13. Socjologia Internetu. Badania Manuela Castellsa

Internet to ogromna sieć o globalnym zasięgu, łączy sieci komputerów, składa się z tysięcy kilometrów światłowodów, wielu urządzeń i łącz satelitarnych. Komputery współpracują, wymieniają i gromadzą informacje.

Powstanie sieci.

Internet nie ma centrali ani odgórnego systemu sterowania, każdy komputer jest niezależny. Nawet gdyby wyłączyć większość komputerów podpiętych do sieci nic się nie zmieni w funkcjonowaniu pozostałych. Ma to związek z historią Internetu. W 1957r. Związek radziecki wystrzelił w kosmos 1 sztucznego satelitę "sputnika". To dotknęło Amerykanów bo dotąd to oni mieli przewagę militarna i technologiczną. Zaczął się wyścig zbrojeń, rząd amerykański inwestował w rozwój nauki i wojska. Powstała wtedy ARPA (Advanced Research Project Agency). Zajmowała się szukaniem i wsparciem naukowców, których pomysły mogło wykorzystać wojsko. Powstanie sieci kompterowej jest skutkiem ubocznym ARPA. Pracującym tam naukowcom zależało na szybkim sposobie komunikacji, przy jednoczesnym dostępie do innych komputerów. pierwsza sieć (arpanet) opierała się na modelu komunikacji opracowanej dla wojska w latach 50 XX w. Arpanet został uruchomiony w 1969 r i połączył 4 amerykańskie uniwersytety. W 1973 Arpanet połączył ośrodki naukowe będące poza granicami Usa. Pierwszy email został wysłany w 1971.

Pracom nad rozbudową sieci towarzyszyły prace nad komputerami prowadzonymi przez prywatne firmy, które dążyły do zminaturyzowania komputerów zajmujących cale hale, i wykorzystanie monitora i graficznego interfejsu. W 1983 arpanet został podzielony na część akademicką i wojskową. Do globalnej sieci podłączyly się sieci lokalne powstające w prywatnych firmach (IBM, AT&T). Końcem lat 80. Doszło do prywatyzacji sieci, a internet stal się bardziej powszechny przez opracowanie przeglądarek internetowych. Kluczem do ekspansji Internetu było ujednolicenie sposobów kodowania danych w sieci, co pozwoliło na dołączanie nowych fragmentów z juz istniejącymi. Ponad 20 lat później internet rozpowszechnił sie na całym globie.

Cyberprzestrzeń

Internet jako przestrzeń społeczna - miejsce spotkań i nawiązywania kontaktów ludzkich. Cyberprzestrzeń to przestrzeń cyfrowa lub wirtualna. Pierwszy raz ten termin został użyty w 1984r. przez Wiliama Gibsona w powieści Burning Chrome. Cyberprzestrzeń na dobre została spopularyzowana przez internet i filmu opierające sie na motywach powieści Gibsona ( Johny Mnemonic, Matrix). Dzisiaj cyberprzestrzeń to przestrzeń otwartego komunikowania sie za pośrednictwem połączonych komputerów i pamięci informatycznych. W humanistyce cyberprzestrzeń to synonim Internetu.

Cyberprzestrzeń jest wtórna wobec życia w realu, a sieć jest przedłużeniem świata rzeczywistego.

Wirtualna społeczność

Grupy funkcjonujące w wirtualnych sieciowych środowiskach to Virtual community, wirtualne wspólnoty, wirtualne społeczności lub grupy wirtualne. Większość socjologów postrzega interakcje członków wirtualnych wspólnot za aprzestrzenne. B. Wellman odrzuca definiowanie społeczności w kat. przestrzeni i definiuje poprzez sieć. Społeczności to sieci więzi międzyludzkich. To źródło życia towarzyskiego, wsparcia, informacji itd. W kontekście nowych mediów i Internetu pojecie społeczności jest nadużywane. Patricia Wallace twierdzi że społeczności internetowe można definiować w różny sposób, to wspólnoty ludzi, także tymczasowe, które gromadzą się wokół wspólnego celu lub dyskusji. Klasyczne dzieło cybersocjologii ksiazka The Virtual community Howarda rheingolda on 1 zdefiniował pojecie społeczności wirtualnej jako grupy ludzi którzy mogą lub nie spotkać się twarzą w twarz i którzy wymieniają swoje poglądy za pośrednictwem klawiatury i sieci. Społeczność wirtualna funkcjonuje w cyberprzestrzeni i jest uzależniona od infrastruktury technologicznej. Autorzy History and Emergence of Online communites twórczą ze społeczność online to grupa ludzi którzy odbywają interakcje w środowisku wirtualnym. Maja cel i opierają się na technologii i opierają się na normach i przepisach.Barbara Przywara twierdzi ze społeczności online: wykazują mniejszy stopień spoistości niż społeczności realne, więzi społeczne są słabe i krótkotrwałe, można do nich łatwo wejść i wyjść, członkostwo jest otwarte, odrzucenie grupy nie powoduje dużej traumy, członkostwo nie niesie zobowiązań, uczestnictwo jest anonimowe. Komunikacja w społecznościach wirtualnych opiera sie na asynchronicznej komunikacji tekstowej. Komunikacja jest wolna od zahamowań, sprzyja zachowania twórczym, agresji i wulgaryzmowi.

Związki online

Spor czy zwiazki zawierane przez internet prowadza do trwałych więzi społecznych lub czy w ogóle istnieją więzi internetowe. Ludzie przyłączają sid do grup na portalach na podstawie podzielanych zainteresowań. Czasem r grupy stają sie miejscem osobistego wsparcia materialnego i emocjonalnego. Znajomości w Internecie opierają sie na zainteresowaniach nie na atrakcyjności fizycznej i są przez to trwalsze. Inni twierdza że sieciowe kontakty to przelotne znajomości bez interakcji face to face nie można mówić o głębokich związkach i relacjach. Przeniesienie kontaktów wirtualnych do środowiska realnego jest trudne. Kontakt internetowy nie pozwala na prawdziwe poznanie powierzchowności osoby. Wygląd fizyczny jest ważny w kontaktach międzyludzkich (stereotypy, przekonania). Magdalena Szpunar twierdzi że zwiazki online sa paradoksalne bo: platformą ich egzystencji jest rzeczywistość wirtualna ( nie są realne) właściwością kontaktów online są antynomie odległość i bezpośredniość, zwięzła i bogata komunikacja, anonimowość i otwartość, szczerość i oszukiwanie, ciągłość i nieciągłość, marginalne zaangażowanie fizyczne i znaczne zaangażowanie fizyczne. Oraz jaki wpływ na nasze życie maja zwiazki online. Związki online maja + i - internet poszerza zakres kontaktów społecznych utrzymuje i wzbogaca juz istniejące ale także korzystanie z Internetu podnosi ryzyko osamotnienia, poczucia wyobcowania czy depresji, a upozorowana rzeczywistość wirtualna może spowodować zmniejszenie kontaktów w życiu realnym. Kontakty wirtualne nie sa złe są po prostu inne niż te w realu ( nie chodzi o sklep :)).

Cybersocjologia Castellsa

Castella urodzony w 1942 w Hiszpanii, socjolog. Zajmuje się badaniem kondycji człowieka i społeczeństwa w kontekście procesów usieciowienia życia społecznego. Wg castellsa internet jako nowe medium będące rodzajem nowej przestrzeni znacząco wpływa na kształt społeczeństwa. Jego wpływ wynika ze zdolności do przekształcania wzorów komunikacji, która jest podstawową umiejętnością człowieka. Internet jest kształtowany przez swoich użytkowników, to układ wzajemnie oddziałujących na siebie elementów a wyłania się z niego społeczeństwo sieciowe. Castells w głównej mierze skupia się na relacjach międzyludzkich i ocenie wpływu Internetu na więzi społeczne oraz wirtualne społeczności. + i - Internetu, typu wyobcowanie, ograniczenie komunikacji społecznej, zerwanie więzi rodzinnych, fałszowanie tożsamości itd. Castells twierdzi że w głównej mierze internet jest narzędziem które jego użytkownicy wykorzystują w pracy i w życiu prywatnym. Twierdzi że korzystanie z Internetu nie prowadzi do ograniczenia interakcji społecznych i alienacji. Wirtualna wspólnota wg niego to samodefinujaca się, elektroniczna sieć interaktywnej komunikacji, która funkcjonuje wokół zainteresowań i celów. Mogą być sformalizowane lub nie. Internet to materialna platforma indywidualizmu sieciowego. Nierówność w dostępie di Internetu to cyfrowy podział. Cybersocjologia, dział socjologii związany z badaniami nad społecznymi aspektami działania sieci.

Zakończenie

Dzisiejsze medioznawstwo jest dyscypliną wielonurtową i wielopoziomową, bogatą w różnorodne podejścia badawcze, orjentacje metodologiczne, szkoły i kierunki. np. językoznawstwo, literatura, filologia, nauka o filmie Medioznawstwo, zwane też komunikowanie masowe jest nauką interdyscyplinarną i trnasdyscyplinarną. Medioznawstwo ma 5 aspektów: 1.politologiczne (media i tworzenia opinii publicznej , polityka , funkcja krytyczna i analityczna mediów) 2. Socjologiczne (stosunki między społeczeństwem i kulturą a kom. Masowym, przekazywanie wartości i norm ) 3.psychologiczne (oddziaływanie mediów, skuteczne komunikowanie, skutki, teoria oddziaływania mediów) 4. pedagogiczne (media w procesie kształtcenia i wychowywania) 5. językoznawcze (jezyk w komunikowaniu intrapersonalnym i publicznym)