Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

Основные методы решения практических задач в курсе «Уравнения математической физики». Учебное пособие

.pdf
Скачиваний:
0
Добавлен:
12.08.2026
Размер:
1 Мб
Скачать

Задачи

41

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = x,

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂y

y=1 = 15x2.

 

 

 

I 1.136. 4x

 

 

u

 

− y

∂ u

+ 3

∂u

= 0

(см. задачу 1.103);

 

∂x∂y

∂y2

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = x2 + 1,

2

 

 

 

 

 

 

 

 

2

= 4.

 

 

 

 

 

 

 

∂y

y=1

 

 

 

I 1.137. 3x

 

 

∂ u

 

 

 

 

∂ u

 

 

 

∂u

 

(см. задачу 1.107);

 

 

 

 

 

 

 

− y

 

2

 

= 0

 

∂x∂y

∂y2

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 0,

 

∂y

y=1= 6x23

x

.

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

 

∂u

 

 

I 1.138. 4x

 

 

u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(см. задачу 1.94);

 

 

 

 

 

− y

 

+ 7

 

= 0

 

∂x2

∂x∂y

∂x

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = 3y5,

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x

x=1= 2y11.

 

 

 

I 1.139. x

∂ u

 

 

 

 

 

 

∂ u

 

 

 

∂u

 

(см. задачу 1.99);

∂x∂y

 

3y

∂y2

5

∂y

= 0

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 4x4,

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂y

 

y=1

= 2x8.

 

 

 

I 1.140. 3x

 

∂ u

 

 

 

∂ u

 

 

 

∂u

 

(см. задачу 1.106);

 

 

 

 

− y

 

+ 4

 

= 0

 

∂x2

 

∂x∂y

∂x

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = 4y3,

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x

x=1

= y7.

 

 

 

I 1.141. 2x

 

∂ u

 

 

 

∂ u

 

 

 

∂u

 

(см. задачу 1.108);

 

∂x2

 

− y

∂x∂y

+ 5

∂x

= 0

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = y2,

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x

x=1 = 2y7.

 

 

 

I 1.142. 3x

 

∂ u

 

 

 

 

∂ u

 

 

 

∂u

 

(см. задачу 1.106);

 

∂x2

 

− y

∂x∂y

+ 4

∂x

= 0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = 1 + y4,

 

 

 

∂x

x=1= y4.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

42 Глава I. Метод характеристик

I 1.143. 2x

 

2u

− y

2u

 

 

∂u

= 0 (см. задачу 1.108);

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ 5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x2

∂x∂y

∂x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = 0,

 

∂x

x=1 = y5.

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

I 1.144. 2x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= 0;

u|y=1 = 2 + 3x ,

 

 

 

= x .

 

2

 

 

 

 

3y

2

 

 

+ ∂y

 

 

 

 

 

∂x∂y

∂y2

 

∂y

y=1

 

I 1.145. 3x

 

∂ u

2y

 

∂ u

+

∂u

= 0;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x2

∂x∂y

∂x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = y5 + 3,

 

 

 

∂x

x=1 = 2y2 − y.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I 1.146. 3x

 

2u

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

∂u

= 0;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4y

 

+

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x∂y

∂y2

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

= 1 2x.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 3x2 + 2x,

 

 

 

∂y

y=1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I 1.147. 2x

 

∂ u

 

 

 

 

 

 

∂ u

 

 

∂u

= 0;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5y

 

+

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x∂y

∂y2

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 3x2 + 1,

 

 

 

 

∂y y=1 = 5x + 2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂ u

 

 

 

 

 

 

 

∂ u

 

 

∂u

 

 

 

∂u

 

 

 

3

 

 

 

 

I 1.148. 4x

 

 

 

3y

 

 

 

 

= 0;

u|x=1 = 1,

 

 

 

x=1 = 3y

.

 

 

 

 

∂x2

∂x∂y

∂x

∂x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

2u

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I 1.149. 3x

 

∂x2

− y

∂x∂y + ∂x = 0;

u|x=1 = 3y ,

 

∂x x=1 = 1 − y.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I 1.150. 3x

 

2u

 

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2y

 

+ 2

 

= 0;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x∂y

∂y2

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 3x2,

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂y

y=1 = 4 − x2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂ u

 

 

 

 

 

∂ u

 

 

∂u

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

2

 

 

 

I 1.151. 4x

 

 

 

 

 

 

 

= 0;

u|x=1 = 3y,

 

 

x=1

 

 

.

 

 

 

 

− y

 

 

+ 7

 

 

 

 

= 2y

 

 

 

∂x2

∂x∂y

∂x

 

 

∂x

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

2

 

I 1.152. t

∂t2

−x

 

 

∂x2

= 0 (см. задачу 1.105); u|t=1 = 2x ,

∂t

t=1 = x

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Задачи

43

I

1.153. x2

2u

3xy

2u

 

 

+ 2y2

 

2u

 

 

+ 3y

 

∂u

 

= 0

(см. задачу 1.113);

 

 

 

∂x2

∂x∂y

 

 

∂y2

 

 

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 1 + 2x2,

 

 

 

∂y

y=1

 

= 4x2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

2

u

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

u

 

 

 

 

 

2

2

u

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

I

1.154. 3x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= 0 (см. задачу 1.114);

 

 

 

 

 

 

 

16xy

 

 

 

 

+ 16y

 

 

 

 

 

 

 

+ 15x

 

 

∂x2

∂x∂y

 

 

∂y2

 

∂x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 5x4

 

 

2

 

3x2,

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂y

y=1 = 10x4 9x2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2 ∂ u

 

 

 

2 ∂ u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I

1.155. t

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(см. задачу 1.105);

 

u|t=1 = 2x, ∂t

 

∂t2 −x

 

∂x2 = 0

 

t=1 =

I

1.156. 4x

2 ∂ u

− y

2 ∂ u

+ 8x

∂u

 

+ y

 

∂u

= 0;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x2

 

 

∂y2

∂x

 

 

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = 2y,

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x

x=1 = 0.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I

1.157. x

2 ∂ u

 

 

 

 

 

2 ∂ u

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

= 0;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9y

 

 

 

+ 6x

 

 

+ 6y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x2

 

∂y2

∂x

 

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 3x,

 

 

 

∂y

y=1 = x2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

2

u

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I

1.158. x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(см. задачу 1.113);

 

 

 

 

 

 

 

 

3xy

 

 

 

 

+ 2y

 

 

 

 

 

+ 3y

 

 

 

 

 

= 0

 

 

 

 

 

∂x2

∂x∂y

 

 

∂y2

 

 

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 2x,

 

 

 

∂y

y=1 = x.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

u

 

 

 

 

 

2

2

u

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

I

1.159. 3x

 

u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= 0 (см. задачу 1.114);

 

 

 

 

16xy

 

 

 

+ 16y

 

 

 

 

 

+ 15x

 

 

∂x2

∂x∂y

 

 

∂y2

 

∂x

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

20

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = 2y2,

 

 

 

∂x

x=1 =

 

3

y2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I

1.160.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x2

 

+ 2 sin x

∂x∂y

 

cos x

∂y2

+

 

 

∂x

+

 

 

 

 

 

 

 

 

+ (sin x + cos x + 1)

∂u

 

= 0 (см. задачу 1.109);

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

44 Глава I. Метод характеристик

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=cos x = 1 + 2 sin x,

 

 

 

 

 

∂y

y=

 

cos x = sin x.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

I 1.161.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

(см. задачу 1.110);

 

+ 2 sin x

 

 

 

 

 

cos

 

x

 

 

+ cos x

 

 

= 0

∂x2

∂x∂y

 

∂y2

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=cos x = 1 + cos x,

 

 

 

∂y

y=

 

cos x = 0.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

I 1.162.

 

2 sin x

 

 

 

 

u

 

(3 + cos

2

x)

 

cos x

= 0

∂x2

 

∂x∂y

 

∂y2

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

(см. задачу 1.111); u|y=cos x = sin x,

 

 

∂y

y=cos x

=

 

2

ex.

 

 

 

 

2

u

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

u

 

 

∂u

 

 

 

I 1.163.

 

2 sin x

 

 

 

 

 

(3 + cos

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x)

 

 

+

 

+

 

 

∂x2

 

∂x∂y

 

 

∂y2

∂x

 

 

+ (2 sin x

cos x)

∂u

 

 

 

 

 

 

(см. задачу 1.112);

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= 0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=cos x = 0,

 

 

∂y

y=cos x = ex/2 cos x.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Уравнение (1.1) приведено к каноническому виду при помощи указанной подстановки (ξ, η). Завершить пример, определив частное решение, удовлетворяющее заданным начальным условиям.

I 1.164.

u|x=0 = 1,

I 1.165.

u|x=0 = 5,

I 1.166.

u|x=0 = 1,

2u

ξη

∂u ∂x

2u

ξη

∂u ∂x

2u

ξη

∂u ∂x

2

∂u

= 0,

ξ = 2x + 3y,

η = 4x − 5y;

 

 

 

ξ

 

 

= 2.

 

 

x=0

 

 

 

 

 

 

+

1 ∂u

= 0,

ξ = 3x + 8y,

η = 4x − 5y;

 

 

 

2

ξ

 

 

= 7.

 

 

x=0

 

 

 

 

 

 

4

∂u

= 0,

ξ = 3x + 7y,

η = 4x − 5y;

 

 

ξ

 

 

= 2.

 

 

x=0

 

 

 

 

 

 

Задачи

45

I 1.167.

2u

 

+ 3

∂u

 

= 0,

ξ = 3x − 4y,

η = 5x + 6y;

ξη

ξ

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=0 = 2,

2

 

 

 

 

= 3.

 

 

 

∂x

x=0

 

 

I 1.168.

∂ u

 

 

 

∂u

= 0,

ξ = 2x + 3y,

η = 5x − 4y;

 

 

3

 

 

 

 

ξη

ξ

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=0 = 1,

2

 

 

 

 

= 1.

 

 

 

∂x

x=0

 

 

I 1.169.

∂ u

 

 

 

∂u

= 0,

ξ = 5x − 6y,

η = x + 2y;

 

 

2

 

 

 

 

ξη

η

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=0 = 4,

2

 

 

 

 

= 1.

 

 

 

∂x

x=0

 

 

I 1.170.

∂ u

 

 

1 ∂u

= 0,

ξ = 2x − 3y,

η = 3x + 4y;

 

 

+

 

 

 

 

ξη

4 η

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=0 = 2,

2

 

 

 

 

= 1.

 

 

 

∂x

x=0

 

 

I 1.171.

∂ u

 

 

 

∂u

= 0,

ξ = 4x − 3y,

η = 5x + 2y;

 

 

+ 3

 

 

ξη

η

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=0 = 3,

2

 

 

 

 

= 5.

 

 

 

∂x

x=0

 

 

I 1.172.

∂ u

 

 

 

∂u

= 0,

ξ = 3x − 4y,

η = 3x + 5y;

 

 

3

 

 

ξη

η

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=0 = y,

2

 

 

 

 

= 1.

 

 

 

∂x

x=0

 

 

I 1.173.

∂ u

 

+ 2

∂u

 

= 0,

ξ = 2x + 3y,

η = 3x + 5y;

 

 

 

 

η

 

ξη

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=0 = 2x, ∂y

y=0 = 3.

 

 

I 1.174.

∂ u

 

 

 

 

∂u

= 0,

ξ = 3x + y,

η = 2y − 5x;

 

4

 

 

ξη

η

46 Глава I. Метод характеристик

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= 4.

 

 

 

 

 

 

 

u|y=0 = 3x + 5,

 

 

∂y

 

y=0

 

 

 

 

 

 

 

I 1.175.

∂ u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= 0,

 

ξ = x

y

, η = y;

 

ξη

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = 3y3 + 5,

 

 

 

∂x

x=1 = 3y + 1.

 

 

 

 

I 1.176.

∂ u

 

+

 

1

∂u

 

= 0,

 

 

ξ = x2y3,

η = x;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ξη

 

 

ξ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 2x,

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂y

y=1 = 3x2 + 1.

 

 

 

 

 

I 1.177.

∂ u

 

 

 

2 ∂u

 

 

 

2

 

3

 

 

 

 

 

+

 

 

 

 

 

 

 

= 0,

 

ξ = y

x

,

η = x;

ξη

 

η

ξ

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 2x2,

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂y

y=1 = 3x + 1.

 

 

 

 

 

I 1.178.

∂ u

 

 

4 ∂u

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

+

 

 

 

 

 

 

 

= 0,

 

ξ = xy

,

η = y;

ξη

 

η

ξ

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = 3y,

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x

x=1 = 2 + 3y.

 

 

 

 

 

I 1.179.

∂ u

 

 

 

1 ∂u

 

 

 

3

 

2

 

 

 

 

+

 

 

 

 

 

 

 

= 0,

 

ξ = x

y

 

,

η = x;

ξη

 

η

ξ

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 2x3,

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂y

y=1 = 3x.

 

 

 

 

 

 

 

I 1.180.

∂ u

 

 

4 ∂u

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

+

 

 

 

 

 

 

 

= 0,

 

ξ = y

x,

η = y;

ξη

 

η

ξ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= 3y2.

 

 

 

 

 

u|x=1 = 1 + 2y,

 

 

∂x x=1

 

 

 

 

 

I 1.181.

∂ u

 

+

 

5

 

1

∂u

= 0,

 

ξ = x3y4,

η = y;

ξη

 

3 η ξ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = 3y5,

 

 

 

∂x

x=1 = 3y4.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Задачи

47

I 1.182.

2u

+

 

 

4 ∂u

= 0,

ξ = x3y4,

η = y;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ξη

 

 

ξ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = y,

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x

x=1 = 3y + 2.

 

 

 

 

I 1.183.

∂ u

 

 

 

 

3 ∂u

 

3

2

 

 

 

 

+

 

 

 

 

 

 

 

= 0,

ξ = x

y

,

η = y;

ξη

 

 

η

ξ

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|x=1 = 3y2,

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x

x=1 = 3y + 2.

 

 

 

I 1.184.

∂ u

+ 9

 

∂u

 

= 0,

ξ = y2x3,

η = x;

ξη

 

 

 

 

 

 

 

ξ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = x3,

 

 

∂y

y=1 = x2 2.

 

 

 

I 1.185.

2u

 

 

 

 

2 ∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= 0,

ξ = x2y3,

η = x;

ξη

 

 

η

ξ

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = x2 + 1,

 

 

 

∂y

y=1

= x.

 

 

 

 

I 1.186.

2u

+

 

4

∂u

= 0,

ξ = x3y4,

η = x;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ξη

 

 

ξ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u|y=1 = 4x2,

 

 

 

∂y

 

y=1 = 6x.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

В следующих задачах требуется найти решения заданных уравнений по заданных значениям φ(x), ψ(x) искомых решений на дугах пары независимых характеристик.

I 1.187.

2u

 

2u

 

 

 

 

 

=

 

 

,

u(x, y) = φ(x) на y + x = 0,

∂x2

∂y2

u(x, y) = ψ(x) на y − x = 0,

φ(0)

= ψ(0).

I 1.188.

2u

+ 6

2u

+ 5

2u

= 0,

u(x, y) = φ(x) на y − x = 0,

∂x2

∂x∂y

∂y2

u(x, y) = ψ(x) на 5x − y = 0,

φ(0) = ψ(0).

48

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Глава I. Метод характеристик

I 1.189.

 

 

2u

 

 

2u ∂2u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ 6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ 5

 

 

 

 

 

 

 

= 0,

 

u(x, y) = φ(x) на y = 5x + 3,

 

 

∂x2

∂x∂y

∂y2

u(x, y) = ψ(x) на y = x − 1,

 

φ(1) = ψ(1).

I 1.190.

 

 

2u

 

 

2u ∂2u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ 8

 

 

 

 

 

 

 

 

= 0,

 

u(x, y) = φ(x) на y + 4x = 0,

 

 

∂x2

 

∂x∂y

∂y2

 

u(x, y) = ψ(x) на y + 2x + 2 = 0,

φ(1) = ψ(1).

I 1.191.

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

+ 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= 0,

 

u(x, y) = φ(x) на x − y − 1 = 0,

∂x2

∂x∂y

∂y2

 

u(x, y) = ψ(x) на x + 3y + 1 = 0,

φ (1/2) = ψ (1/2).

I 1.192.

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ 3

 

 

 

 

= 0, u(x, y) = φ(x) на x + 2y + 1 = 0,

∂x2

∂x∂y

∂y2

u(x, y) = ψ(x) на 3x + 2y + 2 = 0,

 

φ (1/2) = ψ (1/2).

I 1.193.

2u

 

 

2u

 

1 2u

= 0,

 

(x > 0), u(x, y) = φ(x) на y−1 = 0,

 

 

 

 

+2x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x2

∂x∂y

x

 

∂y2

u(x, y) = ψ(x) на x2 − y = 0,

 

 

φ(1) = ψ(1).

I 1.194.

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

 

2u

= 0,

 

 

 

 

(y > 0),

 

u(x, y) = φ(x) на y − x2 = 0,

 

 

 

 

 

 

+ 2x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x∂y

∂y2

 

 

 

u(x, y) = ψ(y) на x − 2 = 0,

 

φ(2) = ψ(4).

 

 

 

 

 

I 1.195.

 

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2y

 

 

+

 

 

 

 

 

= 0,

 

 

 

 

(x > 0),

 

u(x, y) = φ(x) на y − x = 0,

∂x2

∂x∂y

 

 

 

u(x, y) = ψ(x) на y − 2 = 0,

 

φ(4) = ψ(4).

 

 

 

 

 

I 1.196.

 

2u

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

1 ∂u

= 0,

(x > 0),

u(x, y) = φ(x) на y −x2 = 0,

 

 

4x2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∂x2

∂y2

x

∂x

u(x, y) = ψ(x) на y + x2 2 = 0,

φ(1) = ψ(1).

I 1.197.

 

 

2u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

 

 

2u

 

1 ∂u

 

∂u

 

 

 

+ 2 sh x

 

 

 

+

 

 

 

 

th x

 

= 0,

 

 

∂x2

∂x∂y

∂y2

ch x

∂y

∂x

u(x, y) = φ(x) на y − ex = 0,

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u(x, y) = ψ(x) на y − e−x = 0,

 

 

φ(0) = ψ(0).

Глава II

Уравнения гиперболического типа. Метод Фурье

Вглаве II рассматриваются начально-краевые задачи для уравнения гиперболического типа, решаемые методом Фурье (методом разделения переменных). В качестве математических моделей берутся уравнения малых колебаний однородных струн или стержней, являющиеся линейными уравнениями с постоянными коэффициентами. Начально-краевая задача ставится для струн и стержней конечной длины и формулируется следующим образом.

Вобласти 0 < x < ℓ, t > 0 найти решение уравнения

2u

= A

2u

+ B

∂u

+ C

∂u

+ Du + g(x, t),

∂t2

∂x2

∂t

∂x

удовлетворяющее начальным условиям

u(x, 0) = f(x),

∂u

(x, 0) = F (x), 0 < x < ℓ

∂t

 

 

и краевым условиям при x = 0, x = , продиктованным характером поставленной физической задачи.

В приведенном уравнении A, B, C, D — постоянные. Уравнение будет гиперболическим, если A > 0 (в дальнейшем A = a2, a > 0), g(x, t) — известная функция, не равная нулю при воздействии на физический объект внешней силы.

50

Глава II. Уравнения гиперболического типа. Метод Фурье

§ 1. Уравнение колебания струны

Струна — туго натянутая нить, практически нерастяжимая, но легко изгибаемая. Пусть она имеет длину и в положении равновесия занимает отрезок [0, ℓ] оси Ox. Изучаются малые поперечные колебания. Вводим неизвестную функцию u(x, t), равную отклонению точки с абсциссой x от положения равновесия в момент времени t. Известны физические параметры струны: ρ — линейная плотность, T — натяжение струны, p(x, t) — внешняя сила, рассчитанная на единицу длины. Без вывода (см. книги [6, 11]) приведем уравнение колебания (пока без учета сопротивления окружающей среды):

ρ

2u

= T

2u

+ p(x, t).

(1.1)

∂t2

∂x2

 

 

 

 

Если предположить, что сопротивление среды пропорционально ско-

рости движения, т. е. равно k

∂u

, k > 0, то уравнение (1.1) перепишется

∂t

в виде

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2u

 

 

∂u

2u

 

(1.2)

ρ

 

+ k

 

 

= T

 

+ p(x, t).

∂t2

 

 

∂x2

 

 

 

∂t

 

 

В условиях «малости» колебаний нетрудно показать, что натяжение T — постоянная величина. Предполагая в дальнейшем, что струна однородна, как следствие получим постоянство плотности ρ. Разделим урав-

нение (1.1) на ρ и введем параметр a = T/ρ, после чего (1.1) примет

вид

2u

 

 

 

2u

 

 

 

 

 

= a2

+ g(x, t),

(1.3)

 

 

 

∂t2

∂x2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

где g(x, t) = p(x, t)/ρ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Та же операция с уравнением (1.2) дает такой результат:

 

 

2u

 

+ 2ν

∂u

= a2

2u

+ g(x, t).

(1.4)

 

∂t2

∂t

∂x2

 

 

 

 

 

 

 

 

Здесь для удобства положили 2ν = k/ρ.

Если внешняя сила отсутствует, p(x, t) = 0, то колебания называются собственными или свободными. Они описываются уравнением

2u

= a2

2u

(1.5)

∂t2

∂x2

 

 

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]