53. Сандық ақша теориясының фишерлік және кембриджжік нұсқаларының ерекшелігі.

Алғашқы жағдайларға сәйкес қатаң сандық ақша теориясына негізделген ақшалық экономика, бағалардың жалпы деңгейі айналымындағы ақшалардың көлемінің өзгеруіне пропорционалд өзгереді. Бұл ақша теориясы математикалық тұрғыдан 2 теңдікпен бейнеленеді, олардың біреуі айырбас теңдігі немесе Фишер теңдігі деп аталып, келесідей түрде бейнеленеді:

М*V=P*Y

Мұнда М – айналымдағы ақшалардың санының тепе-теңдігі;

V – ақша бірлігінің айналым жылдамдығы;

Р – бағалар деңгейі;

Y – қоғаммен өндірілген және сатылған бір жылғы өнім көлемі.

Екінші немесе кембридждік тепе-теңдік келесідей түрд бейнеленеді:

М=К*Р*Y

Мұндағы К – жеке тұлғалар мен фирмалардың ақша қалдықтары түрінде сақтауға бағытталған өздерінің номиналды табыстарының бөлігі.

Кембридждік тепе-теңдік сандық ақша теориясының негізгі теориясын келесідей түрде бейнелейді: бұл тепе-теңдікте К және У мөлшері тұрақты болса, ақшаның номиналды санының (М) өзгеруі пропорционалды түрде бағалардың абсолютті деңгейінің (Р) өзгеруіне әкеліп соғуы керек. Сондықтан бір өзгермелінің тепе-теңдігін сақтау үшін, мысалы оның екі еселенуі екіншісінің де екі еселенуіне әкеліп соқтыруы керек. Ақшаның сандық теориясы бағаның абсолюттік тепе-теңдік деңгей теориясы болып табылады. Кембридждік тепе-теңдік қысқартылған үш тепе-теңдікті көрсетеді. Олардың біріншісі номиналды ақша қалдықарына сұраныс тепе-теңдігі:

М_с = К*Р*Y

Мұндағы М_с – ақшаға сұраныс.

Екінші тепе-теңдік ақшаға ұсыныс функциясын көрсетеді.

М_n=М

Мұндағы М_n- ақша ұсынысы.

Үшінші тепе-теңдік тепе-теңдік жағдайында болжанатын ақшаға сұраныс болжанатын ұсынысқа тең болуына сәйкес тепе-теңдік шартын бейнелейді.

М_n= М_с

Сондықтан ақшаға сұраныс деп экономикалық агенттің бағалы қағаздар, жылжымайтын мүлік т.б. түрінде емес ақша түрінде сақтағысы келетін активтер портфелінің бөлігі түсініледі.

54. Сыртқы экономикалық қызметке әсер етудің қаржылық құралы.

Сырткы экономикалык кызмеrгі мемлекеттік реттеу ар турлі нысандар мен адістерді камтиды. Реттеудін негізгі нысандары мыналар болып табьиады:1) сырткы экономикалыК Кызметті Каржыландыру; 2) салыК салу;3) инвестициялау;4) сыртКы Карыз any;5) сырткы берешек;6) экспорrгы Каражаттандыру. Тура адістерге ретгеудіц зкімшілік нысандары: лицензиялар ~ен квоталар жатады. Экспорт пен импортты лицензиялау мен своталау шикізат ресурстары Men тауар КорларыныН шектеулігі тсагдайында ішкі рынокты толтырып, турактандыру маКсатымен ,~аКытша шарапар ретінде пайдаланьиады. Сондай-аК сырткы экономикалыК Кызметке (сырткы саудага, валюталыК операция­тарга жане басКаларга) мемлекеттік монополия Койьиуы мумкін. Валюта багамы немесе басКа елдіН валютасыныН акша зірлігінде тулгаланатын улттыК акша бірлігініН багасы барлыК шкі багаларды басКа елдіН багаларымен байланыстырады. Импорттыі кеден тарифі Карастырган кеден бажда­ры Кунына пайызбен белгіленген жане тенгемен (УлттыК банк белгілейтін тенгенін багамы бойынша кедендік Кунды Кайта есептей отырып) немесе импортшынын таНдауы бойынша еркін айырбасталымды валютамен теленеді.Тауардыі кедендік куны - кеден шекарасын кесіп еткен мезеrгегі наКты теленген бага. Оган фактура-шотКа свйкес тау­ардын багасы, сондай-аК фактура-шотка кірмеген наКты шыгъгс­тар Косылады. КазакстанныН кеден шекарасы арКылы тауарлар алып еткен кезде жене оныН кеден заннамасында белгіленген басКа да жаг­дайларда кеден баждарынан басКа кеден телемдерінін мынадай турлері теленеді:кеден ресімдеуі ушін кеден алымы;тауарларды саКтау ушін кеден алымы;кедендік ілесіп алып журу ушін кеден алымы;Казакстан Республикасы кеден органдарынын лицензия беру аЛЫМЫ;кеден ресімдеуі женіндегі маманныН біліктілік аrгестатын беру алымы;алдын ала шешім ушін телемдер жане т.б.