- •Тіл ашар Практикалық араб тілі
- •Хамзат қажымұратұлы
- •Бірінші сабақ Араб алфавиті
- •Екінші сабақ Әріптердің сөздің басында, ортасында, аяғында жазылуы
- •Харекет
- •Үшінші сабақ Әріптердің сөздің басында, ортасында, аяғында жазылуы
- •Төртінші сабақ
- •Бесінші сабақ
- •Тә мәрбута
- •Алтыншы сабақ
- •Жіктеу есімдігі
- •Жекеше түрі
- •Жетінші сабақ
- •Сілтеу есімдігі
- •Сегізінші сабақ
- •Есімдіктер (Тәуелді жалғауы)
- •Жаңа сөздер
- •Тоғызынші сабақ Қосымшалар
- •Оныншы сабақ Өткен шақ
- •Етістіктер
- •Мысалдар
- •Жаңа сөздер
- •Он бірінші сабақ
- •Етістіктер
- •Жаңа сөздер
- •Он екінші сабақ Қосымшалар
- •Туыстық қатынаста болу – міндет
- •Он үшінші сабақ
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Он төртінші сабақ Қосымшалар
- •Жекеше түр
- •Жекеше түр
- •Міндет амалдар
- •Жаңа сөздер
- •Он бесінші сабақ Болымсыз етістік
- •Сөйлемдер
- •Жаңа сөздер
- •Он алтыншы сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Реттік сан есім
- •Жаңа сөздер
- •Он тоғызыншы сабақ Күрделі сан есім
- •Жиырмасыншы сабақ Туынды үш түбірлі етістіктің өткен шақ, осы шақ түрінде қолданылуы
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма бірінші сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Ай аттары
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма екінші сабақ
- •Сөйлемдер
- •Жиырма үшінші сабақ Сұраулық шылаулар
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма төртінші сабақ
- •Сөйлемдер
- •Жаңа сөздер
- •Антонимдер
- •Аудармасы
- •Жиырма бесінші сабақ Сұраулық шылаулар
- •Мысалдар
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма алтыншы сабақ Сұраулық шылаулар
- •Жиырма жетінші сабақ
- •Мысалдар
- •Жаңа сөздер
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма сегізінші сабақ Атыфтар (жалғамалы қосымшала)
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма тоғызыншы сабақ Жалғамалы қосымшалар
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Отызыншы сабақ Жалғамалы қосымшалар
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Отыз бірінші сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Жаңа сөздер
- •Отыз екінші сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Отыз үшінші сабақ
- •Алтыншы бап
- •Оныншы бап
- •Отыз төртінші сабақ Дамирлардың (есімдіктер) түрлері
- •Жаңа сөздер
- •Жаңа сөздер
- •Мазмұны
Он бесінші сабақ Болымсыз етістік
Болымсыз етістік өткен шақта ما формасында, ал осы шақта لا жалғанады. Мысалы: ما فَعَلْتُ - істемедім, لا يَفْعَلُ – істемейді.
Өткен шақ (ما )
Мен істемедім |
ما فَعَلْتُ |
أَنَا |
1 |
Сен істемедің (е.т) |
ما فَعَلْتَ |
أَنْتَ |
2 |
Сен істемедің (ә.т) |
ما فَعَلْتِ |
أَنْتِ |
3 |
Ол істемеді (е.т) |
ما فَعَلَ |
هُوَ |
4 |
Ол істемеді (ә.т) |
ما فَعَلَتْ |
هِيَ |
5 |
Сен екеуің істемедіңдер |
ما فَعَلْتُما |
أَنْتُمَا |
6 |
Ол екеуі істемеді (е.т) |
ما فَعَلَا |
هُمَا |
7 |
Ол екеуі істемеді (ә.т) |
ما فَعَلَتا |
هُمَا |
8 |
Біз істемедік |
ما فَعَلْنا |
نَحْنُ |
9 |
Сендер істемедіңдер (е.т) |
ما فَعَلْتُمْ |
أَنْتُمْ |
10 |
Сендер істемедіңдер (ә.т) |
ما فَعَلْتُنَّ |
أَنْتُنَّ |
11 |
Олар істемеді (е.т) |
ما فَعَلُوا |
هُمْ |
12 |
Олар істемеді (е.т) |
ما فَعَلْنَ |
هُنَّ |
13 |
Осы шақ
Мен істемеймін |
لا أَفْعَلُ |
أَنَا |
1 |
Сен істемейсің (е.т) |
لا تَفْعَلُ |
أَنْتَ |
2 |
Сен істемейсің (ә.т) |
لا تَفْعَلِينَ |
أَنْتِ |
3 |
Ол істеймеді (е.т) |
لا يَفْعَلُ |
هُوَ |
4 |
Ол істеймеді (ә.т) |
لا تَفْعَلُ |
هِيَ |
5 |
Сен екеуің істемейсіңдер |
لا تَفْعَلانِ |
أَنْتُمَا |
6 |
Ол екеуі істеймеді (е.т) |
لا يَفْعَلانِ |
هُمَا |
7 |
Ол екеуі істемейді (ә.т) |
لا تَفْعَلانِ |
هُمَا |
8 |
Біз істемейміз |
لا نَفْعَلُ |
نَحْنُ |
9 |
Сендер істемейсіңдер (е.т) |
لا تَفْعَلُونَ |
أَنْتُمْ |
10 |
Сендер істемейсіңдер (ә.т) |
لا تَفْعَلْنَ |
أَنْتُنَّ |
11 |
Олар істемейді (е.т) |
لا يفْعَلُونَ |
هُمْ |
12 |
Олар істемейді (е.т) |
لا يفْعَلْنَ |
هُنَّ |
13 |
لَمْ –осы шақ етістігіне жалғанып, етістіктің соңын жазм (сукун) қылады және әйел тегі (сен) екілік, көпше түріндегі (ن) түсіп қалады. Мағынасы өткен шақтың мағынасы. Мысалы: لَمْ أَفْعَلْ- істемедім. Жасалу жолы:
Мен істемедім |
لَمْ أَفْعَلْ |
أَنَا |
1 |
Сен істемедің (е.т) |
لَمْ تَفْعَلْ |
أَنْتَ |
2 |
Сен істемедің (ә.т)1 |
لَمْ تَفْعَلِي |
أَنْتِ |
3 |
Ол істемеді (е.т) |
لَمْ يَفْعَلْ |
هُوَ |
4 |
Ол істемеді (ә.т) |
لَمْ تَفْعَلْ |
هِيَ |
5 |
Сен екеуің істемедіңдер |
لَمْ تَفْعَلا |
أَنْتُمَا |
6 |
Ол екеуі істемеді (е.т) |
لَمْ يَفْعَلا |
هُمَا |
7 |
Ол екеуі істемеді (ә.т) |
لَمْ تَفْعَلا |
هُمَا |
8 |
Біз істемедік |
لَمْ نَفْعَلْ |
نَحْنُ |
9 |
Сендер істемедіңдер (е.т) |
لَمْ تَفْعَلُوا |
أَنْتُمْ |
10 |
Сендер істемедіңдер (ә.т) |
لَمْ تَفْعَلْنَ |
أَنْتُنَّ |
11 |
Олар істемеді (е.т) |
لَمْ يفْعَلُوا |
هُمْ |
12 |
Олар істемеді (е.т) |
لَمْ يفْعَلْنَ |
هُنَّ |
13 |
لَنْ- осы шақ етістігіне жалғанады және осы шақтың мағынасын береді. Қарапайым осы шаққа жалғанатын لا дан айырмашылығы болымсыз етістіктің мағынасын күшейтеді. Мысалы: لا أَفْعَلُ- мен істемеймін. لَنْ أَفْعَلَ – мен істемеймін (ешқашан, ендігәрі). етістіктің соңын насб (фатхалы) қылады және әйел тегі (сен) екілік, көпше түріндегі (ن) түсіп қалады. Етістіктің жасалу жолы:
Мен істемеймін |
لَنْ أَفْعَلَ |
أَنَا |
1 |
Сен істемейсің (е.т) |
لَنْ تَفْعَلَ |
أَنْتَ |
2 |
Сен істемейсің (ә.т) |
لَنْ تَفْعَلِي |
أَنْتِ |
3 |
Ол істеймеді (е.т) |
لَنْ يَفْعَلَ |
هُوَ |
4 |
Ол істеймеді (ә.т) |
لَنْ تَفْعَلَ |
هِيَ |
5 |
Сен екеуің істемейсіңдер |
لَنْ تَفْعَلا |
أَنْتُمَا |
6 |
Ол екеуі істеймеді (е.т) |
لَنْ يَفْعَلا |
هُمَا |
7 |
Ол екеуі істемейді (ә.т) |
لَنْ تَفْعَلا |
هُمَا |
8 |
Біз істемейміз |
لَنْ نَفْعَلَ |
نَحْنُ |
9 |
Сендер істемейсіңдер (е.т) |
لَنْ تَفْعَلُوا |
أَنْتُمْ |
10 |
Сендер істемейсіңдер (ә.т) |
لَنْ تَفْعَلْنَ |
أَنْتُنَّ |
11 |
Олар істемейді (е.т) |
لَنْ يفْعَلُوا |
هُمْ |
12 |
Олар істемейді (е.т) |
لَنْ يفْعَلْنَ |
هُنَّ |
13 |
حَتَّى- басқа қосымшалардан ерекшелігі тек есім сөзбен ғана байланысуында, ол тура мағынада немесе ауыспалы мағынада болуы мүмкін. Көп жағдайда бір заттың аяқталғанын меңзейді. Тура мағынада мысалы: سِرْتُ حَتّى آخِرِ الطَّريقِ – Жол аяқталғанға дейін жүрдім. Ауыспалы мағынаға мысал: سَأَنْتَظِرُكَ حَتّى تَتِمَّ عَمَلَكَ- жұмысың біткенге дейін күтемін. Сол секілді айшықтау, анықтау мақсатында да қолданылуы мүмкін. Мысалы: اِرْفَعْ صَوْتَكَ حتَّى أَسْمَعَكَ – Сені естуім үшін даусыңды көтер.
ك- Есім сөзге жалғанып, есімдікке жалғанбайды. Қолдану жолдары:
- Ұқсату үшін. Мысалы: هَذِهِ الصُّورَةُ كالْأَصْلِ – Бұл сурет түп нұсқа секілді.
-Себеп-салдар. Мысалы Құран кәрімде: (وَاذكُرُوهُ كما هَداكُمْ ) Құран аятының мағынасы: «Алла сендерге һидаят берген себепті еске алыңдар».
- «каф» қосымшасы кейде «заид» артық болуы мүмкін ондай жағдайда таукид (күшейту) мағынасында қолданылады. Мысалы Құран кәрімде: (لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَئٌ). Бұл жерде «каф» тек күшейтпелі мағына береді.