Добавил:
ivanov666
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз:
Предмет:
Файл:Инновационные подходы устойчивого развития региона в условиях трансграничного сотрудничества. Сборник научных трудов
.pdf
Д. В. Латнак
стиции в сферу образования, здравоохранения, жилищную сферу.
Такого рода инвестиции можно определить как социальные, которые
предполагают «долгосрочные вложения средств в объекты социальной сферы с целью получения дохода и повышения уровня
и качества жизни людей посредством удовлетворения их материальных, духовных или социальных потребностей» [4]. Доходом от таких
инвестиций в результате будет
рост ВРП, обеспеченный высокой
эффективностью использования трудовых ресурсов.
Следует отметить, что первая задача, стоящая перед Калининградской областью, — это создание необходимой социальной инфраструктуры, достаточной для обеспечения высокого уровня и
качества жизни людей, уже проживающих на ее территории. Здесь
важен комфортный социальный климат на территории области, который включает мероприятия
по развитию культурной среды и рынка жилья; формирование системы социальной помощи; реформирование и развитие системы ЖКХ; совершенствование системы здравоохранения и спорта, а также образования и дошкольного воспитания [3]. Только после этого возможен значительный количественный
прирост населения, который будет обусловлен, с одной стороны,
естественными причинами, а с другой — поддержкой
в виде эффективной миграционной политики. С 2006 г. в области реализуется
Программа Калининградской области по оказанию содействия добровольному переселению соотечественников, проживающих за рубежом, переселенцам-соотечественникам. По планам Правительства
в результате осуществления этой Программы в область должны
приехать 300 тыс. переселенцев, но, по оценкам специалистов, это
завышенная величина. Однако Программе
препятствует ряд проблем, существующих в регионе, среди которых важнейшее место
занимает жилищная. Кроме того, соседние страны, также испытывающие дефицит рабочей силы, но имеющие более высокий уровень
жизни, будут в ближайшие годы конкурировать с Калининградской
областью в сфере привлечения миграционных потоков.
Среди задач Стратегии социально-экономического развития Ка-
лининградской области
на средне- и долгосрочную перспективу на
первом месте стоит обеспечение устойчивости российского присутствия в макрорегионе «Балтика» за счет интеграции в базовые процессы его формирования. И первым условием этого процесса является создание единого рынка труда и капитала [5]. Влияние социальных инвестиций на рынок труда осуществляется непосредственно
141

Интеграция и трансграничное сотрудничество
через развитие человеческих ресурсов. Формирование благоприятного социального климата в условиях интеграционных процессов
особенно актуально, так как различия в уровне и качестве жизни в
Калининградской области и соседних странах-членах ЕС приводят к
росту социальной напряженности и в результате к низкой эффективности труда в регионе.
Но развитие рынка труда — не
единственный возможный результат инвестиций в социальную сферу. Интеграция Калининградской области на рынке капитала также возможна только при создании необходимой социальной инфраструктуры (рис.).
Социальные инвестиции
Повышение уровня и качества жизни
Повышение
качества челове-
ческих ресурсов
Рост производительности
труда
Повышение эффективности
инвестиций в экономику
Рост
количества
рабочей силы
Повышение
инвестицион-
ной привлекательности
региона
Развитие
рынка труда
Развитие
рынка
капитала
Рис. Влияние социальных инвестиций
на развитие рынка труда и капитала
В экономической системе все элементы взаимосвязанны: при
повышении эффективности труда, при увеличении платежеспособного спроса населения, при соблюдении экологических норм повысится и экономическая эффективность инвестиций, осуществляемых
на территории области. С другой стороны, если социальному развитию территории уделяется достаточное внимание, это может быть
сигналом для инвесторов о том, что
в перспективе эффективность
вложений в предприятия региона может возрасти. Все эти факторы
142

Д. В. Латнак
приведут к повышению инвестиционной привлекательности территории и откроют калининградским предприятиям доступ к международным рынкам капитала.
Таким образом, результатами осуществления социальных инвестиций будут пользоваться хозяйствующие субъекты, которые благодаря
более качественному труду и новым источникам капитала смогут получать дополнительные конкурентные преимущества. Поэтому инвестиции в социальную сферу необходимо осуществлять
не только государству на всех его уровнях, но и частному сектору, который представлен в
основном предприятиями региона. В Стратегии среди задач региональных властей предусмотрено решение проблемы социального развития
области, включая создание среды, привлекательной для деловой активности, а вопросы социальной ответственности бизнеса в ней не рассматриваются. Тем
не менее этот фактор также играет существенную
роль для формирования привлекательного инвестиционного имиджа
как отдельных предприятий, так и региона.
Согласно одному из существующих определений корпоративная
социальная ответственность — это концепция, в рамках которой «компании на добровольной основе интегрируют социальную и экологическую политику в бизнес-операции и их взаимоотношения со всем
кругом связанных с компанией организаций и людей» [1]. В западных
странах социальной ответственности бизнеса уделяется большое внимание. Поэтому для успешной экономической интеграции в макрорегион «Балтика» предприятия Калининградской области также должны
выстраивать свою деятельность с учетом принципов социальной ответственности и инвестировать в объекты социальной сферы.
Список литературы
1. Алексеева О. Социальная ответственность компаний — опыт Запада и
России. URL: http://www.maecenas.ru
2. Думова И.
URL: http://www.invest.rin.ru
3. Программа социально-экономического развития Калининградской
области на 2006—2016 годы: закон Калининградской области № 115 от
28 декабря 2006 г. URL: http://www.gov.kaliningrad.ru
4. Лавров В., Кричевский Н. Что такое «социальные инвестиции»? URL:
http://www.apn.ru
5. Стратегия социально-экономического развития Калининградской облас-
ти на средне- и долгосрочную перспективу: URL: http://www.gov.kaliningrad.ru
И., Колесникова М. В. Инвестиции в человеческий капитал.
143

Интеграция и трансграничное сотрудничество
студенты Высшей гуманитарно-экономической школы, г. Эльблонг
(науч. руководитель — д-р экон. наук, проф. Д. Ручиньска)
европейских приграничных и трансграничных регионов
М. Зухалко, С. Квиатковский, К. Пастушка,
Политика и практика совместного развития
На фактическом материале показаны уровень и этапы развития приграничного сотрудничества через политику европейских
институтов, а также их влияние на процессы трансграничной интеграции.
Особое внимание уделяется анализу и оценке важнейших нормативно-правовых документов, способствующих развитию трансграничного сотрудничества Польши.
В рамках проведенного анализа отражены отдельные примеры
существующей практики
приграничного и трансграничного разви-
тия на основе согласованной политики приграничных государств.
Wprowadzenie w problematykę.
Polityka zrównoważonego rozwoju (sustainable development) to
podejmowanie inicjatyw i trwałych rozwiązań integrujących interesy
społeczne i gospodarcze z potrzebami przyrodniczego środowiska [10, s. 56].
Realizacja koncepcji zrównoważonego rozwoju w XXI wieku jest
konstytucyjnym obowiązkiem i obywatelskim nakazem wszystkich
partnerów regionalnych i społeczeństwa w tym: organizacji rządowych,
samorządowych i pozarządowych, przedstawicieli struktur biznesu,
środowisk twórczych, partii politycznych i każdego obywatela. Jest
ważnym elementem polityki rozwoju europejskich państw i regionów,
współpracy transgranicznej oraz inicjatyw subregionalnych. Znajduje
odzwierciedlenie w programowaniu oraz planowaniu rozwoju struktur
produkcyjnych i osadniczych i coraz częściej w działalności gospodarczej
i społecznej.
Polska, podpisując traktat akcesyjny w Atenach 2002 r., zobowiązała
się do ochrony środowiska i realizacji polityki zrównowa
żonego rozwoju
na takim samym poziomie, jak w innych państwach. Szczególnego
zainteresowania w tym zakresie wymagają regiony przygraniczne i
transgraniczne, obszary o wspólnych interesach wynikających z
sąsiedzkiego partnerstwa i współdziałania determinującego wzrost jakości
życia społeczności i spójnego rozwoju tych obszarów.
144

М . Зухалко, С. Квиатковский, К. Пастушка
2. Podstawy polityki zrównoważonego rozwoju.
Zagadnienia ochrony środowiska po raz pierwszy wyeksponowano w
raporcie sekretarza generalnego ONZ U. Thanta «Człowiek i jego
środowisko» z 26 maja 1969 r. Zainicjował on międzynarodowy ruch
społeczny i debaty poświęcone tej problematyce. Pierwsza z konferencji
odbyła się w czerwcu 1972 r. w Sztokholmie. Jej następstwem było
powołanie agendy ONZ pod nazwą Program Narodów Zjednoczonych do
spraw ochrony środowiska (United Nations Environment Programme —
UNEP), której celem było m. in. opracowanie ogólnoświatowego prawa
ochrony środowiska.
Inne, prośrodowiskowe inicjatywy to: Akt Końcowy Konferencji
Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (Helsinki, 1975 r.), Konferencje
Genewskie (1979 r. i 1984 r.), Konferencja Monachijska (1984 r.). Ich
bezpośrednim efektem było utworzenie tzw. klubu 30 %, grupy państw
deklarujących zmniejszenie w swoich granicach emisji dwutlenku siarki
do 1993—1995 o 30 % (od poziomu z roku 1980); Szczyt w Dublinie
(czerwiec 1990 r.), Rio de Janeiro (lipiec 1992 r.) — plan działania do
przełomu XX i XXI w., tzw. Agenda 21, określająca sposoby
powstrzymania degradacji środowiska i zrównoważonego rozwoju.
Od czasu I Szczytu Ziemi w 1972 r., konferencji w Sztokholmie,
5 czerwca obchodzony jest jako Międzynarodowy Dzień Ochrony
Środowiska.
27 podstawowych zasad zrównoważ
onego rozwoju po raz pierwszy
przedstawiono w Deklaracji z Rio, tzw. Karcie Ziemi na II Szczycie
Ziemi, konferencji ONZ w Sprawie Środowiska i Rozwoju w Rio de
Janeiro w 1992 r. Deklaracja była zbiorem praw i obowiązków państw
oraz obywateli wobec środowiska naturalnego i minimalizacji ubóstwa
społeczeństw. Zapisy Deklaracji, nawiązujące do przyjętej w 1982 r.
Światowej Karty Przyrody i Raportu Brundland z 1987 r. zostały
uwzględnione m. in. w sześciu Programach Działań Unii Europejskiej
oraz europejskich sieci miast zrównoważonego rozwoju.
III Szczyt Ziemi odbył się w Johannesburgu (przełom sierpnia i
września 2002 r.) z udziałem przedstawicieli ok. 190 państw. Należy
podkreślić, że w Johannesburgu po raz pierwszy, poza dwoma
podstawowymi dokumentami: Deklaracją Johannesburgską na rzecz
zrównoważonego rozwoju i Planem działania, przyjęto także ponad
200 tzw. Partnership Agreements, czyli umów publiczno-prywatnych
pomiędzy lokalnymi społecznościami, a prywatnymi przedsiębiorcami z
udziałem organizacji pozarządowych przy realizacji lokalnych inwestycji
145

Интеграция и трансграничное сотрудничество
6
długoterminowych. Dotyczą one racjonalnego wykorzystania i ochrony
zasobów wód, powietrza, gleb, dziedzictwa archeologicznego i
środowiska naturalnego oraz zagospodarowania przestrzennego obiektami
infrastruktury technicznej i społecznej.
Od tamtego czasu podjęto wiele naukowo-badawczych programów i
projektów, opracowano wiele ważnych dokumentów, odbyło się wiele
debat i przygotowano liczne publikacje na tematy ochrony środowiska i
proekologicznych zachowań. Priorytetowe znaczenie strategiczne mają
innowacyjne oraz modernizacyjne działania gospodarcze i społeczne
bezpośrednio nawiązujące do polityki zrównoważonego rozwoju
regionów, w tym regionów przygranicznych i transgranicznych.
3. Polityka zrównoważonego rozwoju jako programowy kierunek
regionalnego rozwoju w Unii Europejskiej.
Polityka ekologiczna UE opiera się na przekonaniu, że ambitne
normy środowiskowe pobudzają innowacyjność w gospodarce. Rozwój
nowoczesnych, partnerskich, społeczno-gospodarczych, regionalnych
powiązań w Europie wymaga zatem zrozumienia idei koncepcji i zasad
polityki zrównoważonego rozwoju oraz wdrożenia norm ochrony
środowiska [12, s. 96].
Pierwotnym «drogowskazem» aplikacji koncepcji zrównoważonego
rozwoju w perspektywie XXI wieku na regionalnym poziomie była i
nadal pozostaje Agenda 21. Dokument ten wyznacza kierunki, sposoby i
techniki wdrażania najlepszych rozwiązań w zakresie ochrony
naturalnego środowiska człowieka. Dotyczą one problemów rozwoju i
funkcjonowania struktur osadniczych i produkcyjnych, gospodarowania
odpadami i opakowaniami, szeroko pojmowanej ochrony zasobów
przyrodniczych i gospodarki wodnej.
W Europie wiele samorządów lokalnych i regionalnych uczestniczy w
specjalnych, ogólnoeuropejskich strukturach sieciowych dzieląc się w ich
ramach doświadczeniem we wprowadzaniu Agendy 21. Utworzenie na tych
zasadach w 1994 r. przez sygnatariuszy Karty Aalborskiej Kampanii
Europejskich Miast i Gmin na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (ESCTC
— European Sustainable Cities & Towns Campaign) miało początkowo
niewielki wpływ na wprowadzanie do polskich jednostek samorządowych
idei LA21 (Local Agenda 21 Program). W rozwój Kampanii
zaangażowanych jest ponad 400 europejskich samorządów terytorialnych,
wśród których uczestniczyło na początku tylko 7 gmin z Polski: Byczyna,
Ełk, Gdańsk, Główno, Rozprza, Nowa Sól i Syców. Niestety, nadal
niewielkie jest zainteresowanie regionalnych jednostek samorządowych i
innych regionalnych partnerów udziałem w tej formie wymiany
doświadczeń we wprowadzaniu zasad zrównoważonego rozwoju [16].
14

М . Зухалко, С. Квиатковский, К. Пастушка
7
Polityka ekologiczna UE a wcześniej Wspólnoty Gospodarczej od
1973 r. była określana i realizowana w pięcioletnich programach ochrony
środowiska. Piąty Program, który zakończył się w 2000 r. pod hasłem:
«Na drodze do zrównoważenia» wyznaczył strategiczne cele, zasady i
ogólny zakres dla osiągnięcia zrównoważonego, regionalnego rozwoju
Europy. Programy te są kontynuowane i aktualnie jest realizowany Szósty
program działania Wspólnoty na rzecz ochrony środowiska pod nazwą
Środowisko 2010 «Nasza przyszłość, Nasz wybór», przewidziany na lata
2001—2010. Stanowi on podstawę dla strategii zrównoważonego
rozwoju określając cztery dziadziny o szczególnym znaczeniu w
dziedzinie ochrony środowiska, tj.:
— zmiany klimatyczne,
— przyroda i bioróżnorodność,
— środowiska naturalne i zdrowie,
— zasoby naturalne i odpady [1].
Ponadto w programie kładzie się nacisk na:
— egzekwowanie obowiązującego prawodawstwa w zakresie
środowiska,
— uwzględnienie we wszystkich obszarach polityki UE (takich jak
rolnictwo, rozwój, energia, rybołówstwo, przemysł, rynek wewnętrzny,
transport) potencjalnego wpływu na środowisko,
— zaangaż
owanie przedsiębiorstw i konsumentów w poszukiwanie
rozwiązań problemów związanych ze środowiskiem,
— dostarczenie społeczeństwu informacji niezbędnych do
dokonywania wyborów przyjaznych dla środowiska,
— uświadamianie obywatelom znaczenia rozważnego
wykorzystywania gruntów w celu ochrony siedlisk przyrodniczych i
krajobrazów oraz zmniejszenia zanieczyszczenia w miastach [1, s. 17].
Celem tego programu jest zapewnienie jednakowego poziomu
ochrony w całej UE, przy jednoczesnym uwzględnieniu uwarunkowań
lokalnych oraz potrzeby znalezienia równowagi pomiędzy ochroną
środowiska a zachowaniem regionalnej konkurencyjności w tym zakresie.
Takie podejście wymaga wypracowania jednolitego systemem rejestracji,
oceny i udzielania zezwoleń na działalność gospodarczą. Mają one na
celu uniknięcie zanieczyszczenia chemicznego wody, gleby i obiektów,
aby zachować różnorodność biologiczną i przyczynić się do poprawy
zdrowia i bezpieczeństwa obywateli Unii Europejskiej, przy
jednoczesnym ograniczaniu przepisów dla przedsiębiorstw. Polityka UE
opiera się o zasadę, «zanieczyszczający płaci» i zgodnie z tą zasadą
14

Интеграция и трансграничное сотрудничество
płatność może przybrać formę inwestycji spełniającej nałożone normy,
zobowiązania np. do zbiórki, przetwarzania bądź usunięcia produktów po
ich wykorzystaniu lub podatku od przedsiębiorstw czy też konsumentów
za zastosowanie produktów zagrażających środowisku.
Rządy państw UE przyznają przedsiębiorstwom sektora
przemysłowego i energetycznego limity uprawnień do emisji dwutlenku
węgla, głównego gazu cieplarnianego. Firmy, które nie wykorzystają
przyznanych limitów mogą je odsprzedać innym firmom, które
wykorzystały już przysługujące i które z powodu emisji musiałyby płacić
wysokie kary za przekroczenie dopuszczalnych poziomów.
Ważnym problemem polityki ochrony środowiska w Unii Europejskiej
jest jakość życia ludności. Badania opinii publicznej w Europie pokazały, że
zdecydowana większo
ść obywateli ugrupowania oczekuje wysokiej jakości
środowiska i decyzji sprzyjających poprawie warunków ich egzystencji w
zdrowym środowisku. Natomiast z badań prowadzonych w Katedrze Rynku
Transportowego Uniwersytetu Gdańskiego wynika, że skala
rozpowszechnienia idei zrównoważonego rozwoju w polskim społeczeństwie
jest wciąż dość ograniczona, choć po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej
zainteresowanie tą problematyką znacznie wzrosło. Wynika to z
zainteresowania życiem w nowych, społeczno-gospodarczych warunkach, ze
wzrostu proekologicznej świadomości obywateli, coraz większej znajomości
obowiązujących w Unii Europejskiej regulacji i procedur. Wydaje się, że
wyjściowym punktem kształtowania proekologicznej świadomości
społeczeństwa powinno być upowszechnianie informacji i wiedzy na temat
celów i zasad zrównoważonego rozwoju. O tym, czy i w jakim stopniu
założenia ochrony środowiska oraz koncepcji (polityki) zrównoważonego
rozwoju są realizowane, przesądzają nie tylko instytucjonalne działania, ale w
dużym stopniu aktywne postawy lokalnych społeczności wyrażające się
decyzjami i tzw. oddolne inicjatywy mieszkańców.
Wiele problemów związanych ze środowiskiem wykracza poza
granice UE. Stąd uczestniczy ona w pozaunijnych programach
ekologicznych i jest stroną licznych konwencji dotyczących różnych
problemów, takich jak kwaśne deszcze, bioróżnorodność, zmiana klimatu
i gazy cieplarniane, pustynnienie, odpady niebezpieczne, wycieki ropy,
trwałe zanieczyszczenia organiczne, ochrona środowisk i akwenów
wodnych oraz lasów tropikalnych [7, s. 45].
4. Przegląd ważniejszych postanowień i działań w Polsce.
Zrównoważony rozwój, należy utożsamiać z rozwojem
gospodarczym, społecznym, ekologicznym i infrastrukturalnym. W
148

М . Зухалко, С. Квиатковский, К. Пастушка
XXI wieku został on uznany za konieczność i obowiązek współczesnej
cywilizacji. Założenia polityki zrównoważonego rozwoju powinny w
pełni, bez wyjątku, akceptować i wdrażać wszystkie państwa na świecie.
Polska jako członek Unii Europejskiej akceptuje i realizuje wszelkie
postanowienia związane z ochroną środowiska i polityką
zrównoważonego rozwoju. Takie działania trwają już od wielu lat i nie są
nowością, która pojawiła się w 2004 r. tj. w momencie wstąpienia w
struktury ugrupowania. Nowe, zaostrzone rygory środowiskowe w wielu
dziedzinach gospodarowania zostały zintensyfikowane, m. in. w
transporcie zgodnie z pakietem «Greening Transport» [4].
5. Problemy ochrony środowiska zostały określone w
Konstytucji RP [5].
Polski Rząd wyraził wolę kontynuacji działań na rzecz wprowadzania
reżimów ekologicznych i zasad ekorozwoju w Polsce. Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej uważa, że system prawny i ekonomiczny
wspieraj
ący dotychczasową politykę ekologiczną państwa powinien być
permanentnie doskonalony służąc zrównoważonemu rozwojowi całej
gospodarki. zaleca Rządowi doskonalenie interdyscyplinarnych i
wielostronnych działań w polityce gospodarczej i zagranicznej, tak aby
zasada zrównoważonego rozwoju nie była naruszana, a w związku z tym
wskazuje na fakt, że realizacja przez Rząd tej zasady nie jest obowiązkiem
jedynie resortu ochrony środowiska i dotyczy w równym stopniu
wszystkich centralnych organów administracji państwowej. Z jego
inicjatywy są powoływane liczne gremia, m. in. rządowa Komisja do Spraw
Ekorozwoju, która stanowi istotny czynnik wspierający proekologiczne
inicjatywy obywatelskie, Rządu i Sejmu w sprawach związanych z
wdrażaniem i realizacją zasad zrównoważonego rozwoju w Polsce.
Za szczególnie ważne zadanie do podjęcia i realizowania Sejm RP
uznał szeroką, proekologiczną edukację społeczeństwa, a szczególnie
młodego pokolenia Polaków, uświadamiającą sens i konieczność
powszechnego obowi
ązywania zasad zrównoważonego rozwoju [13].
W Ustawie Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r.
definicji zrównoważonego rozwoju oraz w podstawowych dokumentach
strategicznych, a w szczególności w pierwszej (z 1991 r.) i drugiej
polityce ekologicznej państwa (II PEP z 2000 r.). zrównoważony —
zdefiniowano jako: «rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje
proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych,
z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych
procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości
149

Интеграция и трансграничное сотрудничество
zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub
obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń»
[8]. We wprowadzaniu wymienionych zasad podstawową rolę przypisano
Agendzie 21. Jest ona uniwersalnym i aktualnym narzędziem zarządzania
zrównoważonym rozwojem w europejskich regionach.
Zgodnie z przywołaną ustawą ochrona środowiska to działania lub
zaniechanie działań na rzecz zachowania lub przywrócenia równowagi
przyrodniczej. Polegają one głównie na:
— racjonalnym kształtowaniu środowiska i gospodarowaniu
zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju;
— przeciwdziałaniu zanieczyszczeniom;
— przywracaniu elementów przyrodniczych do stanu właściwego [8].
Ochrona środowiska uwzględnia także wytwory pracy i kultury
ludzkiej, w tym ochronę zabytków przed zanieczyszczeniami i
negatywnym wpływem powietrza atmosferycznego.
W Polsce od wielu lat prowadzone są kompleksowe działania na rzecz
ekorozwoju. Aktywnymi uczestnikami inicjatyw i przedsięwzięć w tym
zakresie są organy i instytucje rządowe, samorządowe oraz pozarządowe,
organizacje gospodarcze i pozagospodarcze, instytuty naukowo-badawcze i
placówki edukacyjne. Ponadto w Polsce działają liczne organizacje ochrony
przyrody i środowiska. Należą do nich m. in: pozarządowe organizacje np.
Liga Ochrony Przyrody, Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska,
Towarzystwo na rzecz Ziemi, ponadregionalne i regionalne fundacje oraz
ośrodki edukacji ekologicznej. Celem ich działalności jest upowszechnianie
dobrych praktyk w zakresie ochrony naturalnego środowiska i kreowania
polityki zrównoważonego rozwoju regionów. Zrealizowano wiele
międzynarodowych i krajowych programów oraz ustanowiono wiele
ważnych przepisów w sprawie wdrażania zasad ekorozwoju i realizacji
polityki zrównoważonego rozwoju polskich regionów. Opracowano przy
tym wiele dokumentów i ustaw ekologicznych.
Początkowo w Polsce inicjatywy związane z realizacją zasad
zrównoważonego rozwoju, w porównaniu z działaniami społeczności
lokalnych i regionalnych krajów członkowskich Unii Europejskiej, gdzie
świadomość prośrodowiskowa istotnie wzrosła już pod koniec lat
80 ubiegłego stulecia, miały incydentalny charakter. W Polsce proces
narastania w samorządach świadomości i wagi przyjętych na konferencji
w Rio de Janeiro ustaleń mógł rozpocząć się dopiero w roku 1993, tj.
wówczas, gdy przedstawiono w języku polskim tekst dokumentów
końcowych (w tym Deklaracji z Rio i Agendy 21).
150
Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]
