9.2. „Ponadmedialność” telewizji

Wg Postmana telewizja osiągnęła status „ponadmedialny”, instrumentu, który nie tylko ma władzę nad wiedzą ludzi o świecie, ale również na sposobami zdobycia tej wiedzy. Filozof argumentuje, że telewizja miesza poważne sprawy z rozrywką, umniejsza znaczenie politycznego dyskursu i podważa go. Rzeczywistą siłą telewizji jest to, że przygotowuje grunt pod wszystkie procesy, które zamierza zakomunikować ogółowi społeczeństwa. Telewizja wyznacza ramy języka komunikacji w społeczeństwie. Banalizacja i trywializacja poważnego dyskursu jest cechą charakterystyczną epoki show-businessu. Telewizja przekształciła nasza kulturę w jedną wielką arenę show-businessu. Telewizja nie służy do wyrażania myśli, tylko do kopiowania natury. Postman uważa, że naczelną konwencją telewizji jest show. Rozrywka jest nadideologią całego dyskursu w telewizji.

Zdaniem Postmana, telewizja nie jest efektywna w edukowaniu, gdyż transfer zachodzi tylko w jednym kierunki, z góry na dół. Brakuje interaktywności, która jest konieczna aby uczenie dało najlepszy wynik. Telewizja jest pozbawionym ocen programem nauczania i żaden widz nie zostanie przez nią wykluczony, z żadnego powodu i w żadnym momencie. Telewizja zawsze przyjmuje formę gawędy prowadzonej za pomocą dynamicznych obrazów wspieranych muzyką.

9.3 Kultura telewizji

Postman uważał, że kultura telewizji prowadzi do duchowego spustoszenia. Kultura jest tworem mowy, jest ponownie przetwarzana przez każdy środek komunikowania się (hieroglify, alfabet, telewizja). Każde medium umożliwia specyficzny tryb prowadzenia dyskursu, dostarczając nowej orientacji w dziedzinie myśli, sposobu wyrazu, wrażliwości. Osoba, która czyta książkę, patrzy w telewizor czy spogląda na zegarek zwyczajnie nie jest zainteresowana tym, w jaki sposób jej umysł kształtują i kontrolują te zdarzenia.

Nadmiar informacji powoduje zagubienie i trudności w dotarciu do tych, które mają istotne znaczenie. Postman nie proponuje lepszej telewizji. Przekaz telewizyjny konkuruje i wygrywa z kulturą słowa pisanego.

Kultura słowa pisanego to pewien sposób postrzegania świata, a zwłaszcza dyskursu publicznego: uporządkowanie myśli, nacisk na logikę, konsekwencję, umiejętność wykazywania złożonych zależności. Telewizja tworzy kulturę obrazów kolejnych, zmiennych i niepowiązanych z sobą logicznie scen.

Zdaniem Postmana, to właśnie kultura słowa pisanego (i drukowanego, które rozpowszechniło wiedzę i dyskusję) stanowi podstawę kultury demokratycznego państwa. Programy polityczne oderwane od logiki i konsekwencji w telewizji zostają skrócone do postaci sloganów reklamowych, do tego, jak kandydaci wyglądają i uśmiechają do kamery.

Postman krytykował obrazkowość i wyrywkowość telewizji, skrótowość informacji, ale krytykował też to, że telewizja przynosi obrazy z daleka, dla nas nieważne. Że goni za sensacjami, ale nie tylko, przedstawia również informacje, które nas osobiście nie dotyczą, których nie możemy przeanalizować, ani na które nie możemy reagować, co prowadzi do biernej postawy konsumenta informacji, zamiast postawy aktywnej.

Współczesne społeczeństwa nabierają charakteru telewizyjnego. Rzeczywistość coraz bardziej miesza się w nich z iluzją. Wspólnym mianownikiem tej telewizyjnej kultur Postmana jest nie to, co intelektualne bądź elastyczne, ale to, co sensacyjne, uproszczone, emocjonalne i zorientowane na maksymalną przyjemność. Komunikacja nadaje kształt kulturze, ponieważ nie postrzegamy rzeczywistości jaką ona jest, ale to jakimi są nasze języki. A naszymi językami są nasze media. Nasze media są naszymi metaforami. Nasze metafory tworzą treść kultury.

Film przekształcił się tak, aby dostosować się do publiczności telewizyjnej. Gazety i czasopisma wyspecjalizowały się w pogłębieniu swojej zawartości albo docieraniu do określonych grup odbiorców, dbając o zapewnienie strategicznych informacji dominującemu medium, jakim jest telewizja.