Дертті жџктілік

Жџктіліктіњ асќынулары мына жаѓдайларда пайда болуы мџмкін:

● жыныстыќ жџйеде даму аќаулары мен дерттік љзгерістер болуынан;

● жыныстыќ жџйеден тыс аѓзалардыњ ауруларынан;

● ђрыќтыњ, бала жолдасыныњ, ђрыќ ќабыќтарыныњ бђзылыста-рынан;

● ђрыќ пен анасыныњ араќатынастары ауытќуларынан.

Жыныстыќ жџйеніњ даму аќаулары мен дерттік љзгерістері

Жыныстыќ аѓзалардыњ толыќ жетілмеуінен ѕйел жиі тџсік тастайды немесе бала шала туады, босану кезінде толѓаќ тым ѕлсіз болады. Жыныстыќ аѓзалары жетілмеген ѕйелдерде жџктілік олардыњ жетілуіне жаѓымды ыќпал етеді жѕне артынан болѓан жџктіліктіњ дамуы мен босану ќалыпты жаѓдайда љтеді.

Жіті эндометрит кезінде ѕдетте бедеулік байќалады. Жатырдыњ сџлде ќабынулары кездерінде оныњ ќабырѓасына ђрыќтанѓан аналыќ жасуша беки алмайды. Эндометрит кезінде сыдырылатын (децидуалдыќ) ќабыќтыњ ќђрылымы мен функциясы бђзылады. Бђл кезде ѕйел жиі тџсік тастайды, бала жолдасы жатыр ернеуін жауып бітуі мџмкін.

Жатыр тџтіктерініњ ќабынулыќ аурулары екі жаѓынан болѓанда ішке бала бітуі болмайды. Кейде бала тџтік ішіне бітуі мџмкін. Осындай жаѓдайда жатырдан тыс жџктілік дамиды. Жатыр тџтігі бір жаѓынан ќабынѓанда сирек болса да жџктілік дамуы ыќтимал. Жџктілік кезінде ќабыну љте сирек ушыѓады, кейде ќабынудан оњалу байќалады. Біраќ жџктіліктіњ бірінші жартысында іштіњ тљменгі жаѓы сыздап ђзаќ ауыруы ыќтимал. Бђндай жаѓдайда кальций хлоридін, аутогемотерапия жѕне ауырусынуды басатын дѕрілер таѓайындау ќажет.

Жџктілік дамуына жыныстыќ жџйеден тыс аѓзалар ауруларыныњ ѕсері

Жђќпалы аурулар жџкті ѕйелдерде ауыр тџрде љтеді. Іштегі ђрыќтыњ жђќпалануынан оныњ тіршілігі тоќталады, тџсік тастау, мерзімінен бђрын босану, баланыњ љлі туылуы, жања туѓан нѕрестеніњ сырќаттануы жиі байќалады.

Жџкті ѕйелдіњ тђмаумен сырќаттануы оныњ љзі џшін де жѕне іштегі баласы џшін де љте ќауіпті. Бђл кезде организмніњ уыттануынан љзбетінше тџсік тастауѓа, мезгілінен бђрын босануѓа, баланыњ љлі туылуына ќатер тљнеді. Сондыќтан жџкті ѕйелдерді тђмаудан саќтандыру шаралары дер кезінде ќолданылуы ќажет.

Туберкулез. Туберкулездік уыттыњ ђрыќќа ѕсер етуінен тџсік тастау, мерзімінен бђрын босану ќауіпі пайда болады. Жџктілік бђрын ѕйгіленбеген немесе сылбыр љтетін љкпе туберкулезін ушыќтырып жіберуі мџмкін. Біраќ туберкулездік диспансерде баќылауда болып, дђрыс емделіп жџрген науќас ѕйелдерде жџктілікті саќтауѓа болады. Жџктіліктіњ кљмей туберкулезімен ќабаттасуы љте ќауіпті. Бђл кезде туберкулездіњ љтуі ќатты асќынады, кљмекейдіњ тез ісінуі, лейкоциттер сіњбеленуі жѕне жараѓа айналуы байќалады.

Мына жаѓдайларда жасанды тџсік тџсіру ќажеттігі пайда болады:

● љкпеніњ фиброздыќ-каверноздыќ туберкулезінде;

● омыртќаныњ, ђршыќ, тізе, сираќ-аяќ басы буындарыныњ белсенді туберкулезінде;

● екі жаќты ауыр бџйрек туберкулезінде;

● кљмекейдіњ туберкулезі - кездерінде.

Безгек. Безгек ђстамасы кезінде љз бетінше тџсік тастау жиілейді. Оныњ ђстамасы болмаѓанныњ љзінде ђрыќтыњ љлуі, тџсік тастау жѕне мерзімінен бђрын босану байќалады. Бђндай жаѓдай тропикалыќ безгек кезінде болады. Бала жолдасы ђлѓаяды, бџрлерініњ кљптеген тамырлары бітеліп ќалады, онда тіршілігін жоѓалтќан бљлікшелер мен майда ќан ќђйылулар байќалады.

Жџктілік оѓан дейін жасырын љткен безгекті ушыќтырып жіберуі мџмкін.

Безгекті ерте ањѓарып дђрыс емшараларын ќолданѓанда жџктілікті саќтап ќалуѓа болады.

Мерез љз бетінше тџсік тастауѓа жѕне баланыњ шала туылуына ѕкеледі. Мерез ќоздырѓышы дерттік љзгеріске ђшыраѓан бала жолдасы арќылы љтіп кетеді. Жџктілік мерзіміне жеткенде туылѓан бала, мерезді жђќтырып, жиі љлі туады.

Дер кезінде мерезге ќарсы емшаралар пайдаланудан жџкті ѕйел сауыѓып, дені сау бала туылады.

Соз ауруы жатыр тџтіктерініњ бітеліп ќалуына жиі ѕкеледі, біраќ соѓан ќарамай жџктілік пайда болса, ол тџсік тастаумен немесе баланыњ шала туылуымен асќынуы болады. Жатыр ќосалќыларыныњ соз ауруылыќ сџлде ќабынуы жатырдан тыс жџтілік дамуына ѕкеледі.

Жџктілік кезінде жіті соз ауруы љте ќарќынды љтеді. Бђл кезде іншектіњ жіті ќабынуы болып, одан кљптеп іріњді аќ кір бљлініп шыѓарылады, іншекте, жатыр ернеуінде, сыртќы жыныс мџшелерінде кљптеген џшкір кандиломалар пайда болады. Осылармен бірге љз бетінше тџсік тастау, жатыр сыртына бала біту, мерзімінен бђрын босану, туылу кезінде баланыњ соз дертімен жђпалануы (ђл балалардыњ кљзі іріњдеп былшыќтануы, ќыз балаларда кольпит дамуы) байќалады.

Жџктілік кезінде токсоплазмоз дертімен сырќаттанудан баланыњ љлі туылуы, љз бетінше тџсік тастау жѕне ђрыќ даму аќаулары (гидроцефалия, микроцефалия, жђлын жарыѓы, микрофтальмия, ќоянжырыќ, тесік тањдай) байќалады.

Сарып ауруы жџкті ѕйелдерде тџсік тастауѓа, баланыњ љлі туылуына, босану кезінде ауыр ќан кетулерге жѕне босанѓаннан кейін де асќынуларѓа жиі ѕкеледі. Жџктіліктіњ љзі сарып ауруыныњ љтуін ауырлатады.

Вирустыќ гепатиттер. Жџкті ѕйелде вирустыќ гепатит аныќталѓан жаѓдайда ѕйел ауруханаѓа жатќызылуы ќажет. Бђл кезде емдеу шаралары нѕтижесіз болса жасанды тџсік тџсіру операциясы жасалуы керек.

Жџрек-ќантамырлар жџйесініњ аурулары. Жџктілік кезінде жџрек-ќантамырлар жџйесініњ ауруларыныњ ішінде жџрек аќауларыныњ мањызы ерекше орында тђрады жѕне олар ѕйелдердіњ љліміне жиі ѕкеледі. Љйткені бђл кезде анасыныњ, ішіндегі ђрыќты жеткілікті ќанмен ќамтамасыз етуге баѓытталѓан, жџрек ќызметіне ауыр жџктеме тџсуінен тењгерілген (ѕйгіленбеген) ќанайналым жеткіліксіздігі тез арада тењгерілмеген сатысына ауысу ќауіпі тљнеді. Сонымен бірге бала жолдасы арќылы ќанайналым бђзылады, ђрыќќа ќажетті оттегі мен ќоректік заттар жеткізілмеуінен ол дђрыс дамымайды.

Жџрек аќауы бар жџкті ѕйелдерді зерттегенде аќаудыњ тџрін, миокардтыњ жаѓдайын, ќанайналым жеткіліксіздігініњ дѕрежесін аныќтау ќажет. Митралдыќ ќаќпаќшаныњ тесігі тарылуы (стенозы), оныњ кемістігіне ќараѓанда, жџкті ѕйел џшін љте ќауіпті. Љйткені: бђл кезде ќанныњ љкпе тамырларында артыќ іркілуі тез арада љкпеніњ ісінуіне, љкпе тамырларында тромбоздар дамуына ѕкелуі мџмкін. Содан жџкті ѕйел сыртќы тыныс жеркіліксіздігінен тез арада жан тапсырады. Жџрек аќауы аныќталѓан жџкті ѕйел міндетті тџрде терапевт пен акушер дѕрігерлердіњ баќылауында болуы керек. Жџкті ѕйелде жџрек аќауы болуы мџмкін деген кџмѕн болѓан жаѓдайда ондай ѕйел арнайыланѓан клиникада тексерілуі ќажет. Тек жан-жаќты тексеруден кейін ѓана ѕйелдіњ ішіндегі баласын ќалдыруѓа бола ма? - деген сђраќты шешуге болады. Жџкті ѕйелде жџрек аќауы дер кезінде аныќталѓанда жѕне ол клиникалыќ жаѓдайда бірнеше мѕрте емделгенде, босану жѕне одан кейінгі кезењ дђрыс жџргізілгенде ѓана бђндай ѕйелді аман саќтап ќалуѓа болады.

Жџктілікті:

● митралдыќ ќаќпаќшаныњ тек кемістігінде немесе араласќан жџрек аќауында кемістіктіњ басымдыѓы кезінде жџктілікке дейін жѕне жџктілік кезінде ќанайналым бђзылыстары жоќ ѕйелдерде;

● ќанайналым жеткіліксіздігі дамымаѓан ќолќаныњ айшыќ ќаќпаќшасыныњ аќаулары кезінде - саќтауѓа болады.

Мына жаѓдайларда:

● жџктіліктіњ бастапќы кезењінде ќанайналым жеткіліксіздігіне ѕкелетін белсенді ќђздама дерті немесе оныњ ушыѓуы болѓанда;

● тіпті ќанайналым бђзылыстары толыѓынан тењгерілген жаѓдайдыњ љзінде митралдыќ ќаќпаќшаныњ тесігі тарылуы кезінде;

● IIА дѕрежедегі ќанайналым бђзылыстары байќалатын ќандай да болмасын жџрек ќаќпаќшаларыныњ аќауларында;

● љкпе тамырларында гипертензия дамуына ѕкелетін туа біткен жџрек аќауларында;

● митралдыќ ќаќпаќшаныњ комиссуротомия операциясы жасалынѓаннан кейін ќайта тарылѓанында - жџкті ѕйелдерге жасанды тџсік тџсіруге мѕжбџрлік пайда болады.

Жџректіњ араласќан аќаулары бар жџкті ѕйелдер жџктіліктіњ 27-28 аптасында міндетті тџрде ауруханаѓа жатќызылуы керек. Жџрек кызметі бђзылыстары байќалѓан жџкті ѕйелдер ілезде клиникаѓа жатќызылып, терењ зерттеулерден љткізілуі жѕне жџктілікті саќтап ќалу-калмау мѕселелері шешілу керек.

Артериалыќ гипертензия. Жџктіліктіњ бастапќы тљрт айлыќ мерзімінде артериалыќ ќысымныњ кљтерілуі жѕне жџктіліктіњ екінші жартысында дененіњ ісінуі мен протеинурия болмауы біріншілік артериалыќ гипертензияны айѓаќтайды. Бђл кездегі тамыр ќабырѓаларындаѓы миоциттердіњ мембранасы арќылы катиондардыњ алмасулары бђзылуы, ренин-ангиотензин жџйесі ѕсерленуі нѕтижалерінде шеткері ќан тамырларыныњ тарылуынан ана мен ђрыќ арасындаѓы ќанайналымныњ жеткіліксіздігі пайда боады. Содан іштегі ђрыќќа оттегі мен ќоректік заттардыњ жеткізілуі бђзылады, ђрыќ дамуы кешеуілдейді. Ауыр жаѓдайларда бала љлі туылуы мџмкін. Артериалыќ гипертензияныњ нѕтижесінде жџкті ѕйелдіњ мыйында ќанайналым бђзылуы ыќтимал. Ѕйел босану кезінде оныњ мыйына ќан ќђйылуы мџмкін.

Артериалыќ гипертензия кеш дамитын жџктіліктен уыттанумен асќынуы мџмкін. Бђндай жаѓдайда жџкті ѕйелдіњ љміріне ауыр ќауіп тљнеді.

Жџкті ѕйелде артериалыќ гипертензия II сатысында болса, онда ол гипертензия ѕйел босанѓаннан кейін де ары ќарай ушыѓып кетуі мџмкін. Ал, IБ сатысындаѓы гипертензия ушыќпайды.

Гипотензия. Артериалыќ гипотензия кезінде жџктіліктіњ кљптеген асќынулары байќалады. Љйткені: бђл кезде ѕйелдіњ денесінде жѕне «ана-бала жолдасы-ђрыќ» жџйесінде ќанайналымныњ жеткіліксідігі болады. Гипотензиясы бар жџкті ѕйелдерде жџктіліктен уыттану ерте пайда болады жѕне жџктілік тџсік тастаумен аяќталады.

Бђндай ѕйелдерге организмді ѕлдендіретін дѕрілер, кофеин, стрихнин, ќытай лимоннигі таѓайындалады жѕне олар диспансерлік баќылауда болуы ќажет. Емдік дене шыныќтыру, таза ауада жџру пайдалы.

Ќан аурулары. Дені сау ѕйелдерде жџктілік љз бетінше анемия дамуына ѕкелмейді. Жџктілік организмде бђрын дамыѓан анемияныњ љту ќарќынын кџшейтеді немесе байќалмай љтетін анемияны ѕйгілейді.

Жџкті ѕйелдерде кездесетін анемия негізінен гипохромдыќ темір тапшылыќты анемияѓа жатады. Кейде оларда В₁₂ витамині мен фолий ќышќылы тапшылыќты анемия да кездеседі. Жџктілік кезінде ѕйел организмі ќосымша 900-1100 мг темір иондарын ќажет етеді, олардыњ 375 мг-нан 500 мг-на дейіні іштегі ђрыќтыњ мђќтаждыѓына жѕне бала жолдасы ќђрылуына жђмсалады. Организмге неѓђрлым темір аз тџссе, соѓђрлым оныњ тапшылыѓы да тез байќалады. Осыдан гемоглобин молекуласыныњ тџзілуі азаяды, эритропоез тежеледі. Эритропоездіњ тежелуіне жџкті ѕйел организмінде стероидтыќ гормондардыњ, ѕсіресе 17-β эстрадиол мен эстронныњ артыќтыѓы да ыќпал етеді. Анемияныњ нѕтижесінде ѕйел денесі мен ішіндегі ђрыќтыњ гемдік гипоксиясы дамиды. Осыдан ђрыќ дамуыныњ бђзылуы, тџсік тастауѓа ќауіп тљнуі, баланыњ љлі туылуы сияќты жџктіліктіњ кљптеген асќынулары пайда болады. Жџкті ѕйелде кеш дамитын жџктіліктен уыттану, дђрыс орналасќан бала жолдасыныњ мерзімінен бђрын сыдырылуы, уаќытынан ерте босану, туылу кезењінде баланыњ шетінеп кетуі байќалады.

Жџкті ѕйелдерде темір тапшылыќты анемияны емдеу џшін ќђрамында темір, мыс жѕне кобальт препараттары бар (феррокаль, ферратол, гемостимулин т.б.) дѕрілер таѓайындалады. В₁₂ витамині мен фолий ќышќылы тапшылыќты анемияны осы витаминдерді енгізіп емдейді.

Іштегі ђрыќта созылмалы гипоксия, џдемелі авитаминоз, метаболизмдік ацидоз дамитынын ескере отырып витаминдерді ењ џлкен мљлшерлерде таѓайындау, оттегімен дем алдыру, ќанныњ ќышќылдыќ-сілтілік џйлесімділігін ќалпына келтіретін емшаралар ќолданылулары ќажет. Ќажеттілігі болса ќан ќђюѓа болады. Жџктілікті саќтау мѕселесін терапевт маманмен кењесе отырып шешу керек.

Жџктілік кезінде ѕйелдерде ќанаѓыштыќќа бейімділікке ѕкелетін тромбоцитопениялыќ пурпура (Верлгоф ауруы) кездеседі. Бђл дерт кеш дамитын жџктіліктен уыттанумен, тџсік тастау ќауіпініњ кљріністерімен асќынады. Сол себепті жџкті ѕйелде бђл ауру аныќталѓанда жџктілікті саќтап ќалуѓа бола ма? - деген сђраќ дер кезінде шешілуі тиіс. Егер ѕйел тромбоцитопениялыќ пурпурамен ђзаќ ауырса, жиі ќан кетулер байќалса, тромбоцитопения тым айќын болса, онда жџктілікті мерзімінен бђрын тоќтату ќажет. Басќа жаѓдайларда, гематолог маманымен аќылдаса отырып, ауруханаѓа жатќызып, тиісті емшаралар ќолдану арќылы жџктілікті саќтап ќалуѓа болады. Жџкті ѕйелдіњ љміріне ќауіп тљндіретін ауыр ќан кетулер болѓан жаѓдайда жеделдетілген тџрде, жџктіліктіњ мерзіміне ќарамай, кљкбауырды отап тастау ќажет. Содан бірден ќан кету тоќталады жѕне жџктілікті саќтап ќалуѓа мџмкіндік пайда болады.

Пиелонефрит. Жџкті ѕйелдерде ѕртџрлі жђќпалардыњ жѕне уыттардыњ ѕсерлерінен гломерулонефрит немесе пиелонефрит пайда болуы мџмкін. Бђл дерттердіњ жіті тџрлері љзбетінше тџсік тастауѓа жиі ѕкеледі.

Жџкті ѕйелдерде сџлде пиелонефрит жџктілікке дейін дамыѓан немесе жџктілік кезінде дамуы мџмкін. Оларды бірінен бірін ажыратудыњ љте џлкен амалдыќ мањызы бар. Жџктілікке дейін дамыѓан сџлде пиелонефритті ѕйелде бђрын бџйрек ауруыныњ белгілері болѓаны туралы сыртартќыдан жѕне жџрек шетініњ кењеюі, дене тіндерініњ ісінуі, артериалыќ ќысым кљтерілуі, несепте нѕруыздар, гиалинді, тџйіршікті цилиндрлер пайда болуы сияќты нефрит ѕйгіленімдерініњ жџктіліктіњ бірінші жартысында байќалуынан ањѓарады. Жџктіліктен дамыѓан пиелонефрит оныњ екінші жартысында (жџктіліктіњ 20-26-шы жѕне 32-34-ші апталарында) дамиды. Бђл пиелонефриттіњ босануѓа дейінгі жѕне босанѓаннан кейінгі тџрлерін ажыратады. Оныњ пайда болуына ішек бактериялары, энтерококктар себепкер ыќпал болады. Жџктіліктен дамыѓан пиелонефриттіњ даму жолдарында бђл кезде байќалатын гормондардыњ физиологиялыќ љзгерістері мањызды орын алады. Ѕртџрлі гормондардыњ (эстрогенніњ, прогестеронныњ, гидрокортизонныњ т.б.) сапалыќ жѕне сандыќ љзгерістері, жџктілік кезінде зѕраѓарлар љтетін жолдардыњ ѕдеттегіден ауытќулары олар арќылы несеп аѓуын, ќабырѓаларында ќан љтуін бђзып, бџйрекке жђќпалардыњ љтіп кетуіне ќолайлы жаѓдай туындатады. Содан ѕйел тѕнінде, ѕсіресе жђќпа ошаѓы болѓанда, бџйрек ќабынуы пайда болады.

Жџктілік кезінде пиелонефрит оњжаќ бџйректе жиі кездеседі. Љйткені оњжаќ зѕраѓар ђлѓайѓан жатырмен ќысылып ќалады жѕне оњжаќ анабездіњ кљктамырлары жиі кењіп керіледі. Дерт негізінен тђњѓыш жџктілік кезінде байќалады. Бђл кездегі (гормондыќ, иммундыќ) љзгерістерге организмніњ бейімделу мџмкіншілігі жеткіліксіз болады.

Жіті пиелонефрит жџктіліктіњ барысына ѕдетте ауќымды ыќпал етпейді. Сџлде пиелонефрит кезінде тџсік тастау, баланыњ шала туылуы, жџктіліктен уыттанулар жиі байќалады.

Жџктіліктен дамыѓан пиелонефритті емдеу кезінде іштегі ђрыќќа жаѓымсыз ѕсер етуден саќтандыру џшін жџктіліктіњ бірінші 1/3 кезењінде ампициллин, карбенициллин т.с.с. табиѓи пенициллиндерді пайдалану ќажет. Одан кейінгі кезењдерінде бђл дѕрілерден басќа аминогликозидтер тобындаѓы антибиотиктер (гентамицин, канамицин, цефалоспорин, эритромицин, линкомицин) ќолдануѓа болады. Жџктіліктіњ барлыќ кезењдерінде тетрациклин, левомицин ќатарындаѓы антибиотиктер мен стрептомицинді пайдалануѓа болмайды!.

Бђл ауруды емдеу џшін, антибиотиктермен ќатар, уытсыз зѕрайдатќылар (урегит, фуросемит), организмді уытсыздандыру маќсатында ѕлбумин, плазма, ќан, реополигюкин кљктамырѓа енгізу ќажет. Зѕраѓарлардан несептіњ љтуін жаќсарту џшін екі жаѓынан оларѓа сџмбі (катетер) енгізу ќолданылады.

Гломерулонефрит жџктілікті асќындырып, ѕйелдерде кеш дамитын жџктіліктен уыттанулар дамуына, бала туылу кезінде баланыњ шетінеуіне, ќалыпты орналасќан бала жолдасыныњ мезгілінен бђрын сыдырылуын туындатып, ауыр ќан кетулер пайда болуына жиі ѕкеледі. Осыдан ана мен баланыњ љлімі болады. Бђндай асќынулардыњ жиілігі сџлде гломерулонефриттіњ тџріне байланысты байќалады. Егер гломерулонефрит артериалыќ ќысымныњ кљтерілуімен ќабаттаса, онда, артериалыќ ќысымы ќалыпты ѕйелдерге ќараѓанда, жџтіліктен кеш дамитын уыттану 4 есеге, туылу кезінде баланыњ шетінеуі 12 есеге жиілейді.

Жџкті ѕйелдерде гломерулонефритті емдеу дђрыс емдѕм, зѕрайдатќылар, артериалыќ ќысымды тљмендететін дѕрілер, жџрек гликозидтерін таѓайындаумен шектеледі. Ѕдетте бђл дертті емдеу џшін кљп мљлшерлерде ќолданылатын кортикостероидтар, цитостатиктер, иммундыќ депрессантарды ќолдануѓа болмайды!. Олар ђрыќќа уытты ѕсер етеді.

Емдеуге кљнбейтін немесе љту ќарќыны џдей тџсетін бџйрек ауруларымен ауыратын жџкті ѕйелдерде жџктілікті саќтап ќалу мџмкіншілігі туралы сђраќ тез арада шешілуі ќажет.

Ішке сљлденіс бездерініњ аурулары. Гипофиздіњ ќызметі бђзылыстарында пайда болѓан жџктілік дертті ушыќтырады. Иценко-Кушинг ауруы кезінде ішке бала бітпейді, бітсе де тџсік тастаумен, баланыњ љлі туылуымен аяќталады.

Гипотиреоз кезінде бедеулік байќалады. Ѕйгіленбей љтетін микседема кезінде пайда болѓан жџктілік жиі тџсіп ќалады, тџсіп ќалмаса туылѓан балада зоб, мењіреулік (кретинизм) белгілері болады.

Тиреотоксикоз ѕйелдіњ ђрпаќ љрбіту ќабілетін ќатты ѕлсіретеді. Бђл кезде ішке бала бітсе тиреотоксикоздыњ љтуі жиі ауырлап кетеді. Содан жџктілікті мерзімінен бђрын тоќтатуѓа мѕжбџрлік пайда болады. Кейде тиреотоксикоздыњ љтуі жењілдеуі де мџмкін. Бђл дертті дер кезінде ањѓару љте мањызды жѕне оны дер кезінде емдей бастау џшін гипертиреоз кезіндегі негізгі алмасудыњ кљтерілуін оныњ жџктілік кезіндегі физиологиялыќ кљтерілуінен ажыратып ањѓару ќажет. Тиреотоксикоздыњ емшаралары жџктілік кезіндегі негізгі алмасудыњ, былайша айтќанда ќалыптыдан 15-20%-дан аспайтын, дењгейінде ђстап тђруѓа баѓыттау керек. Бђл кезде, іштегі балада зоб дамуы болмауы џшін, аз мљлшерлерде йод дѕрілері таѓайындалады.

Ќантты диабет жџктіліктіњ барысына жѕне ѕйелдіњ босануына жаѓымсыз ѕсер етеді. Жџктілік љз алдына диабеттіњ љтуін ушыќтырады.