Добавил:
ivanov666
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз:
Предмет:
Файл:Актуальные проблемы научных исследований партнерских университетов в сфере экономики. Aktualne problemy badan naukowych partnerskich uniwersytetуw w s
.pdf
M. Kędzior-Laskowska
Rozwój transportu intensyfikuje produkcję, specjalizację pracy, a
także wpływa pozytywnie na gospodarkę. Musi mieć charakter
jakościowy: dostarczanie usług wysokiej jakości, terminowość
dostaw, oferowanie usług logistycznych, dysponowanie
wykwalifikowanym personelem i kadrą zarządzającą, wysokiej
jakości środkami zaspokajania potrzeb. Odwrotna sytuacja będzie
hamowała rozwój, a współpraca transportowa wewnątrz- i
międzygałęziowa będzie nieefektywna.
Efektywne funkcjonowanie transportu, w tym zarobkowego
transportu samochodowego ładunków, przyczynia się do rozwoju
gospodarczego. Natomiast funkcjonowanie rynku nie byłoby możliwe
bez właściwego otoczenia prawnego. Próba ograniczania
nieuczciwych praktyk w prowadzeniu działalności transportowej to
jedne z działań mających charakter ingerencji państwa w rynek usług
transportu samochodowego. Akty normatywne regulujące działalność
polskich przewoźników mo
żna ogólnie podzielić na trzy grupy: o
charakterze krajowym, unijnym i międzynarodowym.
Do najważniejszych ustaw regulujących samochodowe przewozy
ładunków w warunkach krajowych zaliczyć można następujące
ustawy:
— Ustawa z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym,
— Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców,
— Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów
cyfrowych,
— Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym
towarów niebezpiecznych,
— Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
— Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych
oraz o Krajowym Funduszu Drogowym,
— Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym,
— Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe,
Do ustaw należy dołączyć rozporządzenia właściwe działalności
transportowej, ale również akty prawne o charakterze
«uniwersalnym» związane z prowadzenie nim działalności także w
innych branżach, tj.: ustawa o podatku od towarów i usług, kodeks
cywilny, prawo celne, ustawa o swobodzie działalności gospodarczej,
ordynacja podatkowa.
291
Поиск молодых ученых • Poszukiwania młodych naukowców
Akty prawne publikowane przez Unię Europejską dotyczą w
głównej mierze przepisów socjalnych, urządzeń rejestrujących
stosowanych w transporcie drogowym. Traktują także o dostępie do
rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z
terytorium państwa członkowskiego, czy w tranzycie przez jedno lub
więcej państw członkowskich. W samochodowych przewozach
ładunków istotne są także dyrektywy mówiące o dostępie do zawodu
przewoźnika, wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia
kierowców, minimalnym poziomie wyszkolenia kierowców,
organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w
zakresie transportu drogowego, warunkach użytkowania
najmowanych pojazdów bez kierowców, wspólnych regułach dla
niektórych rodzajów drogowego przewozu rzeczy, pobieraniu opłat za
użytkowanie infrastruktury.
W zakresie prawa międzynarodowego przewozy ładunków
regulowane są następującymi konwencjami i umowami:
a) celna dotycząca międzynarodowego przewozu towarów z
zastosowaniem karnetów TIR,
b) o międzynarodowym przewozie drogowym towarów (CMR),
c) o pracy załóg pojazdów wykonuj
ących międzynarodowych
przewozy drogowe (AETR),
d) o międzynarodowych przewozach szybko psujących się
artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach przeznaczonych
do tych przewozów (ATP).
Wskazane akty nie wyczerpują liczby wszystkich norm prawnych,
których przestrzegać muszą przewoźnicy. Interpretacja prawa
przysparza wielu problemów. Nieumiejętność ta jest wysoce
kosztowna. Najpoważniejszymi wykroczeniami w transporcie
samochodowym ładunków jest nieprzestrzeganie przepisów
związanych z czasem pracy kierowców czy niewłaściwe stosowanie
tachografów. Przekraczanie przepisów związanych z poruszaniem się
z maksymalną dozwoloną prędkością, przekraczanie dopuszczalnego
nieprzerwanego czasu jazdy, czy czasu pracy kierowcy sprowadza się
do skrócenia procesu transportowego. Świadome (bądź nieświadome)
przekraczanie norm umożliwia osiągnięcie dodatkowych
oszczędności. Konsekwencją tych działań może by
ć proponowanie
niższych stawek przewozowych.
292
M. Kędzior-Laskowska
Stosowanie nieuczciwej konkurencji było szczególnie zauważalne
po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. W celu zainteresowania
klientów ofertą przewozową przedsiębiorstwa stosowały niskie stawki
przewozowe. Rozpoczęty walką cenową proces „psucia rynku” był
korzystny z punktu widzenia zleceniodawców. Wybór przewoźnika w
oparciu o kryterium ceny mógł przyczynić się do podniesienia
rentowności usługobiorców. Niestety cena często kształtowała jakość
konsumowanych usług. Po niedługim czasie mikro- i małe
przedsiębiorstwa transportowe, których udział w gałęzi był (i nadal
jest) dominujący, kończyły działalność z ujemnym wynikiem
finansowym. Gdy sytuacja na rynku zaczęła się stabilizować, a
głównym kryterium wyboru usługodawcy była oferowana jakość
(odzwierciedlenie jakości w cenie usługi transportowej), dotarły
ły nadchodzącego kryzysu finansowego. W obecnej sytuacji
sygna
rynkowej, cena jest ponownie kryterium wyboru przewoźnika, o czym
głośno mówi branża transportowa (http://www.pekaes.com.pl/, info. z
dnia 17.03.2010 r.).
W roku 2010 należy spodziewać się stabilizacji na rynku usług
transportu samochodowego ładunków. Proces ten nie będzie łatwym
okresem dla przedsiębiorstw branży transportowej. Okres kryzysu
wymusił na przedsiębiorstwach skupienie uwagi na jakości
zarządzania przedsiębiorstwem. Walka o pozycję na tym trudnym
rynku wymaga od przedsiębiorstw orientacji na klienta. Zapewne
trudno będzie się spodziewać pozyskania nowych kontrahentów.
Jednak dbałość o jakość obsługi potencjalnego usługobiorcy wydaje
się być czynnikiem przyczyniającym się do utrzymania standingu na
rynku.
Perspektywa polepszenia koniunktury powinna wyeliminować
chęć walki cenowej. Najważniejszym kryterium przedstawienia oferty
rynkowej powinna być rentowność firmy. Wykluczenie cen
pokrywających koszty lub cen dumpingowych (których stosowanie
zauwa
żalne było na omawianym rynku) pozwoli przewoźnikom
osiągać zyski nie zwiększając liczby nowych klientów oraz bez
konieczności ilościowego zwiększenia posiadanego taboru.
Nadpodaż potencjału przewozowego i przyrost mocy
przewozowych wynikające z inwestowania w zwiększenie ilości
293
Поиск молодых ученых • Poszukiwania młodych naukowców
pojazdów w okresie korzystnej koniunktury są prawdopodobną
przyczyną obecnych niepowodzeń wśród polskich przewoźników.
Niewykluczone, że problemem jest także brak umiejętności w
zakresie skutecznego zarządzania. Dynamiczne i wymagające
otoczenie rynkowe wymusza podejmowanie szybkich decyzji w
próbach osiągnięcia równowagi przedsiębiorstwa. Zachowanie
optimum produkcyjnego przez przedsiębiorstwa jest rzeczą
wymagającą posiadania wiedzy ekonomicznej oraz umiejętności
wyciągania wniosków na podstawie obserwacji rynku.
Z prawnego punktu widzenia, świadczenie samochodowych usług
przewozowych wymaga ponadprzeciętnej umiejętności interpretacji
aktów prawnych i konieczności bieżącego uaktualniania wiedzy w
tym zakresie. Zmienność litery prawa ma charakter równie
dynamiczny jak zmienność wymagań popytu. Świadczenie usług
przewozowych taborem samochodowym odbywa się zatem w
skomplikowanych warunkach prawno-ekonomicznych.
Zaprezentowane problemy związane z funkcjonowaniem rynku
usług transportu samochodowego ładunków mają charakter
wybiórczy. Rynkowi temu towarzyszą bowiem zagadnienia związane
z między innymi bezpieczeństwem i ekologią transportu, kosztami
oraz efektami zewnętrznymi towarzyszącymi tej działalności.
Zasygnalizowano jedynie zagadnienia związane z kształtowaniem cen
i popytem. Nie poruszono także kwestii konkurencji
międzygałęziowej, która w coraz większym stopniu zagraża
transportowi samochodowemu. Skupiono natomiast uwagę na
zaledwie kilku aspektach funkcjonowania rynku. Po pierwsze
omówione zostały prawidłowości związane ze świadczeniem usług
przewozowych taborem samochodowym. Zwrócono także uwagę na
związki zachodzące między transportem samochodowym a
gospodarką oraz wymagające otoczenie prawne działalności tej gałęzi
transportu. Przedstawiono także obecną sytuację z uwzględnieniem
liczby przedsiębiorstw działających na rynku, kształtowaniem się
pracy przewozowej oraz struktury przedsiębiorstw pod kątem ilości
posiadanych pojazdów. Dostęp do najnowszych informacji jest
utrudniony z uwagi sprawozdawczość statystyczną. Publikacje
dotyczące roku 2009 pojawią się w drugiej połowie roku 2010.
294
M. Kędzior-Laskowska
Bibliografia
1. Brdulak H. Europejscy miliarderzy TSL. Ranking operatorów TSL
pochodzenia europejskiego. LTS, dodatek do Rzeczpospolitej z dn. 25
wrześnie 2008.
2. Brdulak H. Europejscy miliarderzy. Ranking europejskich
operatorów TSL. LTS, dodatek do Rzeczpospolitej z dn. 22 września 2005.
3. Brdulak H. Konkurencyjność polskich przedsiębiorstw transportu
samochodowego. „Przegląd Komunikacyjny”, nr 4/2001.
4. Brdulak H. Polski rynek TSL w 2008 r. LTS, dodatek do
Rzeczpospolitej z dn. 19 czerwca 2009.
5. Burnewicz J. Sektor samochodowy Unii Europejskiej.
Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa, 2005.
6. D’Egidio F. The service era: leadership in a global enviroment.
Productivity Press, Cambridge Massachusetts, 1990.
7. Ekonomika transportu. Red. J. Burnewicz. Uniwersytet Gdański,
Gdańsk, 1993.
8. Growth in Services. Fostering Employment, Productivity and Inno-
vation. Meeting of the OECD Council at Ministerial Level, 2005.
9. Liberadzki B. Transport: popyt — podaż — równowaga.
Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Informatycznej w Warszawie.
10. Niewadzi C. Zagadnienia usług w teorii ekonomii. Państwowe
Wydawnictwa Naukowe, Warszawa, 1979.
11. Rucińska D., Ruciński A., Wyszomirski O .: Zarządzanie
marketingowe na rynku usług transportowych. Wydawnictwo Uniwersytetu
Gdań
skiego, Gdańsk, 2005.
12. Transport — wyniki działalności w 2004 r. Główny Urząd
Statystyczny, Warszawa 2005.
13. Transport — wyniki działalności w 2005 r. Główny Urząd
Statystyczny, Warszawa 2006.
14. Transport — wyniki działalności w 2006 r. Główny Urząd
Statystyczny, Warszawa 2007.
15. Transport — wyniki działalności w 2007 r. Główny Urząd
Statystyczny, Warszawa 2008.
16. Transport — wyniki działalności w 2008 r. Główny Urząd
Statystyczny, Warszawa 2009.
295
ЗАКЛЮЧЕНИЕ • ZAKOŃCZENIE
Для вузовской науки очень важно, что есть возможность
проводить совместные научно-практические конференции, обмениваться специалистами и студентами, а также публиковать
актуальные исследования ученых партнерских вузов.
В книге, на основе изучения накопленного опыта экономических отношений между странами, представлены теоретические и методологические исследования ученых вузов. В
научных работах рассмотрены различные теоретические школы.
Российскому государственному университету им. И. Канта
и Варминьско-Мазурскому университету, несмотря на растущие проблемы глобализации, предстоит искать реальный путь
собственного развития. В этом важном деле следует взвешенно опираться на мировой опыт, отказавшись от подражательства и механического заимствования чужих моделей
следований. Вместе с тем положительный опыт двух вузов
показывает, что результаты научного поиска ученых названных учебных заведений можно успешно использовать в интересах России и Польши.
В книге рассмотрены самые актуальные проблемы современного состояния экономических, социальных и отраслевых
аспектов, которые способствуют дальнейшему укреплению
совместных научных исследований.
Целесообразно данную
вые геополитические проблемы, возникающие в последнее
время в приграничном сотрудничестве и международных отношениях.
практику расширять, учитывая но-
их
ис-
296
Научное издание
АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ
НАУЧНЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ
ПАРТНЕРСКИХ УНИВЕРСИТЕТОВ
В СФЕРЕ ЭКОНОМИКИ
AKTUALNE PROBLEMY BADAŃ NAUKOWYCH PARTNERSKICH
UNIWERSYTETÓW W SFERZE EKONOMII
Под редакцией
Василия Степановича Бильчака
Мирослава Горновича
Редактор Н.Н. Мартынюк. Корректор Н.Н. Генина
Оригинал-макет подготовлен И.В. Никифоровой
Бумага для множительных аппаратов. Ризограф. Формат 60х90
Гарнитура «Таймс» Усл. печ. л. 14,0. Уч.-изд. л. 10,6.
Российского государственного университета им. И. Канта
Подписано в печать 03.05.2010 г.
Тираж 500 экз. Заказ
Издательство
236041, г. Калининград, ул. А. Невского, 14
1
/16
297
Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]