық.-Шымкент,2009.-300бет.
2. П.Терехин., С.В.Ахметова, Г.Н.Талиева. Емдік тамақтану (оқу-әдістемелік құрал). Қарағанды.-2006.-276 бет.
3. Ахметов М. Тағам гигиенасы терминдерінің орысша-қазақша сөздігі: -Алматы: Сөздік. Словарь, 1998 -240 бет.
4. Қазақстан Республикасы территориясында істейтін тағам гигиенасы бойынша санитарлық ережелер мен нормалар, Мемлекеттік санитарлы-эпидемиологиялық қызметінің нормативтік және құқықтық актілері, нормативтік-әдістемелік құжаттар.
6) Қорытынды сұрақтары (кері байланысы):
Токсикоинфекцияның алдын алу қалай жүргізіледі?
Ботулизмнің алдын алу шаралары қандай?
Стафилококкты интоксикацияның алдын алудың негізгі шаралары қандай?
Микроб тексіз тағамдық уланудың алдын алудың негізгі шаралары қандай?
№ 12
1) Тақырыбы: Ауыл шаруашылығында қолданылатын пестицидтерге санитарлық – гигиеналық бақылау жүргізу.
2) Мақсаты: Азықтық дақылдарды өсіру барысында пестицидтерді қолдану регламентінің сақталуына санитарлық – гигиеналық бақылау жүргізуді үйрету.
3) Дәріс тезистері: Пестицидтер (ядохимикаттар) – ауыл шаруашылығында дақылды өсімдіктерді арамшөптерден, зиянкестері мен аурулардан қорғау үшін, сонымен қатар олардың өсуін, дәндер мен жемістерінің пісуін жылдамдату үшін және т.б. мақсаттарда қолданылатын улылық деңгейі әртүрлі синтетикалық, химиялық зат.
Пестицидтер қоршаған ортаға жағымсыз әсер тигізіп көптеген адамдарда созылмалы интоксикация тудыратын болғандықтан тағам гигиенасының оларға деген көзқарасы ерекше халықтың көп тұтынатын тағамдарының құрамы арқылы пестицидтер аз мөлшерде ұзақ уақыт бойы, ағзаға түседі, сандықтан балалар, егде және қарт адамдар, науқас, жүкті және бала емізетін әйелдердің тағамынан пестицидтер толық тазартылуы тиіс.
Қазіргі кездегі зерттеулер пестицидтердің тағам арқылы адам ағзасына түсуі ең негізгі жол екенін дәлелдеген. Осыған байланысты тағам гигиенасының мақсаты өсімдік өнімдерін, әсіресе жануар өнімдерін пестицидтерден қорғау үшін зерттеулер жүргізіп, іс-шаралар белгілеуі қажет, сонымен бірге созылмалы уланудың және пестицидтердің тұрғындардың денсаулығына жағымсыз әсеріне алдын алу шараларын белгілеу.
Пестицидтерді гигиеналық бағалау санитарлық – токсикалық тұрғыдан алғанда қауіпті пестицидтер төмендегі қасиеттердің бір немесе бірнешеуіне ие болады:
улылығы аса жоғары препараттар (орташа өлім мөлшері 50 мг/кг төмен);
қоршаған ортада аса тұрақты және суда, топырақта, азық-түліктерде ұзақ
уақыт сақталатын (мысалы ДДТ топырақта 10 жыл, кейде одан да ұзақ сақталады);
метеорологиялық және басқа да факторлардың әсерінен препарат қоршаған ортада бөлініп, улылығы аса жоғары заттар түзетін;
айқын кумулятивтік қасиетке ие; ағзада, кейбір тіндер мен жүйелерде жинақталып, айтарлықтай мөлшерге жетеді (мысалы, ДДТ-мен тікелей жанаспаған адамдардың май тіндеріндегі олардың мөлшері әрбір кг май міндерінде 5 мг, одан да көп болуы мүмкін);
ағзада ұзақ уақыт сақталатын (мысалы, ДДТ-ның ағзаға түскен мөлшерінің бір бөлігі ағзада өмір бойы сақталады);
жануарлардың сүті және бала емізетін ананың сүті арқылы берілетін;
тұрақты майлы эмульсиялар түзіп, осы эмульсиямен жемістерді, өсімдіктерді өңдегенде оларды ұзақ уақыт сақталып, тағам арқылы ағзаға түсетін.
Гигиеналық тұрғыдан алғанда өз мақсатын орындап, қоршаған орта факторларының әсерінен компоненттерге ыдырайтын пестицидтерді қолданған жөн. Алайда ондай пестицидтерді қазір қолдану мүмкін болмай отыр. Сондықтан қазіргі кезде азық-түліктерде аз мөлшерде болса да қалдық күйінде кездесетін пестицидтер қолданылады. Жүргізілген зерттеулерден кейін көптеген азық-түліктердегі пестицидтердің қалдық мөлшеріне ШРЕК белгіленген.
Пестицидтердің тұрғындар денсаулығына жағымсыз әсерінің көрінісіне: 1) препараттың көп мөлшерде қысқа уақыт аралығында әсер етуінен өткір улану туындайды; 2) препараттың аз мөлшерде ұзақ уақыт бойы әсер етуінен созылмалы улану дамиды. Жедел улану өте сирек кездеседі, ол пестицидтерді қолданудағы ережелер өрескел бұзылғанда және пестицидтермен өңделген азық-түліктерді пайдалану ережесі бұзылғанда байқалады.
Бұл тұрғыдан алғанда тұқымдық бидайды пестицидпен өңдеу ережелерінің бұзылуы аса қауіпті. Ондай бидайды тағамдық мақсатта қолдануға болмайды.
Созылмалы улану құрамында пестицидтер ШРЕК аз ғана мөлшерде артық азық- түліктерді ұзақ уақыт пайдалану барысында дамиды.
Үш жағымсыз қасиетпен сипатталатын пестицидтер аса қауіпті деп саналады.
қоршаған ортада өте тұрақты;
кумулятивті қасиеті айқын;
жануардың және ана сүті арқылы бөлінетін. Осы үш қасиетке ие пестицидтер қатарына хлорорганикалық пестицидтер жатады.
Пестицидтердің адам ағзасына патогендік әсері, жедел, жеделдеу, созылмалы уланудан басқа жанама және шеткері (отдаленный) салдары да болуы мүмкін: генетикалық әсері (эмбриотоксикалық, гонадотоксикалық, мутагенді және тератогенді әсерлер), иммунитеттің төмендеуі, аллергенді, бластомогенді және канцерогенді (қатерсіз және қатерлі ісік) әсерлер.