Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Практикалык араб тілі.docx
Скачиваний:
5
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
1 Мб
Скачать
☆

Жиырма екінші сабақ

3-бап етістігі

3-бап етістігі жасалу жолы فَعَلَ формасындағы етістікке бірінші әріптен кейін ا жалғанып, فَاعَلَ етістігі түзіледі. Бұл етістіктің негізгі екі мағынада қолданылады. 1) Істеуші мен іс түсуші тең дәрежеде белгілі бір іске ортақ болуы мүмкін. Мысалы: صَافَحَ عُمَرُ زَيْدًا - Омар Зейдпен қол алысты. 2) Бір әрекетті күшейту мағынасында қолданылады. Мысалы: ضَاعَفَ لَهُ الْأَجْرَ – Оның сыйын еселеді.

Мысалдар

Форма

Жіктік есімдігі

№

өткен шақ/ аудармасы

Өткен шақ

осы шақ/ аудармасы

Осы шақ

Жекеше түр

көмектестім

ساعَدْتُ

فَاعَلْتُ

أنا

1

көмектесемін

أُسَاعِدُ

أُفَاعِلُ

көмектестің

ساعَدْتَ

فاعَلْتَ

أَنْتَ

2

көмектесесің

تُساعِدُ

تُفاعِلُ

көмектестің

ساعَدْتِ

فاعَلْتِ

أَنْتِ

3

көмектесесің

تُساعِدِينَ

تُفاعِلِينَ

көмектесті

ساعَدَ

فاعَلَ

هُوَ

4

көмектеседі

يُساعِدُ

يُفاعِلُ

көмектесті

ساعَدَتْ

فاعَلَتْ

هِيَ

5

көмектеседі

تُساعِدُ

تُفاعِلُ

Екілік түр

көмектестік

ساعَدْنا

فَاعَلْنا

نَحْنُ

6

көмектесеміз

نُساعِدُ

نُفَاعِلُ

көмектестіңдер

ساعَدْتُما

فاعَلْتُما

أَنْتُما

7

көмектесесіңдер

تُساعِدانِ

تُفَاعِلانِ

көмектесті

ساعَدا

فَاعَلا

هُما

8

көмектеседі

يُساعِدانِ

يُفَاعِلانِ

көмектесті

ساعَدَتا

فَاعَلَتا

هُما

9

көмектеседі

تُساعِدانِ

تُفَاعِلانِ

Көпше түр

көмектестік

ساعَدْنا

فَاعَلْنا

نَحْنُ

10

көмектесеміз

نُساعِدُ

نُفَاعِلُ

көмектестіңдер

ساعَدْتُمْ

فاعَلْتُمْ

أَنْتُمْ

11

көмектесесіңдер

تُساعِدُونَ

تُفَاعِلونَ

көмектестіңдер

ساعَدْتُنَّ

فاعَلْتُنَّ

أَنْتُنَّ

12

көмектесесіңдер

تُساعِدْنَ

تُفَاعِلْنَ

көмектесті

ساعَدُوا

فَاعَلُوا

هُمْ

13

көмектеседі

يُساعِدُونَ

يُفَاعِلُونَ

көмектесті

ساعَدْنَ

فَاعَلْنَ

هُنَّ

14

көмектеседі

يُساعِدْنَ

يُفَاعِلْنَ

3-бап етістігіне мысалдар

Арабша

Аудармасы

Арабша

Аудармасы

آخَذَ1

сөгу, айыптау

آخَى

бауырластыру

آكَلَ

бірге жеу

آوَى

панасына алу

باحَثَ

іздену, қорғау (ғылыми жұмыс)

بالَى

маңыздылық беру

جانَسَ

ұқсастыру

حاسَبَ

есеп алу

حاكَمَ

сотқа беру

دَارَسَ

бірігіп сабақ оқу

سَاءَلَ

сұрастыру

ساوَمَ

саудаласу

صَادَرَ

кедергі жасау, болдырмау

صادَقَ

достасу

ظاهَرَ

ықпал жасау, көмек беру

عادَلَ

екі затты теңестіру

عارَضَ

қарсы болу

عادَى

қастандық қылу

عامَلَ

араласу, (қарым-қатынас)

عانَى

қиындық көру

غَادَرَ

кету

قابَلَ

қарсы алу

قاتَلَ

соғысу, жауласу

كَاتَبَ

өзара хат алысу

ناوَلَ

қолма-қол беру

وَاءَمَ

сәйкес болу, ұқсау

وَاتَرَ

кезектестіру

وَاجَهَ

бетпе-бет келу

ياسَرَ

сол жаққа беттеу

يامَنَ

оң жаққа беттеу