9) Қаржыны жоспарлау мен болжалдаудың мәні.

Қаржыны жоспарлау – қаржы механизімінің маңызды бөлігі. Қаржы жоспарлаудың өзіндік ерекшелігі, ол ақшалай формада қаржының өндірістік материалдық заттай элменттеріне қарасты оның дербес қозғалысын ақша қатысқан өндірістегі тікелей бөлігін ықпалдылығын ақша қатысқан өндірістегі тікелей бөлігін ықпалдылығын қажет ететін құн формасыда жүзеге асады.

Қаржыны жоспарлаудың объектісі табыстар мне жинақ ақшаларды ұру, бөлу, ақшаның орталықтандырылған және орталықтандырылмаған қорларын пайдалану қаржы жоспарының негізгі мақсаты.

Жоспар – бұл іс шаралар жүзее асыру тәртібінен өткізу мерзімін анықтйтын өзара байланысты бір мақсатты орындауға бағытталған жүйе.

Жоспарлау – жоспарды құру орындалуын ұйымдастырудың және бақылауды қамтитын ұйымдастырудың және бақылауды көптеген процес. Нақты экономикады шаруашылыты жүргізуде қаржылық жоспарлаумен белгіленген соңғы нәтижелерге әсер етуші факторлардың белгісіздігіне байланысты болжау түрінде өткізіледі.

Болжау – арнайы ғылыми зерттеу негізінде қандай-да құбылыстың болашақтағы ықтимал болатын жағдаймен анықталады.

Болжамдау – қандай да құбылыстың, объектінің процестің даму перспективалары туралы дәйекті болжаудың жасалуы.

Қаржы жоспары елгілері бойынша бастапқы және жиынтық қаржы жоспарлары болып бөлінеді.

Бастапқы қаржы жоспарына материалдық өнідіріс саласы немесе оның қаржылық жоспарлары, өзіндік өндіріс емес саланың жоспарлары, т.б. жатады.

Жиынтық қаржы жоспары – жалпы мемлекеттік саланың және аумақтық қыржылық жоспарларды қамтиды.

10) Кәсіпорындар мен ұйымдардың аржысы еп өндірістік капиталды қалыптастыр, өнім өндіріп, оны өткізу, мен меншікті қаржы ресурстарын жасау қаржылардың сыртқы көздерін тарту оларды бөлу және пайдалану процесіндегі эономикалық қатынастарды айтамыз.

Кісіорындар емн ұйымдардың қаржы шаруашылы қызметінің процесінде қаржылық қорлар қалыптасып, қолданылады., және кеесі маңызды аржы қорлары бар.

1. Жарғылық қор – мемлекетпен және басқа да ұрылтайшылардан ұсынған мүлік көлемі көрсееді.

2. Тұтыну қоры – еңбек ақы шығындары, ақшалай төлемдер,ғ исақылар, натуралдыжәне ақшалай формадағы басқа да марапаттаулапр, материалдық көмектер, әлеуметтік жеңілдіктер, девиденттер т.б. тұрады.

3. Жинақ қоры - бұл кәсіпорында қалған таза табыстың негізгі қорларды қалыптастыруы үшін амартизациялық бөліністер істен шыққан мүлікті сатудан түскен түсім.

4. Резервтік қор – еңбек коллективтерінің шешімі бойынша қаржылық резерв құралады, бұл пайда пен табыстың есебінен құралады. Және уақытша кәсіпорын қызметінің тұрақтылығын қамтамасыз етеді.

5. Жинақ қоры – кәсіпорын өндіріс көлемін кеңейтуге, негізгі қорлапрды қайта жарақтауға жұмсалады.

6. Тұтыну қоры- коллективті материалды ынталандыру, әлеуметтік жағдайын көтеру мақсатында жасалады.

7. Валюталық қор – кәсіпорын мен ұйымдардың валюталық қаражаттарынан құралады.

8. Жөндеу қоры- кәсіпорынның барлық негізі қорлары мен техникаларын жөндеу үшін құралады.