Студент білуге тиіс:

• Заттың бір фазадан екінші фазаға өту байыбын;

• Масса алмасудың негізгі теңдеуін;

• Фазалар ережесін;

• Рауль заңын;

• Фазалар құрамын өрнектеу әдістерін.

Студент істей алуға тиіс:

• Масса алмасу процесінің материалдық балансын түзе білу;

• Масса алмасу бағытын анықтай білу;

• Фазалардың құрамдық мөлшерлерін анықтай алу.

Тақырыптың негізгі сұрақтары:

• Фазалық теңдік.

• Теңдік сызығы.

• Жұмысшы сызық.

• Жұмысшы сызық теңдеуі.

Білім берудің және оқытудың әдістері:

Студенттер масса алмасу кезіндегі теңдікті теориялық тұрғыдан түсініп, келесі сарамандық есептерді шешулері керек.

1 Есеп.

Температурасы t₁, құрамында Х₁ % мол. Бензол және (100 - Х₁) % мол. Толуол бар сұйық қоспаның бу фазадағы теңдік құрамын анықтаңыз. Бұл қоспа Рауль заңымен сипатталады деп есептеңіз. Сонымен қатар t₂ температурада және 760 мм сын.бағ. қайнайтын бензолдан және толуолдан тұратын сұйық қоспаның құрамын анықтаңыз.

.

Шифрдың бірінші саны	Х1, % мол.	t1, °C	Шифрдың екінші саны	t2, °C
1	65	50	1	80
2	60	55	2	75
3	55	60	3	70
4	45	65	4	80
5	40	70	5	75
6	35	65	6	70
7	30	60	7	80
8	70	55	8	75
9	75	50	9	70
0	80	70	0	80

Әдебиет

негізгі:

1. Павлов К.Ф., Романков П.Г., Носков А.А. Примеры и задачи по курсу процессов и аппаратов химической технологии - Л.: Химия, 1987

2. Промышленная технология лекарств, Том 1. Под ред. Чуешова В.И. – Х.: МТК-Книга, Издательства НФАУ, 2002 – 560 с.

3. Касаткин А.Г. Основные процессы и аппараты химической технологии.9-е изд. - М.: Химия, 1973

4. Плаксин Ю.М., Малахов Н.Н., Ларин В.А. Процессы и аппараты пищевых производств. – М.: КолосС, 2008. – 760 с.

5. Ақбердиев Ә.С. Тамақ өндірісінің процестері және аппараттары, Алматы; 1998 ж.

6. Кавецкий Г.Д. Процессы и аппараты пищевой технологии. - М.: Колос, 2000.

қосымша:

1. Фармацевтическая технология. Под ред. И.И. Краснюка и Г.В. Михайловой–Москва, Академия – 2006 г.

2. Александров И. А. Ректификационные и абсорбционные аппараты. Методы рсчета и основы конструирования. 3-издание - М.: Химия,

3. Кафаров В.В. Основы массопередачи - М.: Высшая школа, 1979

4. Рамм В.М. Абсорбция газов.- М.: Химия, 1966.-768 с

Бақылау (сұрақтар, тестілер, есептер және т.б.)

Тестік тапсырмалар

1. Абсорбция процесінің қозғаушы күші:

A) қысым айырмашылығы

B) ауырлық күші

C) концентрация айырмашылығы

D) ортадан тепкіш күш

E) температура айырмашылығы

2. Ағындар бойынша масса алмасу процесінің материалдық балансы:

A) G_вл = G_сух + W

B) F + Ф = G + W

C) G_н + L_н = G_к + L_к

D) G_нач = G_кон + W

E) G(Y_н – Y_к) = L(X_к – X_н)

3. Масса алмасу кезінде А құрамдастың қоспа құрамындағы салмақтық еншісі былай белгіленеді:

A) с_А `

B) х_А, y_А

C) x_А, `y_А

D) `X<sub>А</sub>, `Y_А

E) Х_А, Y_А

4. Масса алмасу кезінде А құрамдастың қоспа құрамындағы молдік концентрациясы былай белгіленеді:

A) x_А, `y_А

B) с_А

C) ` Х_А, Y_А

D) х_А, y_А

E) `X<sub>А</sub>, `Y_А

5. Абсорбция процесінің теңдік сызығының теңдеуі:

A) Y* = f(X)

B) Y = f(X)

C) Y* = mX

4. Y = Rx/(R + 1) + x_р/(R + 1)

5. Y = (R + f)x/(R + 1) + (1 – f)x_w/(R + 1)

6. Масса алмасу процесінің жұмысшы сызығының жалпы теңдеуі:

A) Y* = mX

B) Y* = f(X)

C) Y = f(X)

4. Y = Rx/(R + 1) + x_р/(R + 1)

5. Y = (R + f)x/(R + 1) + (1 – f)x_w/(R + 1)

7. Рауль заңы:

A) р_см = Sр_i

B) р_А* = Ех_А

C) р_А = Р_Ах_А

D) Ф + С = К + 2

E) m = y*/х

8. Дальтон заңы:

A) р_А = Р_Ах_А

B) р_А* = Ех_А

C) р_см = Sр_i

D) Ф + С = К + 2

E) m = y*/х

9. Масса алмасу процесіндегі фазалар ережесі:

A) р_см = Sр_i

B) р_А* = Ех_А

C) Ф + С = К + 2

D) р_А = Р_Ах_А

E) m = y*/х

13-тақырыбы: Масса алмасу жылдамдығы.

Мақсаты: Масса беру және масса алмасу коэффициенттерін анықтау.

Оқыту мақсаты: