2. Кранның тірегіне əсер етуші күштер.

Бұрылмалы колонналы крандарда ( 8.1а - сурет) фундаментке бекітілген төменгі тірек B тігінен V жəне көлденеңді Н күштерді қабылдайды, ал ғимараттың қозғалмайтын бөліктеріне бекітілген үстіңгі тірек A (қабырғаларға, төбедегі жабулар жəне т.б.) көлденең күшті Н:

V G Q;

_{H }Q L G a _.

h

Бұрылмайтын колонналы крандарда (еркін тұратын) (8.1б - сурет) көтерілген жүктен аударушы моменті тігінен V мен үстіңгі тіректе көлденеңді Н реакциямен жəне төменгі тіректе В көлденең реакциялармен теңеседі. Қарсы салмақтың ауырлық күші мен жəне біршамасы көтерілген жүктің ауырлық күшімен теңесуі керек. Тіректердегі реакциялар мынадай болады:

V G Q G

np

Q L G a G в

H  ^np .

h

V ^G G

H ^

6. в

np

• G a

.

Жүктеусіз кран маңында

np^; _h

Қарсы салмақтан оңтайлы моменті Н = Н' жағдайынан анықтайды немесе

Q L G a G

np

• в G

np

• в G

• a;

бұдан

G в ^{Q L} G a np ₂

В иінін таңдай отыра, соңғы өрнектен қарсы салмақтың массасын анықтайды. (оның рациональды орналасуынан)

Тірек қондырғысына айналу щеңбері түрінде əрекет ету кезінде ( 8.1в - суретті қараңыз) негізгі үш күштер: жүк массасына сəйкес Q, бұрылу бөліктері мен қарсы салмақ G_пр олардың теңдей əрекет етуі, қашан а<0.5*D, жəне контурдан тыс а> 0.5*D.болғанда, тірек контурының ішкі жағына қойылуы мүмкін:

Күш моменті теңеуден былай шығады:

G

_{a } np

• в Q L

V

• G e

;

R V ^⎛1

₁ ⎜

_⎝2

^a ⎞

^ ⎟^;

D _⎠

R V ^⎛1

₂ ⎜

_⎝2

^a ⎞

^ ⎟^.

D _⎠

Аталған көріністерден мынаны шығарып алуға болады: егер R₂ >0 ,егер а<0.5 D, егер R₂<0

егер а>0.5D болса, онда аунақшаларды қарсы ұстап тұратындарды орнату қажет. Соңғы уəделі жүктеменің жоқ болуы барысында орталық қапера қабылдайды. Бұрылмалы колонналы кранның үстіңгі тірегі, сырғанайтын (8.4а - сурет) немесе теңселмелі (8.4б - сурет) мойынтіректерінде құрылмалы орындалуы мүмкін.

Бұл кранның төменгі тірегі радиальды сферикалық жəне тіреуіш момент мойынтіректі қосады. ( 8.4в - сурет).

2. - сурет. Бұрылмалы колонналы тірегі кранның төменгі жəне үстіңгі тіреуіштерінің құрылмасы.

а – сырғанақ мойын тірегіндегі үстіңгі тірек; б – бұл да теңселу мойынтірегінде; в – теңселу мойынтірегімен төменгі тірек; 1 - колонна; 2 - корпус; 3

–сырғанау мойынтірегі; 4 – радиальды мойынтірек; 5 – тіреуішті мойынтірек; 6 –

сферикалық тіреуіш.

3. Кран тіректеріндегі қарсыласу моментін анықтау.

Бұру механизмінің жұмыс бөлігіндегі айналдырушы моменті, кранның айналдырушы осьімен сəйкес келетін ось, кранның бұру бөліктерінің айналуына кедергі келтіретін моменттерден құралады:

Т _рб Т_тр Т_в Т_у ,

мұндағы Т_тр – кран тірегіндегі үйкеліс күшінің моменті; Т_В –жел жүктеме моменті (ашық алаңдағы; кранның жұмыс кезінде ескеріледі); Т_У –жол еңістерінің моменті жəне бұрудың осьтері.

Т_тр моменті жүктелген реакциялармен Н цапфалардағы үйкелістерді ескереді, сонымен қатар жүктелген реакциялармен V табан тіреудегі үйкелісті ескереді:

^{T Hf} ⎜^{d1 d2} ⎟^Vf

d_{2 ,}

⎛ ⎞

^mp _⎝2 2 _⎠ 2

мұндағы d₁ - цапфа диаметрі; d₂ – өкше диаметрі; f – теңселу мойынтіректері үшін

f=0,1, сырғанау мойынтіректері үшін f=0,01 - 0,02. арналған үйкеліс коэффициенті.

⎠

Жедел момент

T ^⎛F

L F l ^⎞

_в _⎜

⎝

гр ^

• _k _{k ⎟}P_в sin ,

мұндағы F_ГР жəне F_K - кранның бұру бөліктері мен жүктің жел жақ алаңымен сəйкес келуі; L - ұшу; l_K – кранның айналу осьінен теңдей əрекет ететін жел жүктемесінің қосымша нүктелеріне дейінгі арақашықтық (желкенді орталыққа м дейін) Р_B – жел қысымы; - жел бағытымен жел жақ бет арасындағы бұрыш;.

Т_y моменті теңеседі;

T_в Q L G asin,

мұндағы Q жəне G – кран мен жүк масса парының сəйкестігі; L – ұшу; а –айналу

осінен кранның бұрылу бөліктерінің ауырлық орталығына дейінгі ара қашықтық; 0,05 - 0,01 –жол еңісі.

Қозғалтқыш білігіне келтірілген бұруға жалпы қарсыласу моменті:

sin=

T  ^Tрб ,

U

M

M

^C 

Сол қарсыласу моменті- механизмді тоқтату барысындағы.

_T _^Tрб ^М _.

C _U

M