Реттік сан есім

Реттік сан есімдердің жасалу жолы қазақ тілінде есептік сан есімге «ыншы», «інші» қосылады. Белгілі бір заттар мен құбылыстардың сандық ретін білдіреді. Мысалы: Балам алтыншы сыныпта оқиды. Араб тілінде реттік сан бір санынан өзге сандарда فَاعِلٌ формасында жасалады. Мысалы: ثانِيةٌ- екінші ثالِثٌ – үшінші. Сан есімнің бұл түрі өзінің тіркесіне сәйкес түзіледі. Мысалы: طالِبَةٌ ثانِيةٌ – екінші студент (ә.т), بَيْتٌ ثالِثٌ – үшінші үй. Реттік сан есімнің 1-10 дейінгі жасалу жолы төмендегідей:

Мысал және аудармасы әйел тегі	Мысал және аудармасы ер тегі	Сан есім ә.т	Сан есім е.т
السَّنَةُ الْأُولى	الشَهْرُ الْأَوَّلُ	أُولَى	أَوَّلُ
бірінші жыл	бірінші ай	бірінші
طالِبَةٌ ثانِيةٌ	طالِبٌ ثانٍ	ثانِيةٌ	ثانٍ
екінші студент (ә.т)	екінші студент (е.т)	екінші
شِقَّةٌ ثالِثَةٌ	بَيْتٌ ثالِثٌ	ثالِثَةٌ	ثالِثٌ
үшінші пәтер	үшінші үй	үшінші
مادَّةٌ رابِعَةٌ	دَرْسٌ رابِعٌ	رابِعَةٌ	رابِعٌ
төртінші пән	төртінші дәріс	төртінші
مَحَطَّةٌ خامِسَةٌ	شارِعٌ خامِسٌ	خامِسَةٌ	خامِسٌ
бесінші аялдама	бесінші көше	бесінші
طَبَقَةٌ سادِسَةٌ	بابٌ سادِسٌ	سادِسَةٌ	سادِسٌ
алтыншы қабат	алтыншы есік	алтыншы
صَفْحَةٌ سابِعَةٌ	كِتابٌ سابِعٌ	سابِعَةٌ	سابِعٌ
жетінші парақ	жетінші кітап	жетінші
بَدْلَةٌ ثَامِنَةٌ	رَقْمٌ ثامِنٍ	ثَامِنَةٌ	ثامِنٍ
сегізінші костюм	сегізінші номер	сегізінші
اِبْنَةٌ تاسِعَةٌ	اِبْنٌ تاسِعٌ	تاسِعَةٌ	تاسِعٌ
тоғызыншы ұл	тоғызыншы қыз	тоғызыншы
فُرْصَةٌ عاشِرَةٌ	تَرْتِيبٌ عاشِرٌ	عاشِرَةٌ	عاشِرٌ
оныншы мүмкіндік	оныншы орын	оныншы

قِسْمُ الْمَلابِسِ

يَوْمُ الثُّلاثاءِ ذَهَبَتْ فاطِمَةٌ إلى الْمَتْجَرِ وَ دَخَلَتْ إلى قِسْمِ الْمَلابِسِ وَ هِيَ مَعَ أسْرَتِها.

فاطِمَةٌ: أَهْلاً وَ سَهْلاً هَلْ تُساعِدِينَ فِي اِخْتِيارِ الْمَلابِسِ لأُسْرَتِي؟

الْبائِعُ: تَبْعاً يا سَيِّدَتِي هَذِهِ مُهِمَّتِي.

فاطِمَةٌ: أُرِيدُ أَنْ أَشْتَرِيَ الْبدْلَةَ لَزَوْجِي.

الْبائِعُ: أَيَّةُ بَدْلَةٍ يَرْغَبُ زَوْجُكِ فِي شِرائِها هَلْ غالِيةُ أَوْ رَخِيصَةُ؟

حَسَنٌ: أَنا أُريدُ الْبَدْلَةَ السَّوْداءَ جَوْدَتُها عالِيةٌ

الْبائِعُ: إذاً تَكونُ الْبَدْلَةُ صِناعَةً فَرَنْسِيةً أَوْ إِيطالِيَةً

حَسَنٌ (زَوْجها) : هَذَا رَائعٌ وَ كَمْ أَسْعارُها؟

الْبائِعُ: أَسْعَارُها تَبْدَأُ مِنْ عِشْرِينَ أَلْفِ تِنْجي إِلى تِسْعِينَ أَلْفِ تِنْجي وَ كَمْ حَجْمُكَ؟

حَسَنٌ: 48

الْبائِعُ: وَ ماذا تَشْتَرينَ لابْنِكِ وَ اِبْنَتِكِ؟

فاطِمَةٌ: لِابْنِي سَأَشْتَري الْمِعْطَفَ وَ السِّرْوالَ وَ لابْنَتِي الْحِذاءَ وَ الْبَلوزَةَ.

الْبائِعُ: هَلْ هَذا الْمِعْطفُ يُعْجبُكِ؟

فاطِمَةٌ: نَعَمْ هَلْ جِلْدُهُ طَبِيعيٌ أمْ صِناعِيٌ وَ كَمْ سِعْرُهُ؟

الْبائِعُ: عَلَى الأسَفِ الشَّدِيدِ جِلْدُهُ صِناعِيٌ وَ سِعْرُها عِشْرِونَ أَلْفُ تِنْجي.

حَسَنٌ: هَذا غَالٍ جِدّاً خَفِّفْ قَليلاً.

الْبائِعُ: حَسَناً تِسْعَةَ عَشَرَ تِنْجي هَذا آخِرُ السِّعْرِ.

حَسَنٌ: طَيِّبٌ اتَّفَقْنا!

Аудармасы

Киімдер бөлімі

Сейсенбі күні Фатима жанұясымен бірге сауда орталығына барды және киімдер бөліміне кірді.

Фатима: Есенсіз бе маған жанұяма киім таңдауда көмектесесіз бе?

Сатушы: Әрине ханым бұл менің міндетім ғой.

Фатима: Жұбайыма костюм сатып алғым келеді.

Сатушы: Жұбайыңыз қандай костюмді сатып алғанды қалайды қымбат па әлде арзан ба?

Хасан: Мен сапасы жақсы түсі қара костюмді қалаймын.

Сатушы: Олай болса сізге франциялық немесе италиялық костюм қажет.

Хасан (күйеуі): Керемет бағалары қанша екен?

Сатушы: Бағалары жиырма мыңнан тоқсан мыңға дейін, сіздің өлшеміңіз қандай?

Хасан: 48

Сатушы: Ұлыңызға және қызыңызға не сатып аласыз?

Фатима: Ұлыма пальто және шалбар қызыма аяқ киім және кеудеше сатып аламын.

Сатушы: Бұл пальто сізге ұнай ма?

Фатима: Терісі табиғи ма дермантин бе және бағасы қанша?

Сатушы: Өкінішке орай бұл дермантин және бағасы жиырма мың теңге.

Хасан: Бұл өте қымбат аздап түсір.

Сатушы: Он тоғыз мың теңге бұл ақырғы баға.

Хасан: Жақсы келістік.