Гиперѕлдостеронизм

Біріншілік гиперѕлдостеронизм Конн синдромы ретінде белгілі. Ол бџйрекџсті бездері сыртќы ќабатында ѕлдостерома љспесі љсуінен дамиды. Бђл љспе басќа тіндерде де (анабезде, ішектерде, ќалќаншабезде) љсуі ыќтимал. Ѕлдостерон аденогипофизде АКТГ љндірілуін тежемейтін болѓандыќтан бџйрекџсті бездері сыртќы ќабатыныњ атрофиясы дамымайды.

Кейде біріншілік гиперѕлдостеронизм бџйрекџсті бездері сыртќы ќабатыныњ шумаќты аумаѓыныњ гиперплазиясынан пайда болады. Бђндай жаѓдай аутоиммундыќ тџрткілердіњ ѕсерінен болуы мџмкін – деп жорамалданады.

Конн синдромы кезінде ренинніњ белсенділігі тљмен болады. Џйткені: ѕлдостеронныњ біріншілік кљптігінен ќан кљлемі кљбеюі мен артериалыќ ќысымныњ кљтерілуі ренин тџзілуін тежейді.

Салдарлыќ гиперѕлдостеронизм ренин-ангиотензин жџйесі ѕсерленуі нѕтижесінде минералокортикоидтар артыќ љндірілуінен дамиды жѕне мына жаѓдайларда кездеседі:

√ бџйрек ишемиясында;

√ айналымдаѓы ќан кљлемі азаюында (жџрек ќызметініњ сџлде жеткіліксіздігі, нефроздыќ синдром, бауыр ќызметініњ жеткіліксіздігі, гипопротеинемия, несеп жѕне іш айдатќы дѕрілерді артыќ пайдалану т.с.с. кездерінде);

√ ренин ѕртџрлі себептерден артыќ љндірілгенде;

√ ѕйелдердіњ жџктілігі кезінде. Џйткені: эстрогендер ренин мен ангиотензиноген љндірілуін кџшейтеді, ал прогестиндер ѕлдостеронныњ ѕсерін ѕлсіретеді де «физиологиялыќ салдарлыќ гиперѕлдостеронизм» дамытады.

Салдарлыќ гиперѕлдостеронизм кезінде ќандаѓы ѕлдостеронныњ дењгейі біріншілік ѕлдостеронизмге ќараѓанда жоѓары болады.

Гиперѕлдостеронизмніњ барлыќ тџрлерінде организмде натрий тђтылады, ал калий мен протондар несеппен артыќ шыѓарылады. Содан біріншілік ѕлдостеронизм кезінде айналымдаѓы ќан кљлемі ђлѓайып артериалыќ ќысым кљтеріледі. Бђл кезде ѕсіресе диастолалыќ ќысым кљтеріледі. Солжаќ ќарыншаныњ гипертрофиясы дамып, оныњ ќуысы кењиді. Калий иондарыныњ азаюынан ќан ќысымыныњ ауытќуларына барорецепторлардыњ сезімталдыѓы тљмендейді. Бђл кезде натрийурездік атриопептин љндірілуі артуынан натрий мен судыњ сыртќа шыѓарылуы кљбейеді. Сондыќтан біріншілік ѕлдостеронизм кезінде дененіњ ісінуі байќалмайды. Біраќ иректелген дисталдыќ нефрон љзекшелерінде атриопептиндік рецепторлар аз болуынан ѕлдостеронныњ ѕсері толыѓынан саќталады. Содан калий мен протондардыњ несеппен артыќ шыѓарылуы саќталып ќалады. Гипернатриемия ќанда сђйылтылуына байланысты шамалы болады, ал гипокалиемия мен метаболизмдік алкалоз џдей тџседі. Гипокалиемияныњ нѕтижесінде бђлшыќеттердіњ ѕлсіздігі, жџрек аритмиясы пайда болады. Калий несеппен кљп шыѓарылуынан диурез, ѕсіресе тџнде, кљбейеді. Ќанда калий азаюынан ЭКГ-да Т-љркеші ќысќарып айќын U-љркеші пайда болады. Ауыр тахиаритмия, парестезия, ішектердіњ атониясы дамуы мџмкін. Метаболизмдік алкалоздыњ нѕтижесінде ќанда Са²⁺ азаяды, тетания дамиды. Біріншілік ѕлдостеронизм кезінде дененіњ ісінуі тек артынан дамитын жџрек жѕне бџйрек ќызметтерініњ бђзылыстарында немесе тромбофлебит дамуынан ѓана байќалады.

Ал, дененіњ ісінуі, ќатты гипернатриемия дамуы салдарлыќ гиперѕлдо-стеронизмге тѕн ќђбылыс.