Нервтік-эмоционалдық кернеулілік

Қазіргі уақытта бұл фактордың әсер ету маңыз зор. Нервтік-эмоционалдық керненулілік гипертония ауруларының, коронарлық патология және т.б. аурулардың тууына жиі себеп болады.

Бұл фактордың әсер етуінің салдарынан патологиялық өзгерістер болып, жүктіліктің бұзылуы, уақытынан бұрын босануы жәәне лактацияның бұзылуы мүмкін.

Сонымен өндірістік ортаның зиянды факторларының еңбек ету процесінде әйелдердің организміне тигізетін әсерлеріне қысқаша тоқтадық.

Металлургия, машина жасау және басқа да өнеркәсіп салаларындағы сырқаттанушылық сұрақтарын қарау мәлімдемелері, өнеркәсіптерде сырқаттануға байланысты жұмыс уақытын жоғалту оқиғаларының әйелдер арасында, ер адамдарға қарағанда көп болатынын айқындады.

С.П.Сперанскийдың зерттеу жұмыстарының мәлімдемелері құрылыс саласындағы әйелдер арасындағы сырқаттану жиілігі ер адамдарға қарағанда 38%-ға жоғары екенін дәлелдеді.

Сонымен қатар жұмысшы әйелдер арасындағы жоғары деңгейдегі сырқаттанушылығы еркектермен салыстырғанда негізінен гинекологиялық патологиялармен байланысты деген ой туындайды.

Кейбір жағдайларда көбінесе әйелдер ауыр жұмыспен айналысуында бұл айқын көрінеді. Мысалы, ағаш дайындау өнеркәсібінде жұмыс атқаратын әйелдер арасындағы уақытша еңбекке жарамсыздықты туындататын сырқаттанушылық құрылымында бірінші орында әйелдердің жыныс мүшелерінің аурулары, екінші - күл өндірісіндегі әйелдер арасында, үшінші - машина жасау, төртінші - химия және тігін өнеркәсіптерінде, бесінші - көмір және тау-кен өндірісіндегі әйелдер арасында анықталды.

Әйелдер еңбегі гигиенасы тұрғысынан қарағанда, олардың арасында жиі кездесетін басқа да сырқаттану формаларының маңызын атай кеткен өте орынды.

Бірқатар зерттеушілердің әртүрлі кәсіптегі жұмысшылардың сырқаттанушылығына талдау жасау және қаралуы бойынша жасаған жұмыстарының нәтижелері әйелдер арасында жиі кездесетін аурулар ретінде ангина, ревматизм, бүйрек және зәр шығару жолдарының, ОНЖ-нің функциясының бұзылуы, кәсіптік аурулар арасында перифериялық тірек-қимыл аппараттарының аурулары және кәсіптік дерматоздармен сырқаттануы маңызды орын алатынын көрсетіп отыр.

Тұжырым ретінде айта кететін жай көптеген жағдайларда ер адамдармен салыстырғанда әйелдер ауруының деңгейі жоғары орын алады.

Әйелдердің еңбек гигиенасы мен оны қорғаудың қазіргі басты бағыттары

Әйелдердің еңбек жағдайын сауықтандыруға ЕСҚ-ды жүргізу кездерінде аса жоғары көңіл бөлу керек. Демек, әйелдер еңбегі көптеп пайдаланатын зауыдтарды, цехтарды жобалау және құрылысын жүргізу кезеңдерінде олардың физиологиялық ерекшеліктерін (еркектерге қарағанда бойларының кішілігі т.б.), өндірістік жабдықтарында әйелдердің физиологиялық мүмкіншіліктеріне, салмақтарына, өлшемдеріне сай келуіне ерекше көңіл аудару қажет. Жұмыс жиһаздары мен арнайы киімдерді тиімділеудің де маңызы зор. Әйелдер саны көп өндірістік объектілерін жобалау сәттерінде құрылыс нормалары және ережелеріне сай қарастырылған барлық жағдайларға қосымша санитарлық-тұрмыстық және арнайы бөлмелердің қарастырылуына жеке талаптар қойылады.

Әйелдер еңбегі орын алатын өнеркәсіптерде қолданылмақшы жаңа химиялық заттарды гигиеналық нормалау кезеңінде, ол заттардың еркек және ұрғашы жануарлардың генеративті және репродуктивті функцияларына тигізетін әсерін бағалауда міндетті түрде сынақтық зерттеулері жүргізілуі керек.

Әйелдер еңбегін сауықтыру шараларының ішінде инженерлік-техникалық шешімдер ең бастысы болып саналады. Мысал ретінде сынамаларды алуды автоматтандыру, мұнай өнімдерінің сапасын (меншікті салмағы, фракциялық құрамы т.б.) автоматты түрде анықтауды және үлкен ыдыстардағы заттардың деңгейін ара қашықтықтан басқарып байқауды т.б. атауға болады. Санитарлық-техникалық шаралардағы ұтымды және тиімді желдету, жарықтандыру, жылыту т.б. жүйелерінің маңызы зор.