- •1 Егіншілік және агрохимия негіздері
- •1.1 Топырақ морфологиясы және оны зерттеу әдістері
- •Көлденеңіңің мөлшері
- •1.1.1 Тапсырма Топырақ кесіндісін сипаттау.
- •1.1.2 Тапсырма Топырақ үлгілерін алу және оларды химиялық талдауға (анализге) дайындау
- •1.1.3 Тапсырма Топырақ монолиттерін алу
- •Монолитті сипаттау
- •Қара топырақтың монолитінің сипаттамасы
- •Қызыл қоңыр топырақтың монолитін сипаттау
- •1.2 Топырақтың гранулометриялық (түйіршік) құрамы және оны зерттеу әдістері
- •1.2.1 Тапсырма Топырақтың гранулометриялық құрамын оның саз бөлшегін сумен шайдыру арқылы анықтау
- •1.2.2 Тапсырма Топырақтың гранулометриялық құрамын
- •1.2.3 Тапсырма Топырақтың гранулометриялық құрамын далалық жағдайда “ылғаудау” арқылы анықтау (н.А.Качинский әдісі)
- •1.2.4 Тапсырма Топырақтың гранулометриялық құрамын анықтау үшін органолептикалық әдісті қолдану
- •1.2.5 Тапсырма Топырақтың гранулометриялық құрамын
- •1.3 Топырақтың структуралық құрамы және структуралық агрегаттардың беріктігі, оларды анықтау
- •1.3.1 Тапсырма Топырақтың структурасын анықтау
- •1.3.2 Тапсырма Топырақтың структуралық агрегаттарының беріктігін н.И. Саввинов әдісі бойынша анықтау
- •1.3.3 Тапсырма Структуралық агрегаттардың беріктігін н.И.Никольский әдісімен анықтау
- •1.4 Топырақтың физикалық қасиеттері және оларды анықтау
- •1.4.1 Тапсырма Топырақтың қатты фазасының тығыздығын аңықтау
- •1.4.2 Тапсырма Топырақтың құрылым тығыздығын (көлемдік массасын) анықтау
- •1.4.3 Тапсырма Топырақтың куыстылығын анықтау
- •1.5 Топырақтың сулық қасиеттері және оларды анықтау
- •1.5.1 Тапсырма Топырақтың гигроскопиялық ылғалдығын анықтау
- •1.5.2 Тапсырма Максимальды гигроскопиялық ылғалдықты және өсімдіктің солу ылғалдығын анықтау
- •1.5.3 Тапсырма Топырақтың далалық ылғалдылығын анықтау
- •1.5.4 Тапсырма Топырақтың су сыйымдылығын анықтау
- •1.5.5 Тапсырма Топырақ ылғалдылығын және топырақтағы су қорын массалық әдіспен анықтау
- •1.5.6 Тапсырма Топырақтың өнімдік ылғалдық қорын (запасын) анықтау
- •1.5.7 Тапсырма Суару нормасын анықтау
- •1.5.8 Тапсырма Топырақтың су өткізгіштігін анықтау
- •1.5.9 Тапсырма Топырақтың су көтергіштік қабілетін (капиллярлылығын) анықтау
- •1.6 Ауыспалы егістер
- •1.6.1 Тапсырма Негізгі далалық дақылдардың алғы дақылдармен танысу және ауыспалы егістердің схемасын құру
- •1.6.1 Тапсырма
- •1.6.2 Тапсырма
- •1.6.3 Тапсырма
- •1.6.4 Тапсырма
- •1.7 Топырақты өңдеу
- •1.7.1 Тапсырма Топырақ өңдеу тәсілдерімен және топырақ өңдейтін машиналар жүйесімен танысу
- •1.7.2 Тапсырма Топырақ өңдеудің сапасының негізгі көрсеткіштері мен оны бағалаудың тәсілдері
- •1.7.3 Тапсырма Әртүрлі дақылдарды өсіруге жер өңдеу тәсілдерін зерттеу және оны қысқаша негіздеу
- •1.8 Егістіктердің арамшөптермен ластануын есепке алу тәсілдері
- •Сандық тәсілдері
- •Егістікте арамшөп қабаттылығын анықтау өлшемі
- •1.8.1 Тапсырма Егістіктің арамшөптермен ластануын сандық – салмақтық әдіспен анықтау
- •Тапсырманы орындау
- •1.8.2Топырақтың арамшөптердің тұқымымен ластануын есепке алу
- •1.9 Топырақтың органикалық заты
- •1.9.1 Тапсырма Топырақтың органикалық затын күйдыру арқылы анықтау
- •1.9.2 Тапсырма Топырақтағы еритін және ерімейтін органикалық заттардың мөлшерін анықтау
- •1.10 Топырақ гумусы
- •1.10.1 Тапсырма Топырақ гумусының әртүрлі формаларын сапалық анықтау
- •1.10.2 Тапсырма и.В.Тюрин әдісі бойынша топырақ гумусын анықтау
- •1.11 Топырақтың химиялық құрамы, қасиеттері және сіңіру қабілеті
- •1.11.1 Тапсырма Топырақтың механиқалық сіңіру қабилетін анықтау
- •1.11.2 Тапсырма Топырақтың физиқалық сіңіру қабілетін анықтау
- •1.11.3 Тапсырма Топырақтың физика-химиялық немесе ауыспалы сіңіру қабілетін анықтау
- •1.11.4 Тапсырма Топырақтың химиялық сіңіру қабілетін анықтау
- •1.12 Өсімдіктердің топырақтағы қөректік заттары
- •1.12.1 Тапсырма Дисульфофенол қышқылың қолдану арқылы нитраттарды анықтау
- •1.12.2 Тапсырма Жеңіл гидролизденетін азотты и.В. Тюрин және м.М. Кононова бойынша анықтау
- •1.12.3 Тапсырма Жылжымалы фосфорды б.П. Мачигин әдісімен анықтау
- •1.12.4 Тапсырма Карбонатты топырақтардағы жылжымалы калийді п.В.Протасов өдісімен анықтау
- •1.12.5 Тапсырма Калийді және натрийді жалынды фотометрде анықтау
- •1.12.6 Тапсырма Калийдің және натрийдің (кальций мен магнийдің) ауыспалы катиондарын Шолленбергер әдісімен анықтау
- •1.12.7 Тапсырма Кальций және магнийдің ауыспалы катиондарын комплексометриялық әдіспен анықтау
- •1.13 Топырақтың сулық ерітіндісін (сығындысын) талдау
- •1.13.1 Тапсырма Сулық сығындыны дайындау
- •1.13.2 Тапсырма Суда еритін заттардың жалпы жиынтығын анықтау (құрғақ қалдық)
- •1.13.3 Тапсырма Суда еритін минералдық заттардың жалпы жиынтығын анықтау (күйдірілген қалдық)
- •1.13.4 Тапсырма Сулық сығындының сілтілігін анықтау
- •1.13.4 Тапсырма Хлор-ионды анықтау
- •1.13.5 Тапсырма Сульфат-ионды анықтау
- •1.13.6 Тапсырма Калий мен натрий иондарын анықтау
- •1.13.7 Тапсырма Кальцийді және магнийді анықтау
- •1.13.8 Сульфаттарды және кальцийді сапалық анықтау
- •1.14 Топырақтың қышқылдығы (топырақ ерітіндісінің реакциясы)
- •1.14.1 Тапсырма Топырақтың актівті және ауыспалы қышқылдығын анықтау
- •1.14.2 Тапсырма Топырақтың гидролитикалық қышқылдығын Каппен әдісімен анықтау
- •1.15 Топырақ карталары және картограммалар
- •2 Өсімдік шаруашылығы
- •2.1 Тұқымтану негіздері
- •2.1.1 Тұқымның қалыптасуы, толысуы, пісуі
- •2.1.2 Тұқымның әртүрлі сапалылығы
- •2.1.3 Тұқым тыныштығы мен тіршілікке қабілеттілігі
- •2.1.4 Тұқымның өнуі және егін көгінің пайда болуы
- •2.1.5 Тұқымның далалық өңгіштігі, оның әртүрлі факторлар мен жағдайларға байланыстылығы.
- •2.1.6 Тұқымның жарақаттануы және оны азайтудың шаралары
- •2.2 Тұқымның себу сапасы және оны анықтау
- •2.2.1 Тапсырма Тұқым тазалығын анықтау
- •2.2.2 Тапсырма Тұқымның өну энергиясын және өнгіштігін анықтау тазалығын анықтау
- •2.2.2 Тапсырма Тұқымның ылғалдылығын анықтау
- •2.2.3 Тапсырма 1000 тұқымның массасын анықтау
- •2.2.4 Тапсырма Тұқымның себуге жарамдылығын анықтау
- •2.2.5 Тапсырма Тұқымның себу мөлшерін есептеу
- •2.2.6 Тапсырма
- •2.3 Өсімдік өнімдерін бағдарлау
- •2.3.1 Өнім бағдарлаудың негіздері
- •2.3.2 Өнім мөлшерін фар кірісімен анықтау
- •2.3.3 Өсімдіктердің өнімділігін ылғал мөлшерімен анықтау
- •2.3.4 Өнімді егістің жапырақ бетінің ауданымен болжау
- •2.3.5 Фотосинтездің таза өнімділігін (фтө) анықтау
- •2.3.7 Ең қолайлы сабақ жиілігін бағдарлау
- •2.4 Өсімдіктау негіздері
- •2.4.1 Тапсырма Астық тұқымдастарды дәні бойынша анықтау (дәннің ерекше сипатты белгілерімен танысу).
- •2.4.3 Тапсырма Астық тұқымдастарды өскініне қарап анықтау
- •2.4.4 Тапсырма Астық тұқымдастарды өсімдік мүшелеріне қарап анықтау (құлақшасы мен тілшігіне қарап)
- •2.4.5 Тапсырма Астық тұқымдастарды гүл шоғырына қарап анықтау
- •2.4.6 Тапсырма Бидай түрлерін анықтау және сипаттау
- •2.4.7 Тапсырма Жұмсақ және қатты бидайдың түрлерін анықтау
- •2.4.8 Тапсырма Арпаның маңызды түрлері мен түр тармақтарын анықтау
- •2.4.9 Тапсырма Сұлының маңызды түрлерін анықтау
- •2) Келесі форманы пайдалана отырып сұлы түрлерін сипаттау
- •2.4.10 Тапсырма Жүгерінің түрлері мен түр тармақтарын анықтау
- •2.4.11 Тапсырма Тарының түрі мен түр тармақтарын анықтау және сипаттау
- •2.4.12 Тапсырма Құмайдың түр тармақтары мен топтарын анықтау және сипаттау
- •2.4.13 Тапсырма Күріштің топтарын сипаттау Oryza sativa l.
- •2.4.14 Тапсырма Қарақұмықтың түр тармақтары мен әртүрлерін анықтау және сипаттау
- •Түр тармақтарының ерекшеліктері
- •2.4.15 Тапсырма Бұршақ тұқымдас дақылдарды дәнібойынша анықтау
- •Дәнді бұршақ дақылдарын тұқымына қарап анықтау кілті
- •2.4.16 Тапсырма Дәнді бұршақ дақылдарын өскіні бойынша анықтау
- •2.4.17 Тапсырма Дәнді бұршақ дақылдарын жапырақтары бойынша анықтау
- •2.4.18 Тапсырма Дәнді бұршақ дақылдарын жемісіне (бұршағына) қарап анықтау
- •2.4.19 Тапсырма Дәнді бұршақ дақылдарының негізгі түрлерін анықтау
2.4.16 Тапсырма Дәнді бұршақ дақылдарын өскіні бойынша анықтау
Жабдықтар мен заттар: дәнді бұршақ дақылдарының өскіні, үлкейткіш шынылар, пинцеттер.
Тапсырмаға түсініктеме. Жапырағының формасына және өскен кезде тұқым жарнағын топырақ бетіне алып шығу қабілетіне қарай дәнді бұршақ дақылдары үш топқа бөлінеді. Бірінші топтағы өсімдіктердің (асбұршақ, жасымық, әйкен, ноқат, сиыржоңышқа, атбұршақ) жапырағы қауырсынды және өскенде тұқымы тұқым жарнағын топырақ бетіне алып шықпайды. Екінші топтағы өсімдіктердің (түйебұршақ, қытайбұршақ) жапырағы үш тармақты, ал үшінші топтағы өсімдіктердің (бөрібұршақтар) – жапырақтары саусақша. Дәнді бұршақ дақылдарының соңғы екі тобының өсімдіктері өскенде тұқым жарнақтарын топырақ бетіне алып шығады.
Бірінші және үшінші топтағы өсімдіктердің алғашқы нағыз жапырақтары үлкен өсімдігінің қалыпты жапырағына ұқсас, ал екінші топтағы өсімдіктердің алғашқы жапырақтары жай, ал осы топтың өсімдіктеріне тән үш тармақты жапырақтары кейінірек пайда болады.
Дәнді бұршақ дақылдарының өскіндері бірінші жапырағының түктену деңгейімен, жапырағының формасымен, жапырақ серігімен ерекшеленеді (дәнді бұршақ дақылдарын өскіні бойынша анықтау кілтін қараңыз).
Тапсырманы орындау
1) дәнді бұршақ дақылдарының өскінінің өздеріне тән ерекшеліктерімен танысу;
2) дәнді бұршақ дақылдарын өскіні бойынша анықтау, кілтті пайдалана отырып;
Дәнді бұршақ дақылдарын өскіні бойынша анықтау кілті
1) тұқым жарнағы топырақта қалады.................................... |
2. |
|
0) тұқым жарнағы сыртқа шығады және көгереді................ |
10. |
|
2) алғашқы нағыз жапырағы қауырсынды............................ |
3. |
|
0) алғашқы нағыз жапырағы жай........................................... |
9. |
|
3) алғашқы жапырағы жалаңаш немесе өте нашар түктенген............................................................................................ |
4. |
|
0) алғышқы жапырағы қатты түктенген................................ |
8. |
|
4) жапырақтары ірі, жалпақ, жұмыртқа іспетті, кері жұмыртқа іспетті немесе шамалы сопақша.................................... |
5. |
|
0) жапырақтары ұсақ немесе өте жіңішке, ұзынша – сопақша, қияқша немесе сызықша................................................... |
6. |
|
5) жапырақ серіктерінің шеті тұтас, жапырақтан әлдеқайда үлкен .............................................................................егістік асбұршақ. |
||
0) жапырақ серіктерінің шеті ирек және көлемі жапырағынан әлдеқайда кіші......................................................мал азықтық бұршақ. |
||
6) жабағы нашар төртқырлы, қабырға бойында жіңішке қанатымен.Жапырақтары жіңішке, қияқша......................... екпе әйкен. |
||
0) сабағы дөңгелек, тегіс......................................................... |
7. |
|
7) жапырақтары жіңішке, ұзын, сызықша........егістік сиыржоңышқа. |
||
0) жапырақтары ұзынша, сопақ.....................................жасымық. |
||
8) жапырақтары қос қауырсынды, әдетте екі жұп жапырақтан. Жапырақ-тары жіңішке, ұзын, қияқша немесе сызықша...........................................................сабалақ сиыр жоңышқа. |
||
0) жапырақтары қос қауырсынды емес, 7-9 жапырақтан. Жапырақтары кері. Жұмыртқа тәріздес, ирек-ирек......................ноқат. |
||
9) алғашқы жапырағының саны екеу, ірі, жүрекше, жалаңаш немесе сирек түкті...............................................көп гүлді түйебұршақ. |
||
10) алғашқы нағыз жапырағы жай........................................... |
11. |
|
0) алғашқы нағыз жапырағы саусақша.................................... |
14. |
|
11) алғашқы жапырағы жалаңаш немесе нашар түктенген.............................................................................................. |
12. |
|
0) алғашқы жапырағы қатты түктенген, ірі, жұмыртқа тәріздес, төбесі дөңгеленген............................................................қытайбұршақ. |
||
12) жапырағы жүрекше тәріздес, жоғары жағы үшкірленген, жапырақ сағағына бекіген жерінде шұңқыршасы бар.............................................................................кәдімгі түйебұршақ. |
||
0) жапырақтары жұмыртқа тәріздес, жұмыртқа тәріздес-қияқша немесе қияқша, төбесі үшкір .............................................. |
13. |
|
13) жапырақтары жіңішке, қияқша..................сары түйебұршақ. |
||
0) жапырақтары жалпақ, жұмыртқа тәріздес, қияқша ...... үшкір жапырақты түйебұршақ. |
||
14) жапырағының екі жағы да түкті...................................... |
15. |
|
0) жапырақтың төмен жағы ғана түктелген ........................ |
16. |
|
15) жапырақтары салыстырмалы жалпақ, ұзынша кері жұмыртқа тәріздес, саны 5-7................................... сары бөрібұршақ. |
||
16) жапырақтары кері жұмыртқа тәріздес.......... ақ бөрібұршақ. |
||
0) жапырақтары ұзын – сызықша ..............жіңішке жапырақты бөрібұршақ. |
||
00) жапырақтары қияқша, ұшында үшкірленген......көпжылдық бөрібұршақ. |
||
3) дәнді бұршақ дақылдарын сипаттау