Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

Турецкий язык. Начальный курс

.pdf
Скачиваний:
1
Добавлен:
07.09.2026
Размер:
1 Мб
Скачать
☆
УРÎК 6
• Простые вопросительные предложения типа: Ne iþ yapar /yapøyor? Nasølsønøz?
O nasøl biri? (O nasøl bir insan?)
Чеì îí зàíиìàеòся? Кàê вы пîживàеòе? Чòî îí сîáîй пðедсòàвляеò? Nerede? O kim? Кòî îí?
• Грамматика Фиíиòíые слîвîфîðìы иìеííîгî
сêàзóеìîгî íàсòîящегî вðеìеíи. Личíые ìесòîиìеíия. Месòíый пàдеж. Ñлîвà bura, ora, þura, nere.
• Óпражнения
• Словарь
6. DERS
Ne iþ yapar (/ yapøyor)?
Ne iþle meþgûl (/ uðraþør / uðraþøyor)?
Neci(dir)? (При личном обращении не употребляется!)
Fahri ne iþ yapøyor? Fahri pilottur. Yusuf da pilot mu? Hayør, Yusuf pilot deðil, memurdur. Bu arkadaþ ne iþ yapøyor? O arkadaþ iþçi(dir). Necla da iþçi mi(dir)? Hayør, Necla iþçi deðil, mühendis(tir). Sen çiftçi misin? Hayør, ben çiftçi deðil, iþçiyim. Sen köylü müsün? Hayør, þehirliyim. Onlar da iþçi mi? Evet, o köylüler de iþçi(dir). Ýþte bu köylüler çiftçi(dir)(ler).
Ne iþ yaparsønøz (/ yapøyorsunuz)?
Ne iþle meþgûlsünüz (/ uðraþørsønøz / uðraþøyorsunuz)?
Ben öðrenciyim. Sen de öðrencisin. O da öðrenci mi? Evet, o da öðrenci(dir). Siz ne iþ yapøyorsunuz? Biz doktoruz. Siz de doktor musunuz? Hayør, biz doktor deðil, terziyiz. Onlar ne iþ yapøyor(lar)? Onlar mø? Onlar berber(dir)(ler) (/ kuaför(dür)(ler)).
Nasølsøn?
Nasølsøn? Ben iyiyim. Sen nasølsøn, yoksa hasta møsøn? Hayør, ben hasta deðilim, saðløðøm yerinde (/ søhhatim yerinde). Onlar nasøl(dør) (lar)? Hasta mø(dør)(lar)? Hayør, onlar da hasta deðil(dir)(ler), iyi(dir) (ler), søhhatleri yerinde(dir). Siz nasølsønøz? Biz mi nasøløz? Biz iyi deðiliz. Emel hasta(dør).
Тексты
43
O nasøl biri?
(O nasøl bir insan?)
Erol nasøl biri(dir)? (Erol nasøl bir insan(dør) / adam(dør)?) Erol
çok iyi bir arkadaþtør. Ýyi bir insandør da.
Nerede?
Belgin nerede(dir)? Belgin iþte(dir). Biz neredeyiz? Siz dersanedesiniz. Onlar da dersanede mi(dir)(ler)? Hayør, onlar dersanede deðil, evde(dir)(ler). Sen okulda møsøn? Hayør, ben okulda deðil, üniversitedeyim. Defter, kitap, kalem ve silgi nerede(dir)(ler)? Çantada(dør)(lar). Biz köyde miyiz? Hayør, köyde deðil, þehirdeyiz. Emel nerede(dir)? Emel iþte orada, avluda(dør).
Erol nerede(dir), burada mø(dør)? Hayør, burada deðil, baþka dersanede(dir). Lamba nerede(dir)? Ýþte orada, tavanda(dør). Levha nerede(dir)? Þurada, þu duvarda(dør). O küçük sarø kutu nerede(dir)? Küçük sarø kutu dolapta(dør). Alçak yeþil sandalye nerede(dir)? Alçak yeþil sandalye büyük odada(dør).
O kim?
Bu genç (/ genç oðlan) kim(dir)? O genç (/ genç oðlan) Erol(dur). O ne iþ yapøyor? O pilottur. Bu kim(dir)? O Fahri(dir), mühendis(tir). Þu ihtiyar adam kim(dir)? O ihtiyar adam Yusuf(tur). O çiftçi(dir), iyi de bir insan(dør). O genç køz ve oðlanlar kim(dir)(ler)? O genç køz ve oðlanlar Belgin, Emel, Fahri, Necla ve Erol(dur).
44
УРÎК 6
Dýlbýlgýsý
1.
Финитные словоформы именного сказуемого настоящего времени
образуются с помощью следующих личных аффиксов:
Ед. число Мн. число
1-е лицо -(y)Im
2-е лицо -sIn
3-е лицо
(-dIr4//-tIr4), � (-dIr
4
4
4
//-tIr4) (-lAr2), �
-(y)Iz
-sInIz
4
4
Личные аффиксы сказуемости являются безударными. Как ударный произносится слог, предшествующий аффиксу сказу­емости:
Öðrenci+yim. —
Memur+sun. —
Pilot+tur. —
Köylü+yüz. —
Saðløklø+sønøz. —
Arkadaþ+(tør)(lar). —
Я студент.
Ты служащий.
Он летчик.
Мы крестüяне.
Вы здоровы.
Они товарищи.
2.
Лèчíûå мåñтîèмåíèя — это слова, указывающие на говорящее лицо (я), лицо, к которому обращена речь (ты), а также на лица и предметы, находящиеся вне акта коммуникации (он и пр.):
1-е лицо
2-е лицо
3-е лицо
Ед. число Мн. число
ben
я
sen
ты
o
он, она, оно
biz
siz
onlar
мы
вы
они
Грамматика
3.
Мåñтíûé ïàдåж — форма имени, сигнализирующая о том, что
предмет является местом, точкой, замкнутым пространством, моментом, отрезком временной оси, в котором происходит или к которому приурочено какое-либо событие. Словоформы местного падежа образуются с помощью ударного аффикса -DA:
45
okul+da — sepet+te —
4.
Слова
вон то место, субстантивные местоимения и в падежных формах функционируют с обстоятельственными пространственными значениями. В тексте урока 6 они выступают в форме местного падежа:
bura+da — ora+da — þura+da — nere+de —
в школе
в корзине
bura
— это место,
nere
— какое место представляют собой склоняемые
здесü
там
вот здесü, вон там ãде
ora
— то место,
þura
— вот это место,
Aløþtørmalar
I. Þu tümceleri tamamlayønøz.
1) Evet, ben ... öðrenci..., o køz ... öðrenci... 2) Hayør, biz ... deðil, mühendis... 3) Siz terzi mi...? 4) Sen de pilot mu...? 5) Fahri de, Necla ... doktor... 6) Biz hasta deðil, saðløklø... 7) Emel, Erol ve Yusuf nere...?
8) Onlar üniversite... deðil, ev... 9) Ben dersane..., doktor okul... 10) Sen þehir... mi...? 11) (Siz) nasøl..., iyi mi...? 12) O ... genç mi...? 13) Bu ...
(oðlan) ...dir? 14) Ýhtiyar ... ...dir? 15) Hasta ... bu ...dur?
II. Þu sorulara cevap veriniz.
1) Belgin hasta mø(dør)? 2) Biz mi nasøløz? 3) Onlar iyi mi iþçi(dir) (ler)? 4) Çantalar nerede(dir)(ler)? 5) Erol nasøl bir doktor(dur)? 6) Siz üniversitede misiniz? 7) O genç kadøn kim(dir)? 8) Siz köylü müsünüz?
46
III. Türkçeye çeviriniz.
Фахри? 4) Фахри инженер и очень хороший человек. 5) Как себя чувствует Неджла? 6) Неджла себя чувствует хорошо, вот я болен.
7) Где находится преподаватель? 8) Преподаватель и студенты на­ходятся в аудитории. 9) Ты в университете? Да, я в университете.
10) Я не дома, а в школе. 11) Он кто, летчик (ли)? 12) Кто они такие, эти женщины и старики? 13) Кто ты? 14) Я не врач, а служащий.
УРÎК 6УРÎК 6
1) Я студент, он рабочий. 2) Мы не крестьяне, а горожане. 3) Кто
Sözlük
adam — altøncø — arkadaþ — baþka — Belgin — beþ — berber — biz — bura — burada — cevap vermek — çiftçi — dersane — doktor — Emel — Erol — Fahri — genç —
genç køz — genç oðlan —
hasta —
человек, мужчина
шестой
товарищ
другой, иной; кроме
(имя собств. жен.)
пять
парикмахер
мы
это место
здесь
земледелец
аудитория
врач
(имя собств. жен.)
(имя собств. муж.)
(имя собств. муж.)
молодой; молодой
человек
девушка
(редко) молодой
человек
больной
отвечать
ihtiyar — insan — iþ — iþçi — kim — köy — köylü — kuaför — memur — mühendis — Necla — nere — o — onlar — ora — orada — pilot — saðløklø — sen — siz — soru — þehir —
cтарый, пожилой
человек
работа, дело
рабочий
кто село, деревня
крестьянин
парикмахер
служащий
(имя собств. жен.)
какое место
он, она, оно
они
то место
там
летчик
здоровый
ты
вы
вопрос
город
инженер
Словарь
47
þehirli — þura —
вон то место
þurada —
вон там
Nasølsøn? Nasølsønøz? (Onun) saðløðø yerinde
(/ søhhati yerinde)
Ne iþ yapar? (/ Ne iþ
yapøyor?) Ne iþle meþgûl? (/ Ne iþle uðraþør (/ uðraþøyor)?) Necidir?
O kim(dir)? (/ Kim o?)
(O,) Erol(dur).
Bu genç, kim(dir)?
(O genç,) Erol(dur).
O nasøl biri(dir)?
(/ O nasøl bir insan(dør)?)
O iyi biri(dir)
(/O iyi bir insan(dør)).
горожанин
вот это место,
вот здесь,
terzi — üniversite — Yusuf — yoksa —
портной
университет
(имя собств. муж.)
может быть
(в этой ситуации)
* * *
Как (у тебя) дела? Как вы поживаете? Он (совершенно) здоров.
Кто он по профессии?
Кем он работает?
Чем он занимается?
Кто он / это? Как его имя?
Это Эрол.
Кто этот молодой человек?
Тот молодой человек Эрол.
Что он за человек?
Он хороший человек.
*** здесь и далее, образцы словосочетаний и типовых выражений
УРÎК 7
• Òексты: Lütfen kendinizi tanøtønøz. Ailem, Odam.
Ïîжàлóйсòà, пðедсòàвьòесь! Мîя сеìья. Мîй дîì.
• Диалог: Kimin? Чей?
• Грамматика
Иìеííàя êàòегîðия пðиíàдлежíîсòи. Рîдиòельíый пàдеж. Ïðедиêàòив. Фîðìà ìíîжесòвеííîсòи иìеí сîáсòвеííых и íàðицàòельíых
• Óпражнения
• Словарь
7. DERS
Lütfen kendinizi tanøtønøz
Benim adøm Mehmet, soyadøm Korkmaz. 1979 (bin dokuz yüz yetmiþ dokuz), Ýstanbul doðumluyum. Bekârøm. 1996 (bin dokuz yüz doksan altø), Üsküdar Cumhuriyet Lisesi Edebiyat Bölümü mezunuyum. Þu anda Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatø Bölümü ikinci sønøf öðrencisiyim.
Benim ismim ise, Yasemin, soyadøm Tutkun. 1968 (bin dokuz yüz altmøþ sekiz), Ankara doðumluyum. Evliyim, iki çocuðum var, biri køz, biri erkek. 1992 (bin dokuz yüz doksan iki), Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü mezunuyum. Þu anda bir lisede tarih öðretmeniyim.
Ailem
Adøm Mehmet, soyadøm Korkmaz. Annem babam sað. Onlar yaþlø, ama saðløklø(dør)(lar). Babam emekli memur(dur). Annem iþçi(dir). Büyükannem ve büyükbabam yok. Biz birbirine baðlø bir aileyiz. Ailemiz büyük deðil, küçük, ama mutludur.
Biz iki kardeþiz: bir erkek, bir køz. Ablam terzi(dir). O baþka bir þehirde oturuyor, evli(dir). Eþi berber(dir). Üç çocuklarø var. Onlarøn ailesi de küçük ve mutludur.
Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]