83. Есеп айырысу, касалық және коммисиондық банктік қызметтер

1999 ж 15 қарашада ҰБ – ң Басқармасының қаулысымен бекітілген «ҚБ ЕДБ – де кассалық операцияларды жүргізу» ережесіне сай кассалық опкрациялар жүзеге асырады.

Кассалық опкрация - бұл құндылықтарды қабылдау, қайта санау, майдалау, айырбастау, беру, сорттау, орау және сақтаумен байланысты операцияны білдіреді.

Кассалық жұмысын ұйымдастыру, яғни клиенттерге кассалық опкрациялар бойынша қызмет көрсету жәнеқолма – қол ақшаны өңдеу үшін банктерде мынадай бөлімшелер блуға тиіс:

• кіріс кассасы

• шығыс кассасы

• кіріс – шығыс кассалыры

• қайта санау кассасы

• кешкі касса

• сыртқа шығатын касса

Күмәнді ақша белгілерін кассир, касса меңгерушісінің және клиенттің қатынасуымен ақша белгілерін сараптамаға қабылдау туралы 2 данада акті жасайды. Актіде: күні, сондай ақшасы анықтаған кассирдың аты – жөні, клиенттің аты - жөні, банкнотаның коминандары және бұл актіге кассир, касса меңгерушісі және бас бухгалтер қолдарын қойып, банктің мөрі басылады. Актің бірінші данасы банкте қалдырып, екінші клиентке беріледі.

85. Қазақстан даму банкі: мақсаты, мәселелері мен қызметі

Банк – бұл банктік қызметті жүзеге асыруға құқылы коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлға.

Қызмет көрсету аясындағы банктің өнеркәсіп кәсіпорындардан ерекшелігі оның неше беруінен байқалады.

Оның негізгі өнімі «несие» болғандықтан, банкті «несиелік мекеме» деп атаған.

Банктік қызмет – бұл банктік опкрацияларды жүзеге асырумен байланысты қызметті білдірді, яғни:

• заңды тұлғалардың депозиттерін қабылдау, банктік шоттарын ашу және жүргізу

• жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдау, банктік шоттарын ашу және жүргізу

• кассалық операциялар: банкнота мен монетаны қабылдау, беру, қайта санау, айырбастау, қаптау және сақтау

• аударым опкрациялары: заңды және жеке тұлғалардың ақшаны аударумен байланысты тапсырмаларын орындау

• сейфтік операциялар: тез іске алатын бағалы қағаздар мен жылжитын мүліктерді кепілге алып, қысқа мерзімді несилеу беру

• төлем карточкаларын шығару т.б.

86. Мемлекеттің қаржылық қызметі және оны заңнамалы жүзеге асырудың әдістері

Мемлекеттік қаржылық қызметі оның ақша қорларын жасау, бөлу және пайдалану сияқты 3 бағытта іс - әрекет ететін функцияларында білінеді.

Қаржылық қызмет мемлекеттік билік түрінде жүзеге асырылады. Мемлекеттік биліктің жоғары органы – ҚР – ң Парламенті, мемлекеттік биліктің жер – жердегі органдары - депутаттардың жиналысы - мәслихаттар.

Атқарушы биліктің басшысы Президент, атқарушысы өкілі қызметті ҚР – ң үкіметі, жергілікті жерлерде басшылар және жергілікті әкім шіліктердің аппараты жүргізіледі.

Мемлекеттің қаржылық қызметінің мынадай әдістері пайдаланылады:

1) Орталықтандырылған мемлекеттік қорларға: мемлекеттік бюджетке, бюджеттен тыс қорларға сақтық және кредит қорларына төленетін міндетті және ерікті төлемдердің әдістері міндетті төлемге: салықтар, қаражаттың аударымдары.

Ерікті төлемге: жалпы сақтандыру, өмірді сақтандыру, мемлекеттік қарыздар, лотореялар т.б.

2) Мемлекеттік ақша қаражаттарын бөлген кезде мына әдістер ажыратады:

• қаржыландыру (қаражаттарды қайтарусыз, өтеусіз беру)

• несие беру (қайтарымдылық өтеулік негі ақша бөлу)

3) Қаржы операциялары кезінде ақша қаражаттарымен қолма – қол ақшасыз және қолма – қол ақшамен есеп айырысу әдістері қолданылады.