Добавил:

ivanov666 Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.

Вуз:

Башкирский Государственный Аграрный Университет

Предмет:

[НЕСОРТИРОВАННОЕ]

Файл:

Инновационные подходы устойчивого развития региона в условиях трансграничного сотрудничества. Сборник научных трудов

.pdf

Скачиваний:

Добавлен:

06.09.2026

Размер:

1 Мб

Скачать

☆

<<< < Предыдущая 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1516 / 1816 17 18 > Следующая >>>

М . Зухалко, С. Квиатковский, К. Пастушка

W Agendzie 21 uwzględniono m. in. zasadę integrowania sektorowych polityk regionalnego rozwoju i wielokierunkowego równoważenia działań w wymiarze ekologiczno-przestrzennym, społecznym, ekonomicznym i polityczno-instytucjonalnym. W praktyce oznacza to kreowanie społecznej, lokalnej i regionalnej polityki zrównoważonego rozwoju, integrującej politykę ekologiczną z polityką gospodarczą, polityką społeczną i polityką przestrzenną.

Według kryterium stopnia zaawansowania realizacji zaleceń Agendy 21 i zasad z Rio polskie regiony i jednostki terytorialne można podzielić na trzy grupy.

W pierwszej grupie zalecenia Agendy 21 i zasady Deklaracji są praktycznie nieznane lub nadal kontestowane jako luksus, na który samorząd nie stać, a ochrona środowiska traktowana jest nadal jako bariera rozwoju gospodarczego.

Dla drugiej grupy jest charakterystyczne ograniczanie obszaru zainteresowań wyłącznie do spraw ochrony środowiska, czyli do budowy tzw. «małej» Agendy 21 równoznacznej z lokalną (regionalną) polityką ekologiczną lub jej częścią (programem ochrony środowiska lub programem działań na rzecz ś

rodowiska). Ten sposób rozumienia w

Polsce i używania nazwy Agenda 21 jest dominujący.

W trzeciej grupie, reprezentującej najwyższy poziom wdrażania zasad Deklaracji, uwzględnianie tych zasad ma charakter systemowy poprzez włączenie koncepcji zrównoważonego rozwoju w cały proces planowania lokalnego i regionalnego, czyli budowy «dużej» Agendy 21. Jej nadrzędnym celem i istotą jest partnerstwo międzysektorowe w procesie budowy i realizacji lokalnej i regionalnej polityki zrównoważonego rozwoju integrującej politykę ekologiczną z innymi politykami sektorowymi.

Z powyższego podziału wynika konieczność intensyfikowania edukacji dotyczącej zachowań prośrodowiskowych, wypracowania instrumentów zobowiązujących społeczeństwo i organizacje do wdrażania zgodnych z unijnymi przepisów i norm oraz monitorowania ich przestrzegania. Kompetencje w tym zakresie przypadają Ministerstwu Środowiska RP.

6. Wybrane praktyki w ramach polityki zrównoważonego

rozwoju w regionach granicznych i transgranicznych.

Międzynarodowa współpraca regionów w XXI wieku jest pozytywną reakcją na globalizację i konsekwencje integracji. Regiony graniczne, stanowiące 40 % powierzchni rozszerzonej Unii Europejskiej

151

Интеграция и трансграничное сотрудничество

zamieszkuje 32 % ludności całego ugrupowania. Te obszary najczęściej są obciążone słabymi stronami w analizie SWOT. Współpraca w zakresie ochrony środowiska i realizacji założeń polityki zrównoważonego rozwoju znajduje odzwierciedlenie w dwustronnych umowach i porozumieniach o współpracy na różnych szczeblach. Stąd na wstępie podjętych rozważań warto wspomnieć o niektórych, unijnych dyrektywach, polskich aktach prawnych W 2004 r. znowelizowano dokument pt. Europejska karta regionów granicznych i transgranicznych [2], w którym podkreślono, że na tych obszarach często występują konflikty ekologiczne. Negatywne skutki degradacji środowiska obciążają terytoria i ich mieszkańców generując społeczne koszty życia i gospodarowania. Stąd społeczeństwa i coraz częściej podmioty gospodarujące w tych regionów są zainteresowane pilnym rozwiązaniem ważnych dla nich problemów natury środowiskowej, za które nie ponoszą odpowiedzialności a doznają

niedogodności z faktu ich występowania. Do takich problemów deformujących terytorialną spójność tych obszarów należy m. in. zaliczyć:

— brak koordynacji w tworzeniu przepisów o planowaniu i

zagospodarowaniu przygranicznej i transgranicznej przestrzeni;

— różne przepisy i działania w zakresie ochrony środowiska

naturalnego i gospodarowania odpadami po obu stronach granicy, zanieczyszczeń powietrza, gleb, wód, flory i fauny;

— walki z hałasem; — niedogodności i utrata poczucia bezpieczeństwa z tytułu istnienia

granic;

— wzrost transgranicznego ruchu turystycznego w konflikcie z

przyrodą i ochroną środowiska;

— wzrost międzynarodowej wymiany towarowej; — koncentracja działalności produkcyjnej w tym transportowej

powodującej degradacyjne skutki dla środowiska;

— zajmowanie terenów pod budowę i uciążliwości z tytułu

funkcjonowania obiektów infrastrukturalnych;

— inne skutki, pogarszające jakość życia mieszkańców.

Współczesne, przestrzenne zagospodarowanie przygranicznych obszarów, świetle cytowanej Karty... jest równoważne ze świadomym kształtowaniem przyjaznych relacji człowiek- środowisko. Tym bardziej, że często są to obszary o najwyższych wartościach przyrodniczych. Np. w pasie przygranicznym Polski znajduje się aż 15 parków narodowych i krajobrazowych.

152

М . Зухалко, С. Квиатковский, К. Пастушка

Światowa Unia Ochrony Przyrody UNESCO opracowała międzynarodowy program ekologiczny pod hasłem «Człowiek i Biosfera» kwalifikując 7 rezerwatów przygranicznych tzw. biosfery na światową listę dziedzictwa narodowego. Strategicznym w skali Europy działaniem został graniczący z obwodem kaliningradzkim obszar Zielonych Płuc Polski województw: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego i lubelskiego o łącznej powierzchni 60 7511 m kwadratowych (19,4 % powierzchni kraju), który zamieszkuje 9,6 % jego ludności. Ustanowiono też znak promocyjny przedsięwzięcia.

Założenia polityki zrównoważonego rozwoju są uwzględniane w szeroko rozumianej współpracy przy- i transgranicznych terytoriów w procesach planowania i zagospodarowania sąsiadujących przestrzeni.

Europejska polityka przestrzennego zagospodarowania określiła tak zorientowanej, regionalnej współpracy nadrzędną rangę w dokumentach: Europejska Karta Zagospodarowania Przestrzennego, Europejska Koncepcja Rozwoju Przestrzennego, Karta Zasad Zrównoważonego Rozwoju Przestrzennego Europy CEMAT. Wiele problemów w ramach europejskiej polityki zrównoważonego rozwoju można realizować dzięki instrumentom realizacji określonych celów i zadań. Wła

śnie na tych szczególnych obszarach działania powinny odzwierciedlać nadrzędne idee i zadania w realizacji zrównoważonego porządku, racjonalnego zagospodarowania i rozwoju przestrzeni.

Problemy gospodarczej, w tym transportowo — logistycznej

aktywności przy- i transgranicznych regionów to kolejne, niezwykle istotne zagadnienie funkcjonowania i rozwoju omawianych terytoriów w zintegrowanej Europie. Jest to problem, niewątpliwie ściśle powiązany z polityką zrównoważonego rozwoju, choćby ze względu na ustaloną i niepodważalną, degradacyjną rolę transportowej działalności. Stąd należy podejmować działania na rzecz ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko. Trzeba podkreślić, że działalność transportowa w międzyregionalnym i międzynarodowym wymiarze jest silnym impulsem rozwoju tych, najczęściej zapóźnionych gospodarczo obszarów. Kształtuje się w tym przypadku drastyczny konflikt "racjonalnych" sprzeczności i interesów. Budowa obiektów infrastrukturalnych odgrywa poważną

rolę w dynamizowaniu rozwoju każdego regionu, a

peryferyjnych regionów przygranicznych i transgranicznych w szczególności. Z drugiej zaś strony powoduje negatywne konsekwencje ze środowiskowych względów. W takich sytuacjach o wyborze rozwiązań powinien decydować rachunek ekonomiczny przedsięwzięcia skojarzony

153

Интеграция и трансграничное сотрудничество

ze staranną analizą SWOT. Pamiętać należy, że transgraniczna wymiana i współpraca to przedsięwzięcie wymagające intensywnego inwestowania. Służy ono ograniczaniu lub eliminowaniu wąskich gardeł oraz barier wymiany transgranicznej. Takie działania wymagają zintegrowanego otwarcia po obu stronach granic, stworzenia prawno-instytucjonalnych i ekonomiczno-finansowych podstaw trwałego rozwoju zrównoważonego systemu transportowego [11].

Długofalowa koncepcja transgranicznej i przygranicznej współpracy powinna w najwyższym stopniu uwzględniać ideę zrównoważonego rozwoju i znajdować odzwierciedlenie m. in. we wspólnie realizowanych projektach [6]. W. Polityce Transportowej Państwa na lata 2006—2025, przyjętej przez Radę Ministrów w Polsce w dniu 29 czerwca 2005 r., za podstawowy cel uznano poprawę jakości systemu transportowego i jego rozbudowę zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju [7]. Oznacza to intensyfikowanie działań w transporcie na rzecz poprawy bezpieczeństwa, ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko i warunki życia ludności,preferowanie i podnoszenie konkurencyjności proekologicznych gałęzi i systemów obsługi transportowej poprzez m. in. usprawnianie transportu szynowego, wspieranie rozwoju operatorów transportu intermodalnego i operatorów logistycznych, promowanie transportu wodnego — żeglugi śródlądowej i morskiego w tym bliskiego zasięgu (short shipping), żeglugi promowej oraz budowy tzw. morskich autostrad.

W dziedzinie rozwoju infrastruktury należy uwzględniać przepisy dotyczące. przestrzegania względów środowiskowych a nade wszystko wdrażać najlepsze rozwiązania i innowacyjne praktyki oraz szeroko upowszechniać wiedzę w tym zakresie.

7. Reasumpcja.

Problemy zachowania naturalnego środowiska w możliwie nienaruszonym stanie stwarzają pilną potrzebę skutecznej, ponadgranicznej ochrony naturalnego środowiska człowieka. Działania w tym zakresie wymagają wielu zintegrowanych, spójnych i skutecznych inicjatyw. Wymagają spójnej polityki zrównoważonego rozwoju, innowacji w zakresie ochrony środowiska oraz innowacyjnego podejścia w skali ponadregionalnej. Wymaga to m. in. opracowania europejskiego, kierunkowego studium zagospodarowania trans- i przygranicznych obszarów. Należy w nim przejrzyście określić metody i techniki prośrodowiskowych działań i rozwiązywania, często newralgicznych, transgranicznych, ekologicznych problemów. Należ

y wdrażać proekologiczne, skuteczne, innowacyjne

rozwiązania we wszystkich sferach społecznego i gospodarczego życia.

154

М . Зухалко, С. Квиатковский, К. Пастушка

Realizacja celów polityki zrównoważonego rozwoju w regionach przy- i transgranicznych wymaga zintegrowanego, skrupulatnego planowania i projektowania, realizacji projektów i przestrzegania rygorystycznych przepisów prawa uwzględniającego normy ochrony środowiska. To dzieło dla władz regionalnych i lokalnych sąsiadujących regionów oraz ich społeczności.

Polityka zrównoważonego rozwoju jest drogą pożądanego rozwoju gospodarek i światłych społeczeństw zamieszkujących przygraniczne i transgraniczne regiony.

Bibliografia

1. Ciechanowicz-McLean J. Polityka i prawo ochrony środowiska Unii Europejskiej w XXI wieku. (w): Polityka i programy Unii Europejskiej. Materiały z międzynarodowej Konferencji Otwarcia Modułu Europejskiego Jean Monnet dla Geodezji i Kartografii, Koszalin, 2 czerwca 2005 / red. U. Marchlewicz, P. Wensierski; wyd. Uczelniane Politechniki Koszalińskiej. Koszalin, 2005. S. 12.

2. Europejska karta regionów granicznych i transgranicznych — nowelizacja. Gronau, 07.10.2004. URL: www.aebr.net

3. Green Paper: Towards fair and efficient pricing in transport. Brussels,

1995.

4. Greening Transport. COM. 2008. 433 final.

5. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Dz. U. 1997. № 78. Poz. 483.

6. Międzynarodowa współpraca regionów. Wybór ekspertyz / red. W. Toczyski, W. Sartorius, J. Zaucha; Zespół Zadaniowy ds. Polityki Strukturalnej w Polsce. Warszawa, 1997.

7. Pastuszka K. Polityka transportowa Unii Europejskiej jako źródło przemian polskiego sektora transportu: praca licencjacka napisana na seminarium prof. zw. dr hab / D. Rucińskiej na Wydziale Nauk Ekonomicznych Elbląskiej Uczelni Humanistyczno-Ekonomicznej. Elbląg, 2007.

8. Polityka Transportowa Państwa 2006—2025 / Ministerstwo Infrastruktury. Warszawa, 2005.

9. Prawo ochrony środowiska — ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 / Dz. U.

2001. № 62. Poz. 627.

10. Programowanie rozwoju województwa pomorskiego w procesie integracji z Unią Europejską / red. W. Szydarowski; Pomorskie Studia Regionalne; Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego. Gdańsk, 2002.

11. Przyszły rozwój wspólnej polityki transportowej. Globalne podej systemu zrównoważonego przemieszczania. COM (92) 494 final.

12. Rozkwitalska M. Zarządzanie międzynarodowe. Difin; Warszawa, 2007.

13. Uchwała Sejmu R. P. z dnia 19 stycznia 1995 r. w sprawie polityki zrównoważonego rozwoju // Monitor Polski z dnia 2 lutego. 1995. № 4. Poz. 47.

ście do

155

Интеграция и трансграничное сотрудничество

14. White Paper: Fair payment for infrastructure use:Aphased approacg to a common transport infrastrucyure chrging framework in the EU. COM (98) 466 final. Brussels. 1998. July.

15. Wyniki badań przeprowadzonych w 2007 r. w Katedrze Rynku Transportowego Uniwersytetu Gdańskiego, 2007.

16. Z wypowiedzi prof. T. Borysa, członka Rady ds. Zrównoważonego Rozwoju. URL: www.kropla.eko.org.pl

студент Вармийско-Мазурского государственного университета, г. Ольштын

(науч. руководитель — канд. экон. наук,

Основные аспекты трансграничного сотрудничества

и функционирования еврорегионов

Р. Левандовский,

ст. преп. З. Майкут)

Показаны методы и специфика трансграничного сотрудничества на примере функционирования еврорегионов. На фактическом материале зарубежных и польских источников отражена история сотрудничества европейских регионов с XVII в.

Для Польши переломным моментом в трансграничном сотрудничестве стал 1989 г. С этого года началось тесное сотрудничество с сопредельными территориями, которые затем были образованы

в еврорегионы.

В исследованиях приграничного сотрудничества имеет большое значение то, как органы государственного управления обеспечивают непосредственные контакты и учитывают мнение населения, проживающего по обе стороны границы.

W dobie XXI wieku bardzo ważnym elementem scalającym ludzi jest zgoda, harmonia i wiara w lepsze jutro. Wydarzenia, których jesteśmy świadkami, na co dzień nie napawają optymizmem. Wręcz przeciwnie stwarzają niepotrzebne konflikty, niedomówienia wprowadzając niejednokrotnie niepotrzebny chaos w życie społeczności państw ze sobą sąsiadujących. Jesteśmy ludźmi cywilizowanymi, którzy widzą, czują i s

świadomi wartości człowieka oraz świata, który nas otacza. Temat

współpracy transgranicznej jest jak najbardziej trafny i aktualny oraz godny podjęcia do dyskusji patrząc na rzeczywistość, która dzieje się wokół nas. Współpraca i wola polepszenia sytuacji życiowej i to nie tylko jednostki, ale większej części społeczeństwa przyniesie miejmy nadzieję

Р. Левандовский

w przyszłości korzyści dla następnych pokoleń. W dużej mierze od takich działań zależy czy będziemy żyć w dobrobycie, który zapewni nam godne życie oraz zdrowiu, które pozwoli nam cieszyć się tym jak najdłużej.

Rozpoczynając rozważania dotyczące współpracy transgranicznej jak również funkcjonowania euroregionów należy na wstępie w telegraficznym skrócie scharakteryzować tło historyczne, które umożliwiło rozwój tej współpracy.

Już u schyłku doby plemienno-rodowej pojawiła się zdaniem większości badaczy na ziemiach polskich, podobnie jak u innych ludów germańskich i słowiańskich, wspólnota terytorialna oparta na więzi sąsiedzkiej [2, s. 19]. Do XVII wieku postawały różne wspólnoty czy to kulturowe czy społeczne jednak motorem napędowym w Europie na pewno by

ł wiek XVIII, czyli rewolucja przemysłowa zapoczątkowana w Anglii, która pociągnęła za sobą szereg zmian społecznych, ekonomicznych i politycznych w całej Europie. Jednak wszystko, co dobre szybko się kończy i to, co przyniósł nam początek XX wieku, czyli I i II wojna światowa doprowadziło do wyhamowania zarówno możliwości jak i chęci współpracy. Wszystkie te wydarzenia doprowadziły jednak w dalszym okresie do powstawania inicjatyw na rzecz jednoczenia się krajów Europy. Dla Polski przełomowym momentem był rok 1989, czyli czas, kiedy następował proces przemiany ustroju społeczno-gospodarczego. Te wydarzenia miały na pewno wpływ na kształt oraz rozwój współpracy przygranicznej a co za tym idzie tworzenia euroregionów w późniejszym okresie.

Pierwszy okres transformacji, przypadający na lata 1990—1998, był czasem szukania nowej koncepcji polityki regionalnej. Tworzyły się też jej ustrojowe podstawy [19, s. 6]. Podstawy te zostały uwidocznione w Konstytucji RP z 1997 roku gdzie w artykule 172 ust. 2 jest zapisane, że „jednostka samorządu terytorialnego ma prawo przystępowania do międzynarodowych zrzeszeń

społeczności lokalnych i regionalnych oraz współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw”. Artykuł ten ukazuje nam ewidentną zmianę sposobu podejścia do tematu polityki regionalnej przez ustawodawcę, ponieważ zostało to uregulowane w sposób jasny i czytelny w najważniejszym źródle prawa polskiego, jakim jest właśnie Konstytucja RP.

W wyniku zmian w systemie zarządzania państwem dokonanych

reformą terytorialno-administracyjną w 1998 roku, transformacji uległa nie tylko struktura terytorialna kraju, ale przede wszystkim wprowadzono nowy system samorządu terytorialnego. Pochodną tych zmian było powołanie

Интеграция и трансграничное сотрудничество

samorządu na poziomie regionalnym oraz określenie funkcji i zadań władz regionalnych. Stały się one samorządnym i samodzielnym elementem systemu władzy, podmiotem zarządzającym regionem i odpowiedzialnym za jego rozwój. Poprzez przekazane kompetencje i instrumenty otrzymały możliwość prowadzenia własnej polityki rozwoju [6, s. 199]. Wszystko to złożyło się na obecny kształt całej polityki regionalnej, która obejmuje zarówno problemy gospodarcze, jak i społeczne [9, s. 154].

Przejdźmy w tym momencie do wyjaśnienia kilku zagadnień, które pozwolą nam w przybliżeniu pozostałej treści i lepszym zrozumieniu tematu. Zacznijmy od wyjaśnienia pojęcia, co to takiego w ogóle jest współpraca transgraniczna (ang. cros — border — cooperation) [13, s. 37]. Transgraniczność oznacza sąsiadowanie ze sobą obszarów przygranicznych należących do kilku państw [18, s. 103]. Na potrzeby tego wykładu posłużmy się definicją współpracy transgranicznej podaną w Europejskiej Konwencji Ramowej o współ

pracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi zwanej Konwencją Madrycką gdzie w artykule 2 „za współpracę transgraniczną uważa się każde wspólnie podjęte działanie mające na celu umocnienie i dalszy rozwój sąsiedzkich kontaktów między wspólnotami i władzami terytorialnymi dwóch lub większej liczby Umawiających się Stron, jak również zawarcie porozumień i przyjęcie uzgodnień koniecznych do realizacji takich zamierzeń”. Współpraca transgraniczna jest również może nie w sposób bezpośredni, ale pośredni zaproponowana w Europejskiej Karcie Samorządu Terytorialnego gdzie w artykule 10 jest uregulowane prawo społeczności lokalnych do zrzeszania się cytując dokładniej artykuł ten ma brzmienie następujące „wykonując swoje uprawnienia, społeczności lokalne mają prawo współpracować z innymi

łecznościami lokalnymi oraz zrzeszać się z nimi, w granicach określonych

spo prawem, w celu realizacji zadań, które stanowią przedmiot ich wspólnego zainteresowania”. Według Europejskiej Karty Regionów Granicznych i Transgranicznych współpraca transgraniczna to współpraca sąsiedzka przylegających do siebie regionów granicznych. Współpraca ta ma na celu łagodzenie niekorzystnych skutków istnienia granicy i przezwyciężanie skutków położenia regionu granicznego na obrzeżach państw dla poprawy warunków życia ludności [14, s. 37]. Karta ta podkreśla, że współpraca transgraniczna stoi pod znakiem świadomości historyczno-politycznego tła i odpowiedzialności za przyszłość integrującej się Europy [16, s. 26].

Uwarunkowania współpracy transgranicznej można podzielić na kilka

grup: geograficzne, demograficzne, ekonomiczne, instytucjonalne, polityczno międzynarodowe, kulturowe oraz językowe. Współpraca

158

Р. Левандовский

transgraniczna przybiera wiele form, takich jak: kooperacja władz samorządowych, instytucji kultury, szkół i organizacji pozarządowych czy drobny handel. Wiele korzyści z jej podjęcia jest niewymiernych, dotyczą bowiem stosunków społecznych i kulturalnych [15, s. 11]. Cechami wyróżniającymi tę formę współpracy zewnętrznej są: lokalny lub regionalny poziom współpracy a co za tym idzie sąsiedzkość kontaktów [5, s. 209]. Inicjatywa współpracy transgranicznej może być wysunięta na szczeblu centralnym, na szczeblu regionalnym oraz na szczeblu lokalnym [20, s. 661]. Z tej też przyczyny to każdy z nas może być inicjatorem działań skutkujących rozwojem współpracy czy to poprzez aktywne działanie czy uświadamianie społeczeństwu roli, jaką odgrywa omawiana w tej części współpraca. Świadomość tak istotnych w dobie globalizacji czynników wpływających na rozwój współpracy transgranicznej ma ogromne znaczenie dla obu stron graniczą

cych ze sobą państw.

Wyjaśniając podstawowe pojęcia nie możemy zapomnieć o terminie „region”, który jest wprowadzeniem do następnej części tej pracy. Jego znaczenie pochodzi od łacińskiego słowa „regio” tłumacząc na polski okolica, obszar teren, odwołuje się również do łacińskiego czasownika „regere”, który oznacza rządzić, kierować, administrować [18, s. 13]. Region jest terminem powszechnie używanym, jednak trudno jest podać jego jedną precyzyjną definicję. Najogólniej, region można zdefiniować, jako jednostkę administracyjną zajmującą najwyższe miejsce w podziale terytorialnym państwa, jest to tzw. region administracyjny. Jednakże istnieje także opozycja przeciwko takiemu identyfikowaniu regionów wskazująca, iż wyznacznikiem delimitacji powinny być obiektywnie występujące więzi na ró

żnych płaszczyznach, które często nie odpowiadają wyznaczonym podziałom terytorialnym [6, s. 39—40]. W ujęciu encyklopedycznym region oznacza pewną jednostkę przestrzenną powierzchni charakteryzującą się występowaniem specyficznych cech i elementów, które stanowią jej wyznacznik i odróżniają ją od otoczenia [7, s. 481]. Autorzy podręcznika „Regiony” pod redakcją Zdzisława Brodeckiego pojęcie „region” przedstawiają zarówno w kontekście przestrzennych jak i podmiotowych przesłanek współpracy transgranicznej. Wynika to z jego niejednoznaczności, niedookreśloności i wielowymiarowości. W najszerszym znaczeniu region to wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar, odróżniający się od terenów przyległych cechami naturalnymi lub nabytymi, bądź też względnie jednorodny obszar, wyodrębniony na podstawie określonych kryteriów [5, s. 211].

159

Интеграция и трансграничное сотрудничество

Zajmijmy się teraz terminem region, ale w ujęciu transgranicznym, bo

to jest zgodnie z tytułem omawianego tematu w centrum naszego zainteresowania. Mamy z nim do czynienia wówczas, gdy cecha lub cechy rozgraniczenia danego obszaru, jako regionu mają charakter transgraniczny, wspólny dla sąsiadujących ze sobą przez granicę terytoriów, wchodzących pod względem polityczno-prawnym w skład, co najmniej dwóch państw [5, s. 213]. Eksponowane są tutaj kryteria geograficznej jednorodności, wspólnoty kulturowej oraz współpracy ponadgranicznej [3, s. 9].

Jest to najwłaściwszy moment, aby przejść do omówienia funkcjonowania euroregionów. Są to zinstytucjonalizowane związki formalne między organizacjami państwowymi lub samorządowymi sąsiadujących z sobą krajów w celu ułatwienia współpracy i rozwoju obszarów przygranicznych [20, s. 658]. Można powiedzieć, że euroregion pojawia się na ostatnim etapie współpracy transgranicznej, ponieważ jest to szczególny jej rodzaj. W wypadku euroregionów powoływane są specjalne organy: rada euroregionu, sekretariat, grupy robocze i inne organy, których celem jest koordynacja i wspieranie dalszego rozwoju współpracy. W ramach współpracy euroregionalnej prowadzone są

ania na czterech poziomach:

dział

1) na poziomie centralnym podpisywane są umowy i tworzone

dwustronne lub wielostronne komisje rządowe,

2) na poziomie krajowo-regionalnym prowadzona jest współpraca między administracjami rządowymi i regionalnymi administracjami samorządowymi,

3) na poziomie regionalno-samorządowym współpracują ze sobą regionalna administracja rządowa, stowarzyszenia i związki terytorialne,

4) na poziomie lokalnym do głosu dochodzą zainteresowane współdziałaniem gminy i miasta [18, s. 115].

Trzeba pamiętać, że podstawą tworzenia struktury euroregionalnej jest jednoznacznie wyrażona chęć prowadzenia współpracy gospodarczej, społecznej, kulturalnej i innej regionów przygranicznych należących do różnych państw, a także zgodności wszelkich działań z prawem krajowym danego państwa. Ich funkcjonowanie opiera się z jednej strony na bilateralnych i wielostronnych umowach szczegółowych między zainteresowanymi państwami, z drugiej zaś strony podlegają one ogólnym przepisom dotyczącym współpracy transgranicznej. Przesłanki powstawania euroregionów są podobne jak w wypadku tradycyjnej współpracy transgranicznej. Tym, co odróżnia euroregion od zwykłej współpracy, jest długofalowy i strategiczny charakter podejmowanych

160

<<< < Предыдущая 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1516 / 1816 17 18 > Следующая >>>

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]