Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Практикалык араб тілі.docx
Скачиваний:
5
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
1 Мб
Скачать
☆

Жиырма жетінші сабақ

6-бап етістігі

6-бап етістігі жасалу жолы فَعَلَ формасындағы етістігінің алдында ت жалғанып және етістіктегі алғашқы ف әріпіне кейін ا жалғанып, تَفَاعَلَ етістігі түзіледі, осы шағы يَتَفاعَلُ. Етістіктің бұл түрінің негізгі үш мағынасы бар:1) Екі немесе одан да көп адамның ортақ істе ортақтасуы. Мысалы: تَزَاوَرَ – өзара зиярат қылу, تَصافَحَ – өзара қол ұстасып амандасу. 2) Әрекетке кері амал жасау. Мысалы:نامَ ұйықтау, تَناوَمَ – өтірік ұйықтау, تَماوَتَ – өтірік өлу, تَمارَضَ – өтірік ауыру. 3) 3-бап етістігінің нәтижесі болу. Мысалы: بَاعَدْتُهُ فَتَباعَدَ - Алыстаттым, алыстап кетті.

6-бап

Мысал өткен шақ/ аударма

Өткен шақ формасы

Жіктік есімдігі

№

Мысал осы шақ/

аударма

Осы шақ

формасы

Жекеше түр

1

зияратпен алмастым

تَزاَوَرْتُ

تَفَاعَلْتُ

أنا

зияратпен алмасамын

أَتَزاوَرُ

أَتَفَاعَلُ

зияратпен алмастың

تَزاَوَرْتَ

تَفَاعَلْتَ

أَنْتَ

2

зияратпен алмасасың

تَتَزاوَرُ

تَتَفَاعَلُ

зияратпен алмастың

تَزاوَرْتِ

تَفَاعَلْتِ

أَنْتِ

3

зияратпен алмасасың

تَتَزاوَرِينَ

تَتَفَاعَلِينَ

зияратпен алмасты

تَزاَوَرَ

تَفَاعَلَ

هُوَ

4

зияратпен алмасады

يَتَزاوَرُ

يَتَفَاعَلُ

зияратпен алмасты

تَزاَوَرَتْ

تَفَاعَلَتْ

هِيَ

5

зияратпен алмасады

تَتَزاوَرُ

تَتَفَاعَلُ

Екілік түр

зияратпен алмастық

تَزاَوَرْنا

تَفَاعَلْنا

نَحْنُ

6

зияратпен алмасамыз

نَتَزاوَرُ

نَتَفَاعَلُ

зияратпен алмастыңдар

تَزاَوَرْتُما

تَفَاعَلْتُما

أَنْتُما

7

зияратпен алмасасыңдар

تَتَزاوَرانِ

تَتَفَاعَلانِ

зияратпен алмасты

تَزاَوَرَا

تَفَاعَلَا

هُما

8

зияратпен алмасады

يَتَزاوَرانِ

يَتَفَاعَلانِ

зияратпен алмасты

تَزاَوَرَتا

تَفَاعَلَتَا

هُما

9

зияратпен алмасады

تَتَزاوَرانِ

تَتَفَاعَلانِ

Көпше түр

зияратпен алмастық

تَزاَوَرْنا

تَفَاعَلْنا

نَحْنُ

10

зияратпен алмасамыз

نَتَزاوَرُ

نَتَفَاعَلُ

зияратпен алмастыңдар

تَزاَوَرْتُمْ

تَفَاعَلْتُمْ

أَنْتُمْ

11

зияратпен алмасасыңдар

تَتَزاوَرُونَ

تَتَفَاعَلُونَ

зияратпен алмастыңдар

تَزاَوَرْتُنَّ

تَفَاعَلْتُنَّ

أَنْتُنَّ

12

зияратпен алмасасыңдар

تَتَزاوَرْنَ

تَتَفَاعَلْنَ

зияратпен алмасты

تَزَاوَرُوا

تَفَاعَلُوا

هُمْ

13

зияратпен алмасады

يَتَزاوَرُونَ

يَتَفَاعَلُونَ

зияратпен алмасты

تَزَاوَرْنَ

تَفَعَالْنَ

هُنَّ

14

зияратпен алмасады

يَتَزاوَرْنَ

يَتَفَاعَلْنَ

6-бап етістігіне мысалдар

Арабша

Аудармасы

Арабша

Аудармасы

تَشارَكَ

ортақ атқару

تَبَاحَثَ

бірігіп ақылдасу

تَباعَدَ

алыс болу

تَباكَى

қатты жылау

تَجادَلَ

сөз таластыру, ұрсысу

تَجَانَبَ

қашқақтау

تَجاهَلَ

білмегенін көрсету

تَحَادَبَ

бүкір болу

تَحاوَرَ

ақылдасу

تَسَاءَلَ

сұрастыру

تَصادَفَ

кездейсоқ табысу

تَصَادَقَ

өзара дос болу

تَصافَحَ

қол алысып амандасу

تَظَاهَرَ

демонстрациялық әрекеттер жасау

تَعايَبَ

өзара кемістіктерін айту

تَقَابَلَ 

бетпе-бет келу

تَفَاتَنَ

өзара бүлікке ұшырау

تَقاوَلَ

артық сөз айту

تَقَارَبَ 

өзара жақындау

تَعَاتَبَ

бір-бірін сөгу

تَعَادَلَ 

өзара бірдей болу

تفاجأ

кездейсоқ болу

تَكاتَبَ

хат алмасу

تَكاسَلَ

өтірік еріну

تَمارَضَ 

өтірік ауыру

تَسَابَقَ 

жарысу

تَنَاوَلَ

алу, тамақтану

تَهادَى

ақырындау, сыйлықпен алмасу

تَهاوَنَ

Мән бермеу

تَوَارثَ

мирасқа қалу