- •Тіл ашар Практикалық араб тілі
- •Хамзат қажымұратұлы
- •Бірінші сабақ Араб алфавиті
- •Екінші сабақ Әріптердің сөздің басында, ортасында, аяғында жазылуы
- •Харекет
- •Үшінші сабақ Әріптердің сөздің басында, ортасында, аяғында жазылуы
- •Төртінші сабақ
- •Бесінші сабақ
- •Тә мәрбута
- •Алтыншы сабақ
- •Жіктеу есімдігі
- •Жекеше түрі
- •Жетінші сабақ
- •Сілтеу есімдігі
- •Сегізінші сабақ
- •Есімдіктер (Тәуелді жалғауы)
- •Жаңа сөздер
- •Тоғызынші сабақ Қосымшалар
- •Оныншы сабақ Өткен шақ
- •Етістіктер
- •Мысалдар
- •Жаңа сөздер
- •Он бірінші сабақ
- •Етістіктер
- •Жаңа сөздер
- •Он екінші сабақ Қосымшалар
- •Туыстық қатынаста болу – міндет
- •Он үшінші сабақ
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Он төртінші сабақ Қосымшалар
- •Жекеше түр
- •Жекеше түр
- •Міндет амалдар
- •Жаңа сөздер
- •Он бесінші сабақ Болымсыз етістік
- •Сөйлемдер
- •Жаңа сөздер
- •Он алтыншы сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Реттік сан есім
- •Жаңа сөздер
- •Он тоғызыншы сабақ Күрделі сан есім
- •Жиырмасыншы сабақ Туынды үш түбірлі етістіктің өткен шақ, осы шақ түрінде қолданылуы
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма бірінші сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Ай аттары
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма екінші сабақ
- •Сөйлемдер
- •Жиырма үшінші сабақ Сұраулық шылаулар
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма төртінші сабақ
- •Сөйлемдер
- •Жаңа сөздер
- •Антонимдер
- •Аудармасы
- •Жиырма бесінші сабақ Сұраулық шылаулар
- •Мысалдар
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма алтыншы сабақ Сұраулық шылаулар
- •Жиырма жетінші сабақ
- •Мысалдар
- •Жаңа сөздер
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма сегізінші сабақ Атыфтар (жалғамалы қосымшала)
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма тоғызыншы сабақ Жалғамалы қосымшалар
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Отызыншы сабақ Жалғамалы қосымшалар
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Отыз бірінші сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Жаңа сөздер
- •Отыз екінші сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Отыз үшінші сабақ
- •Алтыншы бап
- •Оныншы бап
- •Отыз төртінші сабақ Дамирлардың (есімдіктер) түрлері
- •Жаңа сөздер
- •Жаңа сөздер
- •Мазмұны
Жиырма төртінші сабақ
4-бап етістігі
4-бап етістігі жасалу жолы فَعَلَ формасындағы етістігінің алдында أَ жалғанып, أَفْعَلَ етістігі түзіледі. Бұл етістік түрі әрдайым сабақты етістік (табыс септігінің жалғауына мұқтаж) болып келеді. Негізгі мағынасы етістіктегі әрекеттің біреу арқылы жасалатыны немесе соған себеп болатыны жөнінде хабар береді. Мысалы: سَمِعَ есту, төртінші баптағы أَسْمَعَ мағынасы естірту, сол секілді, خَرَجَ шығу, أَخْرَجَ – шығару, دَخَلَ кіру, أَدْخَلَ кіргізу. Бұл жердегі етістіктердің жүзеге асуына белгілі бір тарап ықпал жасау қажет. Мысалы: نَزَلَ الرُّجلُ وَ أَنْزَلَ الطِّفْلَ مَعَهُ – Ер адам түсті және өзімен бірге баланы түсірді.
Жасалуы:
Мысалдар |
Форма |
Жіктік есімдігі |
№ |
||
өткен шақ/ аудармасы |
Өткен шақ |
||||
осы шақ/ аудармасы |
Осы шақ |
||||
Жекеше түр |
|||||
шығардым |
أَخْرَجْتُ |
أَفْعَلْتُ |
أنا |
1 |
|
шығарамын |
أُخْرِجُ |
أُفْعِلُ |
|||
шығардың |
أَخْرَجْتَ |
أَفْعَلْتَ |
أَنْتَ |
2 |
|
шығарасың |
تُخْرِجُ |
تُفْعِلُ |
|||
шығардың |
أَخْرَجْتِ |
أَفْعَلْتِ |
أَنْتِ |
3 |
|
шығарасың |
تُخْرِجِينَ |
تُفْعِلِينَ |
|||
шығарды |
أَخْرَجَ |
أَفْعَلَ |
هُوَ |
4 |
|
шығарады |
يُخْرِجُ |
يُفْعِلُ |
|||
шығарды |
أَخْرَجَتْ |
أَفْعَلَتْ |
هِيَ |
5 |
|
шығарады |
تُخْرِجُ |
تُفْعِلُ |
|||
Екілік түр |
|
||||
шығардық |
أَخْرَجْنا |
أَفْعَلْنا |
نَحْنُ |
|
|
шығарамыз |
نُخْرِجُ |
نُفْعِلُ |
|||
шығардыңдар |
أَخْرَجْتُما |
أَفْعَلْتُما |
أَنْتُما |
|
|
шығарасың |
تُخْرِجَانِ |
تُفْعِلانِ |
|||
шығарды |
أَخْرَجا |
أَفْعَلَا |
هُما |
|
|
шығарады |
يُخْرِجَانِ |
يُفْعِلانِ |
|||
шығарды |
أَخْرَجَتا |
أَفْعَلَتا |
هُما |
|
|
шығарады |
تُخْرِجَانِ |
تُفْعِلانِ |
|||
Көпше түр |
|
||||
шығардық |
أَخْرَجْنا |
أَفْعَلْنا |
نَحْنُ |
|
|
шығарамыз |
نُخْرِجُ |
نُفْعِلُ |
|||
шығардыңдар |
أَخْرَجْتُمْ |
أَفْعَلْتُمْ |
أَنْتُمْ |
|
|
шығарасыңдар |
تُخْرِجُونَ |
تُفْعِلُونَ |
|||
шығардыңдар |
أَخْرَجْتُنَّ |
أَفْعَلْتُنَّ |
أَنْتُنَّ |
|
|
шығарасыңдар |
تُخْرِجْنَ |
تُفْعِلْنَ |
|||
шығарды |
أَخْرَجُوا |
أَفْعَلُوا |
هُمْ |
|
|
шығарады |
يُخْرِجُونَ |
يُفْعِلُونَ |
|||
шығарды |
أَخْرَجْنَ |
أَفْعَلْنَ |
هُنَّ |
|
|
шығарады |
يُخْرِجْنَ |
يُفْعِلْنَ |
|||
4-бап етістігіне мысалдар
Арабша |
Аудармасы |
Арабша |
Аудармасы |
آذَنَ |
білдіру, азан айту |
أَثْنَى |
мадақ айту |
أَباحَ |
рұқсат ету, мубаһ болу |
أَتاحَ |
беру (мүмкіншілік) |
أَتْبَعَ |
ергізу |
أَثْبَتَ |
бекіту |
أَجْبَرَ |
мәжбүрлеу |
أَجْلَسَ |
отырғызу |
أَجْمَعَ |
келісті |
أَذْهَبَ |
кетіру |
أَراحَ |
демалдыру |
أرهَفَ |
жүрегі нәзік болу |
أسالَ |
ағызу |
أَسْكَرَ |
мас болу |
أَشْرَكَ |
серік қосу |
أَصْعَدَ |
көтерілу |
أَظْهَرَ |
көрсету |
أَعالَ |
қажетін өтеу |
أَعانَ |
көмектесу |
أَعَدَّ |
дайындау |
أَعْمى |
соқыр болу |
أَغْلَقَ |
жабу |
أَغْنى |
мұқтажсыз болу |
أَفاقَ |
есін жию |
أَلْبَسَ |
киіндіру |
أَمْرَضَ |
ауырту |
أَوْسَعَ |
кеңейту |
أَوْقَعَ |
құлату |
أَيْنَعَ |
кемеліне келу, пісу |
أَيْقَظَ |
ояту |