- •Тіл ашар Практикалық араб тілі
- •Хамзат қажымұратұлы
- •Бірінші сабақ Араб алфавиті
- •Екінші сабақ Әріптердің сөздің басында, ортасында, аяғында жазылуы
- •Харекет
- •Үшінші сабақ Әріптердің сөздің басында, ортасында, аяғында жазылуы
- •Төртінші сабақ
- •Бесінші сабақ
- •Тә мәрбута
- •Алтыншы сабақ
- •Жіктеу есімдігі
- •Жекеше түрі
- •Жетінші сабақ
- •Сілтеу есімдігі
- •Сегізінші сабақ
- •Есімдіктер (Тәуелді жалғауы)
- •Жаңа сөздер
- •Тоғызынші сабақ Қосымшалар
- •Оныншы сабақ Өткен шақ
- •Етістіктер
- •Мысалдар
- •Жаңа сөздер
- •Он бірінші сабақ
- •Етістіктер
- •Жаңа сөздер
- •Он екінші сабақ Қосымшалар
- •Туыстық қатынаста болу – міндет
- •Он үшінші сабақ
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Он төртінші сабақ Қосымшалар
- •Жекеше түр
- •Жекеше түр
- •Міндет амалдар
- •Жаңа сөздер
- •Он бесінші сабақ Болымсыз етістік
- •Сөйлемдер
- •Жаңа сөздер
- •Он алтыншы сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Реттік сан есім
- •Жаңа сөздер
- •Он тоғызыншы сабақ Күрделі сан есім
- •Жиырмасыншы сабақ Туынды үш түбірлі етістіктің өткен шақ, осы шақ түрінде қолданылуы
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма бірінші сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Ай аттары
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма екінші сабақ
- •Сөйлемдер
- •Жиырма үшінші сабақ Сұраулық шылаулар
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма төртінші сабақ
- •Сөйлемдер
- •Жаңа сөздер
- •Антонимдер
- •Аудармасы
- •Жиырма бесінші сабақ Сұраулық шылаулар
- •Мысалдар
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма алтыншы сабақ Сұраулық шылаулар
- •Жиырма жетінші сабақ
- •Мысалдар
- •Жаңа сөздер
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма сегізінші сабақ Атыфтар (жалғамалы қосымшала)
- •Жаңа сөздер
- •Жиырма тоғызыншы сабақ Жалғамалы қосымшалар
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Отызыншы сабақ Жалғамалы қосымшалар
- •Аудармасы
- •Жаңа сөздер
- •Отыз бірінші сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Жаңа сөздер
- •Отыз екінші сабақ
- •Жаңа сөздер
- •Отыз үшінші сабақ
- •Алтыншы бап
- •Оныншы бап
- •Отыз төртінші сабақ Дамирлардың (есімдіктер) түрлері
- •Жаңа сөздер
- •Жаңа сөздер
- •Мазмұны
Он төртінші сабақ Қосымшалар
(عَلى - عَنْ )
عَلى – үстінде немесе жатыс септігінің жалғауының қызметін атқарады. Мысалы: عَلى الْمَكْتَبِ -үстелде (үстелдің үстінде). Бір заттың үстінде екенін білдіреді.
عَنْ бір затты баяндауға жәрдемдесетін қосымша. Қазақ тілінде туралы, жайлы деген сөздермен мағыналас. Мысалы: عَنْ الإسْلامِ – ислам жайлы. عَنْ- қосымшасышы кейде шығыс септігінің де қызметін атқарады. Мысалы: عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ- Әбу Һурайрадан1.
عَلى- қосымшасына тәуелді есімдігі жалғанғанда ى өзінің негізгі қалпы ي –ға айналады. Мысалы: عَلَيْكَ – саған. Тоғызыншы сабақтағы إِلى дан айырмашылығы إِلى бағытты білдірсе عَلى адамнан басқа мысалдарға қолданған кезде үстінде дегенді білдіреді, адамға қатысты жағдайда cөйлемнің басында келген кезде көбінесе міндет мағынасын білдіреді. Мысалы: عَلَيَّ – маған (міндет).
عَلى- қосымшасының қолдану жолдары:
Бір заттың жоғарыда екенін білдіреді. Мысалы: الطَّائِرُ عَلَى الْغُصْنِ - Құс бұттақтың үстінде.
مِنْ – қосымшасының орнына қолданылады. Мысалы: الّذِينَ إذَا اكْتالوا عَلى النّاسِ – Адамдардан (таразыдан) жегендер1.
عَلى- қосымшасының тәуелдік есімдігімен жасалу жолы:
Жекеше түр
маған2 |
عَلَيَّ |
1 |
саған (е.т) |
عَلَيْكَ |
2 |
саған (ә.т) |
عَلَيْكِ |
3 |
оған3 (е.т) |
عَلَيْهِ |
4 |
оған (ә.т) |
عَلَيْها |
5 |
Екілік түр
Біз екумізде |
عَلَيْنا |
6 |
Сен екеуіңе |
عَلَيْكُما |
7 |
Ол екеуіне |
عَلَيْهِمَا |
8 |
Көпше түр
Бізге |
عَلَيْنا |
9 |
Сендерге (е.т) |
عَلَيْكُمْ |
10 |
Сендерге (е.т) |
عَلَيْكُنَّ |
11 |
Оларға (е.т) |
عَلَيْهِمْ |
12 |
Оларға (ә.т) |
عَلَيْهِنَّ |
13 |
Сөйлемдерге мысал:
Маған Құран оқу қажет |
عَلَيَّ قِراءةُ الْقُرْآنِ |
1 |
Саған (е.т) араб тілін үйрену керек |
عَلَيْكَ تَعْلِيمُ اللُّغَةِ الْعَرَبِيَّةِ |
2 |
Саған (ә.т) күйеуіңе бойұсынуың міндет |
وَجَبَ عَلَيْكِ طاعَةُ زَوْجِكِ |
3 |
Оған (е.т) сәлем |
السَّلامُ عَلَيْهِ |
4 |
Әрбір сөз оған бақылаушы бар. |
كلُّ كَلِمَةٍ عَلَيْها رَقِيبٌ |
5 |
Сен екеуіңе мұсылмандарға көмектесулерің міндет |
عَلَيْكُما نَصْرُ الْمُسْلِمينَ |
6 |
Ол екеуінің үстінде үйдің төбесі құлады |
سَقَطَ عَلَيْهِما سَقْفُ الْمَنْزِلِ |
7 |
Біздің үстімізге жаңбыр жауды |
نَزَلَ عَلَيْنا الْمَطَرُ |
8 |
Сендердің үстеріңе көлеңке қылдық |
وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ |
9 |
Сендерге (ә.т) (үстеріңе) түсірдік |
أَنْزَلْنا علَيْكُنَّ |
10 |
Оларды нығметке бөледің |
أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ |
11 |
Олардан (ә.т) жоғары болды. |
تَفَوَّقَ عَلَيْهِنَّ |
12 |
عَنْ- қосымшасының тәуелдік есімдігімен жасалу жолы: