7. Interakcjonizm goffmana

Interakcjonizm jest jedną z teorii socjologicznych przeniesionych przez Goffmana na grunt nauki o komunikowaniu.

• Społeczne derywacje unikatowych ludzkich właściwości

• Umysł i jaźń jako miniatura społeczeństwa

• Opisuje w jaki sposób członkowie każdej z grup społecznych rozwijają i formułują swój wspólny świat

• Uczestniczymy w zachowaniach innych, a nie tylko reagujemy wzajemnie na zachowania

Interakcjonizm umieszczony w sferze komunikowania interpersonalnego – analiza nieformalnych struktur społecznych, w których spotykamy się twarzą w twarz, utrzymując otwartą interakcję przez wzajemną wymianę werbalnych i niewerbalnych sygnałów

Działa też w teorii samoprezentacji – rodzaje działalności ludzkiej w trakcie ich spotkań, usiłują zrozumieć innych i prezentują siebie

Hoffman idzie pod prąd ówczesnej socjologii, tryumfował wtedy funkcjonalizm, a jego praca pt. „Człowiek w teatrze życia codziennego” rzucał wyzwanie obecnej modzie, nie podejmując polemiki z funkcjonalistami.

1. Socjologia życia codziennego

Badania Goffmana:

• Obserwacje na warunkach naturalnych

• Fascynuje go to co można zobaczyć na własne oczy

• Obserwacja potoczna – korzysta z rozległej literatury, obfitość przytoczeń i odsyłaczy

• Nie stosował twierdzeń bezwyjątkowych

• Nie troszczył się o naukowe uprawomocnienie swoich odkryć

• Intuicyjne opisy, pisze jak bywa a nie jak jest

• Prawdy uniwersalne

• Teoretyczność, dwuznaczność i niekonsekwencja w używanych pojęciach

• Tworzy nowe terminy na potrzeby swoich prac

• Bada strukturę doświadczenia jednostek w różnych momentach życia społecznego

KONCEPCJA DRAMATURGICZNA

Uchodzi za jej autora, buduje ją wielką metaforą – spojrzenie na życie społeczne ludzi jako na wielki teatr. Cały czas jesteśmy obecni w życiowym teatrze, w którym ciągle uczestniczymy i który współtworzymy.

Wszelkie pojęcia, których używa w swojej analizie zaczerpnął z języka teatru.

INTERAKCJA – wzajemny wpływ jednostek znajdujących się w fizycznej obecności i wpływających na swoje postępowanie

Lub też wszelkie działania występujące przy jednej okazji kiedy współobecność danego zespołu jednostek jest niezaprzeczalna = wtedy słowo interakcja można zastąpić spotkaniem.

Nawiązując do teatru:

Występ to działalność danego uczestnika (aktora) interakcji w danej sytuacji, służącą wpływaniu w jakiś sposób na któregokolwiek z jej uczestników (widownia, publiczność)

MODELE INTERAKCJI FACE TO FACE

1. dramaturgiczny => teatr życia codziennego

2. rytuału interakcyjnego => wzory interakcji, których funkcją jest zachowanie własnej i cudzej twarzy

3. interakcji strategicznej => opis interakcyjnych podstępów np. szpiegostwa

4. analizy ramowej => rola schematów interpretacji działania w budowaniu porządku interakcyjnego. Jest też jako metamodel – obejmuje wszystkie 3 poprzednie

2. Występ I rola

Obecność drugiej osoby zmienia każde ludzkie działanie w występ. Patrzymy na co jak jednostka to robi i czy potrafi wywrzeć wrażenie, nie zwracając uwagi na techniczne szczegóły jak to robi. Chodzi o kupienie tego co zostanie w interakcji zaoferowane.

Jednostka grając rolę oczekuje, że wywrze odpowiednie wrażenie na odbiorcy. Podczas występu ważna jest fasada – funkcjonuje niezmiennie przez cały czas trwania występu, są nią podstawowe środki wyrazu, które jednostka stosuje.

Typowe części fasady:

- dekoracja – meble, sprzęty

- „fasada osobista” – strój, płeć, wiek, wygląd, mimika

MODELE ZACHOWANIA SIĘ

1. występ prawdziwy, szczery, uczciwy – są niezamierzone, nie są w żaden sposób przygotowane

2. występ fałszywy – starannie skomponowany

występ nie jest dowolny, rozgrywa się wg scenariuszy – przypadkowych, osobistych i znanych

w występach najważniejszą rolę gra zespół, nie pojedynczy aktor – członkowie są ze sobą związani, każdy członek przez błąd może popsuć lub przerwać widowisko, muszą polegać na sobie i muszą ze sobą współpracować.