- •Тіл ашар Практикалық араб тілі
- •Хамзат қажымұратұлы
- •Бірінші сабақ Араб алфавиті
- •Екінші сабақ Әріптердің сөздің басында, ортасында, аяғында жазылуы
- •Харекет
- •Үшінші сабақ Әріптердің сөздің басында, ортасында, аяғында жазылуы
- •Төртінші сабақ
- •Бесінші сабақ
- •Тә мәрбута
- •Алтыншы сабақ
- •Жіктеу есімдігі
- •Жекеше түрі
- •Жетінші сабақ
- •Сілтеу есімдігі
- •Сегізінші сабақ
- •Есімдіктер (Тәуелді жалғауы)
- •Жаңа сөздер
- •Тоғызынші сабақ Қосымшалар
- •Оныншы сабақ Өткен шақ
- •Етістіктер
- •Мысалдар
- •Жаңа сөздер
- •Он бірінші сабақ
- •Етістіктер
- •Жаңа сөздер
- •Он екінші сабақ Қосымшалар
- •Туыстық қатынаста болу – міндет
- •Он үшінші сабақ
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Он төртінші сабақ Қосымшалар
- •Жекеше түр
- •Жекеше түр
- •Міндет амалдар
- •Жаңа сөздер
- •Он бесінші сабақ Болымсыз етістік
- •Сөйлемдер
- •Жаңа сөздер
- •Он алтыншы сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Реттік сан есім
- •Жаңа сөздер
- •Он тоғызыншы сабақ Күрделі сан есім
- •Жиырмасыншы сабақ Туынды үш түбірлі етістіктің өткен шақ, осы шақ түрінде қолданылуы
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма бірінші сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Ай аттары
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма екінші сабақ
- •Сөйлемдер
- •Жиырма үшінші сабақ Сұраулық шылаулар
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма төртінші сабақ
- •Сөйлемдер
- •Жаңа сөздер
- •Антонимдер
- •Аудармасы
- •Жиырма бесінші сабақ Сұраулық шылаулар
- •Мысалдар
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма алтыншы сабақ Сұраулық шылаулар
- •Жиырма жетінші сабақ
- •Мысалдар
- •Жаңа сөздер
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма сегізінші сабақ Атыфтар (жалғамалы қосымшала)
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма тоғызыншы сабақ Жалғамалы қосымшалар
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Отызыншы сабақ Жалғамалы қосымшалар
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Отыз бірінші сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Жаңа сөздер
- •Отыз екінші сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Отыз үшінші сабақ
- •Алтыншы бап
- •Оныншы бап
- •Отыз төртінші сабақ Дамирлардың (есімдіктер) түрлері
- •Жаңа сөздер
- •Жаңа сөздер
- •Мазмұны
Отыз бірінші сабақ
10-бап
10-бап етістігі жасалу жолы فَعَلَ формасындағы етістігінің алдында ا касралы һамзату әл-уасыл, сукунды سْ және фатхалы تَ жалғанып, اِسْتَفْعَلَ осы шағы يَسْتَفْعِلُ етістігі түзіледі. 10-бап етістігінің негізгі мағыналары: 1) Бір нәрсені талап ету Мысалы: كَتَبَ - жазды, اِسْتَكْتَبَهُ - одан жазуды талап етті. 2) бір халден екінші халге ауысуды білдіреді. Мысалы: اِسْتَحْجَرَ الطِّينُ- балшық тасқа айналды.
Мысал осы шақ аудармасы |
Мысал өткен шақ, аудармасы |
Осы шақ қалпы |
Өткен шақ қалпы |
Жіктік есімдігі |
№ |
||||||
Жекеше түр |
1 |
||||||||||
أَسْتَخْرِجُ |
اِسْتَخْرَجْتُ |
أَسْتَفْعِلُ |
اِسْتَفْعَلْتُ |
أنا |
|||||||
шығарамын |
шығардым |
||||||||||
تَسْتَخْرِجُ |
اِسْتَخْرَجْتَ |
تَسْتَفْعِلُ |
اِسْتَفْعَلْتَ |
أَنْتَ |
2 |
||||||
шығарасың |
шығардың |
||||||||||
تَسْتَخْرِجِينَ |
اِسْتَخْرَجْتِ |
تَسْتَفْعِلِينَ |
اِسْتَفْعَلْتِ |
أَنْتِ |
3 |
||||||
шығарасың |
шығардың |
||||||||||
يَسْتَخْرِجُ |
اِسْتَخْرَجَ |
يَسْتَفْعِلُ |
اِسْتَفْعَلَ |
هُوَ |
4 |
||||||
шығарады |
шығарды |
||||||||||
تَسْتَخْرِجُ |
اِسْتَخْرَجَتْ |
تَسْتَفْعِلُ |
اِسْتَفْعَلَتْ |
هِيَ |
5 |
||||||
шығарады |
шығарды |
||||||||||
Екілік түр |
|
||||||||||
نَسْتَخْرِجُ |
اِسْتَخْرَجْنا |
نَسْتَفْعِلُ |
اِسْتَفْعَلْنا |
نَحْنُ |
6 |
||||||
шығарамыз |
шығардық |
||||||||||
تَسْتَخْرِجانِ |
اِسْتَخْرَجْتُما |
تَسْتَفْعِلانِ |
اِسْتَفْعَلْتُمْا |
أَنْتُما |
7 |
||||||
шығарасыңдар |
шығардың-дар |
||||||||||
يَسْتَخْرِجانِ |
اِسْتَخْرَجَا |
يَسْتَفْعِلانِ |
اِسْتَفْعَلَا |
هُما |
8 |
||||||
шығарады |
шығарды |
||||||||||
تَسْتَخْرِجانِ |
اِسْتَخْرَجَتا |
تَسْتَفْعِلانِ |
اِسْتَفْعَلَتَا |
هُما |
9 |
||||||
шығарады |
шығарды |
||||||||||
Көпше түр |
|
||||||||||
نَسْتَخْرِجُ |
اِسْتَخْرَجْنا |
نَسْتَفْعِلُ |
اِسْتَفْعَلْنا |
نَحْنُ |
10 |
||||||
шығарамыз |
шығардық |
||||||||||
تَسْتَخْرِجُونَ |
اِسْتَخْرَجْتُمْ |
تَسْتَفْعِلُونَ |
اِسْتَفْعَلْتُمْ |
أَنْتُمْ |
11 |
||||||
шығарасыңдар |
шығардыңдар |
||||||||||
تَسْتَخْرِجْنَ |
اِسْتَخْرَجْتُنَّ |
تَسْتَفْعِلْنَ |
اِسْتَفْعَلْتُنَّ |
أَنْتُنَّ |
12 |
||||||
шығарасыңдар |
шығардыңдар |
||||||||||
يَسْتَخْرِجُونَ |
اِسْتَخْرَجُوا |
يَسْتَفْعِلُونَ |
اِسْتَفْعَلُوا |
هُمْ |
13 |
||||||
шығарады |
шығарды |
||||||||||
يَسْتَخْرِجْنَ |
اِسْتَخْرَجْنَ |
يَسْتَفْعِلْنَ |
اِسْتَفْعَلْنَ |
هُنَّ |
14 |
||||||
шығарады |
шығарды |
||||||||||
10-бапқа мысалдар
Арабша |
Аудармасы |
Арабша |
Аудармасы |
اِسْتَأْذَنَ |
рұқсат сұрады |
اِسْتَبَانَ |
баяндау үшін |
اِسْتَبْرَدَ |
суып кету |
اِسْتَبْشَعَ |
жаман, жиіркенішті деп санау |
اِسْتَبْقَى |
қалуды талап ету |
اِسْتَثْنَى |
қамтымау, санатқа кіргізбеу |
اِسْتَجَدَّ |
жаңару |
اِسْتَجْرَحَ |
кемістік болу |
اِسْتَجْرَى |
басыну |
اِسْتَجْمَعَ |
жинау, жүйелеу |
اِسْتَحَلَّ |
хәләл деп санау |
اِسْتَحْمَلَ |
көтере алу |
اِسْتَرَاحَ |
жай табу |
اِسْتَرَدَّ |
қайтаруды талап ету |
اِسْتَظْهَرَ |
көмек сұрау, қайтару |
اِسْتَعَنَ |
көмек сұрау, сүйену |
اِسْتَعْرَبَ |
арабтану, арабтар жайында іздену |
اِستَعْرَضَ |
алдына жайып салу, көрсету |
اِسْتَعْلَى |
жоғары санау, көтерілу |
اِسْتَعْمَلَ |
қолдану |
اسْتَفْتَحَ |
ашуды талап ету |
اِسْتَفْتَى |
пәтуә сұрау |
اِسْتَقَامَ |
туралану, қалыпқа келу |
اِسْتَقَرَّ |
тоқтау, тоқтамға келу |
اِسْتَكْتَبَ |
жазуды талап ету |
اِسْتَنْصَرَ |
көмек сұрау |
اِسْتَوْطَنَ |
белгілі бір елді отан етіп алу |
اِسْتَوْقَدَ |
тұтату |
اِسْتَيْقَظَ |
ояну |
اِسْتَغْفَرَ |
кешірім сұрау |
Мысалдар
عَبْدُ الصَّمَدِ اِسْتَأْذَنَ وَالِدَهُ في الذَّهَابِ إلَى الْحَفْلَةِ، وكَذَلِكَ نُفَصِّلُ الآيَاتِ وَ لِتَسْتَبِيْنَ سَبِيْلَ المُجْرِمِيْن، اِسْتَبْرَدَ الْمَاءَ فَلْمْ يَشْرَبْهُ، اِسْتَبْشَعْتُ الكلَامَ الْبَذِيءَ حِينَ سَمِعْتُهُ، اِسْتَبْقَى الضَّيْفَ، اِبْتَعَدَ عَنْ النَّاسِ وَ اِسْتَثْنَى أَهْلَهُ، اِسْتَجَدَّ الْمَوْضُوعُ ،هَذِهِ الْقاضايا اِسْتَجْرَحَتْ سُمْعَتَهُ، قُولُوا وَلا يَسْتَجْرِيَنَّكُمْ الشَّيْطَانُ، اِسْتَجْمَعَ أَفْكَارَهُ لِيُجِيبَ عَنِ الْأَسْئِلَةِ، اِسْتَحَلَّ مَا كَانَ مُحَرَّمًا، اِسْتَحْمَلَ البَغْلُ، يَسْتَرِيحُ عِنْدَ رَفِيقِهِ، أعَادَ الْبِضَاعَةَ وَاِسْتَرَدَّ نُقُودَهُ، اِسْتَظْهَرَ دُرُوسَهُ صَبَاحاً، اِسْتَعَنْتُ بالصَّبْرِ على البَلَاءِ، اِسْتَعْرَبَ الفَرَنْسِيُّ، يَسْتَعْرِضُ الجَيْشُ قُوَّتَهُ العَسْكَرِيَّةَ مَرَّةً في السَّنَةِ، اِسْتَعْلَى الأوْلاَدُ أَشْجارَ الغابَةِ، اِسْتَعْمَلَ آلَةً جَدِيدَةً، اسْتَفْتَحْنَا الْعامَ الدِّراسيّ بِكُتُبٍ جَدِيدَةٍ، اِسْتَفْتَى مُحَمَّدًا لِيَعْرِفَ رَأْيَهُ، اِسْتَقَامَتْ الْأَحْوالُ، اِسْتَقَرَّ رَأْيُهُ على السَّفَرِ، اِسْتَكْتَبْتُ أَخِي فَكَتَبَ لِي مَكْتُوبًا، اِسْتَنْصَرَ بِجَارِهِ، اِسْتَوْطَنَ الْبريطانيون أَمريكا الشِّمَالِيَةَ، اِسْتَوْقَدَ النَّارَ ، اِسْتَيْقَظَ الْفَتَى في سَاعَةِ ٦ صَبَاحًا، اِسْتَغْفِرْ رَبَّكَ بُكرَةً وَ أَصِيلاً.
Аудармасы
Абдуссамад әкесінен тойға баруға рұқсат сұрады. Осылайша күнәкарлардың жолы анықталуы үшін аяттарымызды ашалап баян етеміз.1 Су суып кетті сосын ішпеді. Лас сөзді естіген кезде жиіркеніп кеттім. Қонаққа қалуды талап етті. Адамдардан алыстады бірақ туыстары бұл санатқа кірмеді. Тақырып жаңарды. Бұл мәселелер оның абыройына зақым келтірді. Айтыңдар сендерге шайтан билік құра алмайды. Сұрақтарға жауап беру үшін ойларын жинақтады. Харам болған нәрсені хәлал сананды. Қашыр көтере алды. Досында көңілі жай табады. Затын қайтарып, ақшасын берді. Сабақтарын таңертең қайталады. Қиыншылықта сабырлықты ту еттім. Франциялық арабтанып кетті. Жауынгерлер жылына бір мәрте әскери күшін көрсетеді. Балалар ағаштардың басына өрмеледі. Жаңа құрылғыны қолданды. Оқу жылын жаңа кітаптармен бастадық. Мұхаммедтің пікірін білу үшін пәтуа сұрады. Жағдай қалыпқа келді. Сапар шегуге шешім қабылдады. Бауырымнан хат жазып беруді сұрадым бауырым жазып берді. Көршісінен көмек сұрады. Солтүстік Америкаға британдықтар қоныс тепті. От тұтанды. Жігіт таңертеңгі сағат алтыда тұрды. Күндіз-түні Раббыңнан кешірім сұра.