Добавил:
ivanov666
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз:
Предмет:
Файл:Турецкий язык. Начальный курс
.pdf
Sözlük
Словарь
161
aç —
(bir þeyi) açøklamak —
akøl —
akþamlarø —
(bir þeye) aldanmak —
(bir þeye) aløþmak —
(birini) alkøþlamak —
amaç —
amca —
(bir þeyi) anlamak —
arka+søn+dan — (
asølmak —
aþaðø(ya) —
ayran —
azøk —
badem —
bakaløm —
baklava —
bal —
baþ —
baþøndan savmak —
baþkent —
голодный
нять
ум, разум
по вечерам
нываться (чем-л.)
привы-
кать (к чему-л.)
аплодировать (кому-л.)
цель
дядя со стороны отца
понимать
(что-л.)
послелоã
вслед за чем-л., кем-л.
виснуть
вниз
айран
провизия, продукты
питания
миндаль
(частица, придающая повелительной
модальности фамильярный оттенок)
пирожное из меда
и миндаля
мед
вершина (горы)
отделы-
ваться, избавляться
столица
разъяс-
обма-
)
(bir þeye, bir þey yapmaya)
baþlamak —
(что-л., делать что-л.)
belli —
beri —
besiye çekiliþ —
besiye çekmek —
bir türlü —
bir+bir+iniz+e —
birlik —
börek —
bulut —
burdan (< bura+dan) —
can —
ceviziçi —
(bir þeyi) çalmak —
(bir þey yapmaya) çaløþmak —
çarøk —
çökmek —
çörek —
dam —
dayamak —
dev —
ясно
(послелоã) от, с, вот уж
…как
ние
никоим образом
привыкли) друг к другу
одно целое,
единство, союз
пирог, пирожок
облако
душа
ядро грецкого
ореха
ударять; играть на чем-л.
стараться (сделать что-л.)
чарыки (самодельная
крестьянская обувь)
колени, становиться на
корточки
сдобная лепешка
крыша
великан
начинать
откармлива-
откармливать
(здесü) никак,
(вы
отсюда
бить,
приседать на
подпирать
162
УРÎК 15
dilek —
direnmek —
diye —
dolma —
donuk —
döþek —
dövmek —
duymak —
el —
erkenden —
ermek —
eski püskü —
esmek —
et —
føndøk —
førlamak —
føstøk —
gece —
(bir þey yapmaya) giriþmek —
giysi —
görünüþ —
(bir þeyi) gözlemek —
güçlenmek —
gülümsemek —
желание, пожелание
упорствовать,
настаивать
(соþз, вводящий прямуþ
речü, целевые, причинные
и изúяснителüные
придаточные предложения)
долма, голубцы
тусклый, блеклый
матрац, постель
бить, колотить
слышать, узнавать
рука (кисть)
спозаранку
достигать (что-л.),
доходить (до чего-л.)
ветхий,
изношенный
дуть, веять (здесü
«царить»)
мясо
фундук, лещинный
орех
лететь, вылетать
фисташка
ночь
приниматься
(делать что-л.)
одежда
внешний вид
поджидать, высматривать
(что-л.)
набираться сил
улыбаться
hadi bakaløm —
двух модалüных частиц,
выражаþщее фамилüярное
повеление) ну, давайте
hal —
halay —
hele —
hep birden —
hep birlikte —
Høzør —
hiç —
hiddet —
horon —
hoþaf —
øþøl øþøl —
iliþki —
inanmak —
ip —
itmek —
iyice
izin —
kaçmak —
kalabaløk —
(birini) kandørmak —
положение, состояние
коллективный
народный танец
(частица)
особенности
вместе, все сразу
вместе
(имя одного из
мусульманских святых)
(частица, усиливаþщая
вопросителüнуþ модалüностü или отрицание)
разве; совсем не
гнев, ярость
(разновидность
народного танца)
компот
(ономатоп) сверкая
очень ярко, искрясь
отношение, связь
веревка
толкать
— хорошенько, как сле-
дует, довольно хороший
разрешение
многолюдный
ны вать, вводить в заблуждение
(сочетание
(наречие) все
(наречие) все
верить
убегать
толпа;
обма-
Грамматика
163
karøn —
kavga —
Kayaönü —
kaymak —
køpørdamak —
kørk —
kørk birinci —
kørpøþtørmak —
køzarmak —
køzmak —
kol —
komþu —
koskoca —
kovalamak —
kurnaz —
(birini bir þeyden) kurtarmak —
merak —
ner(e)den (nere+den) —
olan —
orda (< ora+da) —
ordan (< ora+dan) —
öðleyin —
paldør küldür —
parlamak —
pilav —
savuþmak —
(birine) selâm vermek —
живот
ссора
преддверие скалы
сливки
шевелиться
сорок
сорок первый
моргать
поджариваться
сердиться
рука (от кисти до плеча)
сосед
большой,
огромный
гнать,
преследовать
хитрый
спасать, избавлять (кого-л.
от чего-л.)
интерес,
любопытство
откуда
наличествующий
там
оттуда
в полдень
шумно, с
грохотом
блестеть,
сверкать, сиять
плов
уходить
потихоньку, удирать
приветствовать (кого-л.)
semirmek —
serpmek —
разбрасывать
søcak —
søðmak —
sørt —
søska —
soðuk —
soluk —
son —
(bir þeyi) sökmek —
süt —
þaþmak —
þerbet —
þiþmanlamak —
þurda (< þura+da) —
tatlø —
tavuk —
tef —
ter —
türkü —
türlü —
vaka —
uçmak —
ulaþmak —
(bir þey(i)) unutmak —
uyanmak —
(bir þeyin) üst+ün+de —
(bir þeyin) üst+ün+e —
спина
конец
выдергивать, разбирать
(что-л. на части)
молоко
поражаться
здесь, вон там
сласти
бубен, бубны
пот
турецкой народной песни)
доходить
вать (что-л.)
(послелоã) на чем-л.
(послелоã) на что-л.
жиреть, тучнеть
рассеивать,
жаркий
вмещаться, входить
хилый, слабый
холодный
увядший, поблекший
удивляться,
шербет
толстеть
вот
курица
(разновидность
разнообразный
событие, действие
летать
достигать,
забы-
просыпаться
164
УРÎК 15
üþüþmek —
üzüm —
yað —
(bir þeyi) yanøtlamak —
отвечать
(на что-л.)
(birine) yardøm etmek —
помогать (кому-л.)
yavaþ yavaþ —
но, потихоньку
yaz —
(bir þeyi) yerleþtirmek —
помещать (что-л.)
(bir þeyi) yøkmak —
шать, ломать
yørtøk pørtøk —
yorgunluk —
сбегаться
виноград
масло
очень медлен-
лето
разру-
изодранный
усталость
(bir þeyin) yöre+sin+de —
(послелоã) вокруг,
поблизости, в
окрестностях (чего-л.)
yumuþak —
yuvarlanmak —
скатываться
yüklemek —
водрузить
yüksekçe —
высокий
yüz —
ность, плоскость, грань
zor —
zorla —
zurna — зурна
музыкальный инструмент)
мягкий
катиться,
погрузить,
довольно
лицо, сторона, поверх-
тяжелый, трудный
с трудом
(струнный
* * *
Грамматика
165
akl+øn ermez
ara+larøn+da
baþ+øn+da+ki+ler
(birini) baþ+øn+dan savmak
bir hiç yüzünden
bir sabretti, iki sabretti
boþu boþuna
canø her ne iste+r+se
halay çekmek
horon tepmek
«Ýçinizde, hiç damdan düþen
var mø?» — diye sordu.
ister istemez
izin vermek
Ne oldu sana böyle?
Niçin olacak?
olmadø
olup bitenler
Olur mu?
Saðløcakla kaløn!
söz vermek
söz+ün+de durmak
söz+ün+ü tutmak
tek baþ+øn+a
yan gelmek
zurna çalmak
не твоего ума дело
между ними
стоявшие около него
отделываться (от кого-л.)
из-за какой-то мелочи
раз стерпел, во второй раз
стерпел
понапрасну, попусту
чего он ни пожелает
танцевать халай (см.)
танцевать хорон (см.)
«Есть ли среди вас (кто-ни-
будь), кто когда-либо падал
с крыши?» — спросил он.
волей-неволей
давать разрешение
что это с тобой приключилось?
Как это почему?
(ничего) не получилось
происходящее
Хорошо? Вы согласны?
Счастливо оставаться!
давать слово, клясться
быть верным своему слову
сдержать свое слово
сам, в одиночку
сибаритствовать
играть на зурне
ÊЛЮЧИ Ê ÓПРÀЖÍЕÍИЯМ
1. DERS
I. 1) Ýþte bir tebeþir. 2) Ýþte kapø. 3) Ýþte askø. 4) Ýþte bir pencere.
5) Ýþte masa. 6) Ýþte kürsü. 7) Ýþte sünger. 8) Ýþte döþeme. 9) Ýþte tavan.
10) Ýþte bir çanta. 11) Ýþte bir duvar. 12) Ýþte bir kalem.
2. DERS
I. 1) ... radyo (at, ayna, çekiç, defter, dolap, kaløp, lamba, levha,
masa, oda, perde, sepet, sincap, telefon, teyp vb.). 2) ... radyoyu (aynayø,
çekici, defteri, dolabø, kaløbø, lambayø, levhayø, masayø, perdeyi, sepeti,
sincabø, telefonu, teybi vb.). 3) ... kilidi (çantayø, ilâcø, kalemi, kitabø,
küpeyi, mektubu, sandalyeyi, sepeti, süngeri, teybi, tøkacø, topu vb.).
4) ... çöpü (mektubu, topu). 5) ... atø (sincabø). 6) Çekici (çantayø, kalemi,
kitabø, lambayø, levhayø, sepeti, süngeri, tebeþiri, teybi vb.) 7) Mektubu
(çantayø, defteri, kalemi, kitabø, küpeyi, mandalø, sandalyeyi, sepeti,
süngeri vb.) ... 8) Topu (çöpü, mektubu) ... 9) Atø (sincabø) ... 10) Al (ver)
... 11) ... al (ver).
II. 1) Ýþte dolap. 2) Ýþte perde. 3) Atø sal (Sal atø). 4) Sepeti
ver (Ver sepeti). 5) Topu at (At topu). 6) Çöpü at (At çöpü).
7) Sincabø sal (Sal sincabø). 8) Çekici ver (Ver çekici). 9) Tøkacø al
КЛЮЧИ К УПРАЖНЕНИЯМ
(Al tøkacø). 10) Süngeri al (Al süngeri). 11) Silgiyi ver (Ver silgiyi).
12) Sepeti ver (Ver sepeti). 13) Kitabø al (Al kitabø). 14) Sandalyeyi
ver (Ver sandalyeyi). 15) Mektubu at (At mektubu). 16) Küpeyi ver
(Ver küpeyi). 17) Defteri al (Al defteri). 18) Çantayø ver (Ver çantayø).
19) Kilidi al (Al kilidi).
167
3. DERS
I. 1) ... baløk (bøçak, kapak, kaþøk, makas, ok, tabak, tarak, yaprak,
yelek vb.). 2) Yeleði (baløðø, kapaðø, kaþøðø, makasø, oku, tabaðø, taraðø,
yapraðø, televizyonu vb.) ... 3) ... baløðø (bøçaðø, bileziði, çileði, eleði,
kapaðø, kaþøðø, køzaðø, tabaðø, taraðø vb.) ... 4) ... yeleði (baløðø, kapaðø,
kaþøðø, makasø, oku, tabaðø, taraðø, yapraðø, televizyonu vb.) ... 5) ... bøçaðø
(bileziði, gözlüðü, kaþøðø, køzaðø, kelebeði vb.) 6) ... bøçaðø (bileziði, çekici,
kebabø, oku, sepeti, perdeyi, radyoyu vb.) 7) ... gözlüðü (kaþøðø, køzaðø,
makasø, mandalø, mektubu, yüzüðü vb.) 8) ... tabaðø (bileziði, çileði, kilidi,
küpeyi, mektubu, radyoyu, silgiyi, tabloyu) 9) ... topu (çöpü, mektubu)
... 10) ... tümceyi ...
II. 1) Ýþte makas. 2) Bu bøçaðø getir. 3) O yüzüðü göster. 4) Þu gözlüðü
götür. 5) Þu eleði al. 6) Bu yeleði tut. 7) Þu kapaðø ver. 8) Bir kaþøk getir.
9) Þu çileði götür. 10) Bu kelebeði sal. 11) Okulu göster. 12) Þu tabaðø
tut. 13) Þu taraðø ver. 14) Þu tümceyi (cümleyi) tamamla. 15) Þu oku at.
16) Bu yapraðø at. 17) Þu yumaðø getir. 18) Þu yükü götür. 19) Þu bileziði
tut. 20) O køzaðø getir.
4. DERS
I. 1) Bu ... 2) Evet, o ... 3) Þu ... 4) Hayør, o ... 5) Þu ... 6) Bu ... 7) ... o
... deðil, þu yapraðø. 8) Þu ... 9) Þu ... 10) ... mødør? 11) ... deðil, döþemedir.
13) ... odur. 14) .. mu ... 15) Evet, ... 16) Bu ... mø(dør)? 17) Hayør, ilâç
deðil, mandal(dør).
II. 1) Bu baþak(tør). 2) O çanta(dør). 3) Þu defter(dir). 4) Þu dolap(tør).
5) Bu mu duvar? 6) Yeleði getir. 7) Gözlüðü al. 8) Kalemi götür. 9) Þu
168
kutuyu (køløfø) tut. 10) Defteri göster. 11) Bu tabloyu al ve götür. 12) Bu
masa mø? Hayør, bu masa deðil, tahta. 13) Bu mu deðnek? Hayør, bu
deðnek deðil, bøçak. 14) Bu küpeyi al. 15) Havluyu al. Bu havluyu mu?
Hayør, bu havluyu deðil, o havluyu. 16) Bu avize deðil, lamba. 17) Bu mu
sepet? Evet, bu sepet.
КЛЮЧИ К УПРАЖНЕНИЯМ
5. DERS
I. 1) ... siyah (kørmøzø, mavi) ... 2) ... uzun(dur) (køsa(dør)). 3) ... køz ...
4) ... sarøþøn ... çok güzeldir. 5) ... geniþ ..., küçük ... dardør. 6) ... küçük ...
7) ... küçük ... güzeldir. 8) ... büyük (çirkin, güzel, küçük) ... 9) ... güzel?
II. 1) (O) bilezik güzeldir (güzel deðildir). ... 2) Hayør, (havlu) küçük
ve dardør. ... 3) Evet, o sarø oda dardør (Hayør, o sarø oda dar deðil, büyük
ve geniþtir). ... 4) Evet, öðrencidir (Hayør, öðrenci deðildir). ... 5) Evet,
(o) Aleksey (Hayør, Aleksey deðil).
III. 1) Kapø büyük ve geniþ(tir). 2) Bu sarø saçlø delikanlø uzun
boylu(dur) (uzun(dur)). 3) Hayør, o çiçek mavi deðil, kørmøzø(dør).
4) O sarø kitap kaløn mø(dør)? 5) O adam, öðretmen deðil, öðrenci(dir).
6) Bu aðaç yüksek mi(dir)? 7) Hayør, bu aðaç yüksek deðil, küçük(tür).
8) Bu kørmøzø ev nasøl(dør)? 9) O kørmøzø ev güzel ve yüksek(tir).
10) Kaløn defteri deðil, küçük ince kitabø göster. 11) Geniþ sepeti getir.
12) Hayør, siyah bankø deðil, alçak sandalyeyi al. 13) Bu sokak geniþ ve
uzun(dur).
6. DERS
I. 1) ... bir öðrenciyim, ... da öðrencidir. 2) ... iþçi ..., mühendisiz.
3) ... misiniz? 4) ... musun? 5) ... da doktor(dur)(lar). 6) ... saðløkløyøz.
7) nerede(dir)(ler)? 8) ... üniversitede ... evde(dir)(ler). 9) ... dersanedeyim,
... okulda(dør) (okulda deðil(dir)). 10) ... þehirli misin? 11) ... nasølsønøz
... misiniz? 12) ... çok ... mi(dir)? 13) ... genç kim(dir)? 14) ... adam
kim(dir)? 15) ... adam ... mu(dur)?
КЛЮЧИ К УПРАЖНЕНИЯМ
II. 1) Hayør, (Belgin) hasta deðil. 2) Biz iyiyiz (iyi deðiliz).
3) Evet, (onlar) iyi iþçi. 4) (Çantalar) evde (burada, þurada, orada).
5) (Erol) iyi bir doktor (iyi bir doktor deðil, kötü bir doktor). 6) Evet,
(ben) üniversitedeyim (üniversitede deðilim). 7) O (genç kadøn) Emel.
O öðretmen. 8) Hayør köylü deðiliz (köylü deðil, þehirliyiz).
III. 1) Ben öðrenciyim, o iþçi(dir). 2) Biz köylü deðil, þehirliyiz.
3) Fahri kim(dir)? 4) Fahri mühendis ve çok iyi bir insan(dør).
5) Neclâ nasøl? 6) Necla iyi, ben ise hastayøm. 7) Öðretmen nerede?
8) Öðretmen ve öðrenciler dersanede. 9) Sen üniversitede misin?
Evet, ben üniversitedeyim. 10) Ben evde deðil, okuldayøm. 11) O ne iþ
yapøyor, (o) pilot mu? 12) Þu kadøn ve ihtiyarlar kim? 13) Sen kimsin?
14) Ben doktor deðil, memurum.
169
7. DERS
I. 1) ... öðrenci(dir). 2) Onun anne(si) ve babasø ... 3) Bizim
berberimiz ... genç(tir). 4) ... doktorum ... deðilim. 5) ... öðrenciyiz
... deðiliz. 6) Onun erkek kardeþi ... öðretmen(dir). 7) ... öðrenciyiz.
8) Bizim dersanemizin penceresi ... geniþ(tir). 9) Benim odamda ... var.
10) Senin masan ... onun masasø açøk sarø(dør). 11) Bizim telefonumuz
... sizin ... televizyonunuz var. 12) ... odada ... odada. 13) Onun eþi ...
køzø þehirde. 14) ... bizim anne ve babamøz saðløklø(dør). 15) ... kulaðøna
... hasta masta ...
II. 1) Ben Ayhan Korkmaz’øn oðluyum (Ben Emine Korkmaz’øn
oðluyum). Adøm Mehmet (Korkmaz) (Ben Mehmet Tutkun’un
køzøyøm. Adøm Yasemin). 2) Evet, (annem babam) sað (Hayør, (annem
babam) sað deðil). 3) Evet, (ailem) büyük (Hayør, (ailem) büyük deðil).
4) Evet, (babam) yaþlø (Hayør, (babam) yaþlø deðil). 5) Annem terzi
(Annem ev kadønø (ev hanømø)). 6) Evet, (køz kardeþim) var (Hayør,
(køz kardeþim) yok). 7) Evet, (onun çocuðu) var (Hayør, (onun çocuðu)
yok). 8) (Petrov’larøn ailesi) küçük ((Petrov’larøn ailesi) büyük).
9) Evet, (biz) þehirliyiz (Hayør, (biz) þehirli deðiliz, (biz) köylüyüz).
10) Evet, (Ývanov’lar) köylü (Hayør, (onlar) köylü deðil, þehirli).
11) Evet, (bizim evimiz) dördüncü katta (Hayør, (bizim evimiz) dördüncü
170
katta deðil, ikinci katta). 12) Hayør, odalarønda deðil. Eþi mutfakta, oðlu
bahçede. 14) (Onun kitaplarø) çanta(søn)da.
büyükannem (babaannem, anneannem) emekli. 3) Aðabeyimin ailesi
baþka bir þehirde oturuyor. 4) Benim küçük køz kardeþimin odasø küçük,
ama (fakat) güneþli ve aydønløk. 5) Onun odasønda küçük bir televizyon
var, ama telefon yok. 6) Anne ve babamøn (ebeveynimin) evi yüksek ve
güzel. 7) Onun erkek ve køz kardeþinin odasø beþinci katta. 8) Ýþte (onlarøn)
pencereleri. 9) Benim anne ve babam yaþlø, ama Allah’a þükür, saðløklø.
10) Demek sizin odanøzda hiç hasta yok. 11) Fahri nerede? O evde mi?
12) Hayør, Erol odada deðil, mutfakta. 13) Telefon benim odamda deðil,
Belgin ve Ayhan’øn odasønda. 14) Benim çantam koyu kahverengi deðil,
sarø.
КЛЮЧИ К УПРАЖНЕНИЯМ
III. 1) Nina iyi bir öðrenci. 2) Benim büyükbabam (dedem) ve
8. DERS
I. 1) ... fakültenin binasø ... katlø ... güzel(dir). 2) Dekanløðøn odasø
... güneþli(dir). 3) Onlarøn bölümü (onlarøn bölümleri) ... tarafta(dør).
4) ... odasønøn ... var. 5) ... odanøn ... deðil(dir). 6) ... bölümün ... odasø ...
7) Odalarøn biri ... 8) ... deðil ... 9) ... kabini ... katta(dør). 10) Fakültemizin
kütüphanesi ... deðil(dir). 11) Bizim bölümün kitapløðø var (küçük(tür)).
12) Senin arkadaþøn ... mi? 13) Sizin evin mutfaðø ... 14) Benim çantam
... küçük(tür). 15) Senin kitabøn ... kapaðø koyu kahverengi(dir) (kapaðø
koyu kahverengi renkte(dir)). 16) Benim adøm Mehmet Korkmaz (Benim
adøm Mehmet, soyadøm Korkmaz).
II. 1) Fakültemiz þehrin güzel bir yerinde, Hermitage Müzesi’nin
çaprazønda, Neva nehri køyøsønda(dør). 2) Bölümümüz, ikinci katta,
binanøn ortasønda, merdivenin saðønda(dør). 3) Evet, ben üniversite
öðrencisiyim (Hayør, ben üniversite öðrencisi deðilim). 4) Arkadaþømøn
adø Yasemin Tutkun. 5) Evet, bizim bölümümüzün (öðrencisi(dir)) (Hayør,
(o bizim bölümümüzün öðrencisi) deðil). 6) Evet (buralø) (Hayør, (onlar
buralø) deðil). 7) Evet, (ben) Novgorod’luyum (Hayør, (ben) Novgorod’lu
deðilim). 8) (Fonetik kabininin pencereleri) büyük. 9) Evet, (Bursa) yeþil
bir þehir. 10) Nina St. Petersburg’lu.
Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]