Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Учебник Акушерство каз от 12.02.09.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
91.66 Mб
Скачать

Босанғаннан кейінгі бөлмедегі әйелдің туалеті

Босану үйінің акушері (медбикесі) емделіп жатқан босанған әйелдің туалетін және тігістерін өңдеуді істей білу керек. Олардың орындалу тәсілі:

  1. Босанған әйелге жасалатын шараның маңыздылығын түсіндіру.

  2. Санитар әйел босанған әйелді шешіндіріп, арқасына тізе буынында бүгілген аяқтарымен жатқызып, астына леген қояды (астына клеенка төсейді).

  3. Санитар әйел аралыққа фурацилин ерітіндісін құяды.

  4. Медбике стерильді резеңке қолғап киіп, корнцангқа бекітілген мақта шаригімен сыртқы жыныс мүшелерін шаптан тік ішекке қарай жуады. Кейін санның ішкі жағын жуады.

  5. Санитар легенді, клеенканы ауыстырады.

  6. Медбике босанған әйелдің астына стерильді жаялық төсейді (әйелге тигізбей).

  7. Медбике корнцангқа бекітілген стерильді тампонмен аралықты және санның ішкі жағын салфеткамен немесе мақта шаригімен құрғатады.

  8. Егер тігістер болса, онда медбике оларды 3% сутек тотығымен өңдейді.

  9. Соңынан стерильді салфеткамен құрғатады.

  10. Тігістерді 5% йод тұнбасымен өңдейді.

  11. Егер тігістерде қызару, ісіну сияқты өзгерістер байқалса, онда тез арада дәрігерге хабарлау қажет.

  12. Өңдеуден кейін медбике резеңке қолғапты шешіп, қолды жуады.

  13. Тігістерді алар алдындағы күні әйелге тазалау клизмасы жасалады. Кейін таңу бөлмесіне апарып, тігіс алынады.

Босанған әйелді босану үйінен шығару

Егер босану асқынусыз өтіп, босанған әйел өзін жақсы сезінсе, оны 6-7-тәуліктен кейін босану үйінен шығарады. Шығарар алдында медбике әйелге нәрестенің туу туралы куәлігі мен босану жайлы мәліметтер жазылған алмасу картасын береді. Оны әйелдер кеңес орнына апарады.

Сонымен қатар, босанған әйелмен үйдегі тәртібі жайлы кеңес жүргізеді. Босанған әйел үй жағдайында гигиенаны қатаң сақтауы, яғни, күнделікті шомылып, сүт бездерін таза ұстауы керек. Нәрестені тамақтандырар алдында қолдарын сабынмен мұқият жууы тиіс, сыртқы жыныс мүшелерінің қайнаған жылы сумен жуып отыруы керек.

Босанған әйелдер жараларының жақсы жазылуына ішпен көп жатудың септігі тиеді, сондай-ақ тиісті емдік дене шынықтарумен айналысу да өте пайдалы болады.

Емшек тартқыш пен дене киімі күнделікті ауыстырылып отыруы керек.

Тамақтану толыққанды және дәрумендерге бай болуы керек. Емізетін аналарға ішімдік ішіп, темекі шегуге тиым салынады. Әйелдер нәрестелерімен бірге күніне 3-4 сағат таза ауада жүруі қажет. Нәресте жатқан бөлме үнемі тазалықта болуы тиіс.

Жатырдан қан кету қаупі болуына байланысты жаңа босанған әйелдерге ауыр көтеруге болмайды. Жыныстық қарым-қатынасқа түсу егер асқынулар болмаса, 8 аптадан кейін ғана рұқсат етіледі. Жыныстық қарым-қатынас түспес бұрын гинеколог дәрігерге көрінген дұрыс.

Еңбек ету, дем алу, тамақтану

Ана перзентханадан шыққаннан кейін біртіндеп үй шаруасын істей беруіне болады. Бірақ ауыр жұмыс істеуге, әсіресе, ауыр зат көтеруге болмайды (ауыр жұмыстан жатыр төмен түсіп кетуі мүмкін). Босанған әйел бастапқы кезде тез шаршағыш болады. Сондықтан жас босанған ана күніне кем дегенде 8 сағат ұйықтап, күн сайын нәрестесімен 2-3 сағат таза ауада серуендеуі тиіс. Сондай-ақ, дене шынықтырудың да пайдасы зор, ол барлық ағзалар мен жүйелер жұмысының жақсаруына мүмкіндік береді, ағзаның тезірек қалпына келуіне жағдай жасайды.

Бала емізіп жүрген ананың дұрыс тамақтануының маңызы зор. Тәбетінің тартуына қарай ақуызы, майы, көмірсуы, минералды тұздары мен дәрумендері мол әр алуан тамақтар ішуі тиіс.

Емшек сүті қайдан және қалай пайда болады? Әйел босанғаннан кейін сүт емшек бездерінде қан арқылы келген қоректік заттардан түзіледі. Алдымен уыз пайда болып, ол бірте-бірте сұйылып, сүтке айналады. Ішкен тамақтың түрлеріне байланысты сүтте әр түрлі дәрумендер мен баланы жұқпалы аурулардан қорғайтын заттар болады. Яғни, сүттің құрамы ананың ішіп-жеген тамағына байланысты. Сондықтан, бала емізіп жүрген әйел жеміс-жидектерді көбірек жеуі керек, себебі оларда баланың жақсы өсіп-жетіліуіне қажетті дәрумендер мол. Ана сонымен бірге сұйық тағамдарды - сүт, айран, сүт қатқан шай, шырындарды көп ішуі керек. Ал май мен жұмыртқаны аз жегені жөн (олар ағзадағы зат алмасу процесін бұзуы мүмкін). Емшектегі баласы бар ананың арақ–шарап ішуіне болмайды. Себебі, арақ ана ағзасына ғана зиянын тигізіп қоймай, сонымен қатар емшек сүті арқылы сәби ағзасын да бұзады.