Балакан Әлгсә. Алтн бумб

Әмтн дәкпәс пи-негиәр төмр турва дсер.хурв. Турва, урдклаһан әдл, әрә-әрә көпдрнә.

Эдниг төмрлэ поолда бәәтл, Очр тедпә хажуһар күрәд ирв. Зәрм гергд ачлһта терг хәләһәд зогсв.

■~Эй, ю хәләҗ зогсҗанач! — болҗ Борҗип Найта һалзурҗ хәәкрв.

Гергд дәкнәс хусм модан теврлдәд киисв.

■ — Улан, тергн деер суусн күүк үзвчи? — гиҗ нег бер, хаҗудк үүриннь чикнд, шимлдв.

— Бамб цецг мет сәәхн, — болҗ наадкнь бахтҗ хәрүцв.

Бадм тергнә ардас колс хәләв. Эн саамла тергн деер нааран хәләһәд, Очрин хаҗуд суусн күүкн, гедр эргәд, олн тал ширтв. Күүкн генткн һаран өргәд көвүнлә... мендлв. Уга, Бадмла биш... Күукн инәв. Нарта сәәхн өдр. бас нег нарн мандлсн мет, цәс гиһәд улм герлтәд одв. Бадмин зуркн, зүуһэр хатхсн кевтә, чис гиһәд одв. Бадмин зүркн, эмнг унһнла әдл, тогляд, бухад, цегләд бәәв. Зүүһәр хатхсн болад тиигҗәхий? Уга, уга. Турвала ноолда бәәтл, күчңдәд тиигҗәнә...

Күүкн бас нег инәв... Уга, уга... Көвүнд зүүдн орҗ бәәнә. Өдрәр... Серүн бәәтл... зүүдн орҗана.

— Эй, ю хәәҗ өөрән зогсҗанач! — һал цаһан өдрәр, тенгр чилгр бәәтл, толһа деер оһтрһу тачкнсн болад одв.

Хәләхлә... тергн чигн, Очр ч^игн, күүкн чигн уга. Бадм бийән шинҗлхлә... салм мазут хойрт будгдсн киилг, ша-; лвр... көл нүцкн зогсҗана... «Одак тууль... одак күүкн намаг үзсн... эн кевтм үзсн... О-о...»

Урднь кунд болҗ медгдҗәсн хусм модн ода гиигрҗ одв. Кесг тонн, кесг зун метр тәмр турваг, нәрхн суңһуг иет, һанцарн өргҗ авад, ясх һазринь ясад, эрәслх һазринь эрәсләд, агчмин зуур эд-бод кечкх дурнь күрчәнә. Кенә төлә? Кенә...

Бадмла хамдан хусм мод ээмәрн өргҗ бәәсн Савһра Шура сурҗана:

—Улан, одак кенә күүкмб?

—Көкән Элдән.

—Нернь кемб?

—Хасгин нутгт... Эцкнь мал туулһнд одсн, эк-эцклә- һән йовла.

— Хасгин нутгур мал туурн улс күрч ирлү?

205

—Күрч ирлә. Түүг медлго яһлач?.. Өцклдүр ирцхәлә. Эндр клубд нәр болхмн пиҗәлә.

—Тиикләчн одх кергтә...

—Нәәрт эс одҗ... өөрк турваһан...

—Кишванр, үкснәннь цох хәәҗ бурҗңнад бәәнәт,— болҗ Борҗин Найта хәәкрв.

Хойр бер, амнднь дүүргәд ус кечксн мет, тагчг болҗ одв. Эдниг турвала ноолда бәәтл, үд болҗ одв.

Бригадир, генткн сана авсн кевтә, келҗәнә:

— Манахс, эндр үдәс хооран амрхмн. Тарвс эклҗ ам-

схмн.

Күүнд баахан юмн кергтә чигн. Эн үгәс, көөрксин, күүкд улсин, чирә, алтн альчурар арчсн мет, герлтәд одв.

бригад деерән ирҗ хотан ууна. Олна хот гиҗ уга, Күн брлһн таньдг-үздг улсиннь герт, кимр мет шиңгн цә чанад, шүүрмг, хурсан идәд теҗәл авна.

Эндр болхла... Эндр болхла байрт эң зах уга. Өрал өдр күнд турвала ноолдад, муулян эдләд бәәсн мартгдҗ одв. Тарвс... Тарвс таслх болҗана. Тарвс амсх болҗана. Тарвс идх болҗана. Тарвс, тарвс, тарвс...

Хаврин хату-мөтүһәс әмд-менд һарчкад, һанцхн үкрән кезә туһлна гиҗ ик генәртәһәр олн күүкдтә эк яһҗ сәкнә, тер мет, бичкдүд, күүкд улс, өвгд-эмгд эн тәрәнә тарвс кезә болхмб гиҗ күсл кеҗ күләҗ бәәлә. Күслсн— күцдг, күләсн т—болдг бәәҗ.

Эндр... тарвс... О, ю хәәҗ Түүнә тускар давтад бәәхв.

сн. Медҗәнт, куүнә тевр әрә күрм дуңгә. Болв...‘ тарвсиг хаһлад, хойр әңг кечкәд, эс гиҗ зүсм-зүсмәр керчәд.кедү дүңгә цадтлан идсн бийнь, цаг түдл уга, уснд хүврәд һарч одна. Тер бийнь, тер бийнь, өлң. геснд дөң, түшг болиа, өлссн гесид өлг, хот болна. Нег үлү — бичкн күукдт. Нег үлү—олн үртә экд. Нег үлү—һаэаһан мал уга улст. Тарвс, тарвс, — теҗәл...

206

Тарвс таслхми гичкси, күп болһпа чирә герлтәд, байр

залрҗ одв.

Өвгд, залус тарвс таслж йовпа. Күүкд улс, бичкдүд тарвснг* бригадирии герин һаза бәәсн сег тал зөөһәд бэәнә. Арһул бнш. Хатрад гүүлдәд бәәнә. һанцхн бичкдүд бнш, күүкд улс бас хатрад дегрҗңнәд, сең-сең гилдәд гүүлдәд бәәнә.

Борҗин Найта сег дор кевтнә. Бөөрдәд кевтнә. Бригадир өвгиг хәләчкәд, Бадм дотран санҗана: иим бәәдлтә кү альд үзләв? Мөн эн Борҗин Найта бәәдлтә ку урднь үзләв! Ой, ой... үзләв, үзләв... Зуг альд.

Мишгтә тарвс көвүнә дал цокад йовна. Бадмин толһан экнд «альд үзләв» гисн тоолвр, алхар цоксн мет, «тук-тук» пиһәд йовна. Э-э!.. Сурһуль дасдг дегтрт зурата бәәҗ... Кенз байн гиһәд... тарһн байн бөөрдәд кевтчксн, һанз татҗана... Э... Төрүц мөн!.. Найта—-Кенз байна бәәдлтә... Бадмин толһа күнд тоолврас сулдад, гиигрәд, амрад одв. Тег мет уудад одв. Дала-нала болад одв. 0 дәрк! Генткн... көвүнә толһа дәкнәс тоолврар дүүрв. Муульта толһа, хәәрң толһа, амр-заян уга толһа...

Одак...' күүкн... Занда... Тер күүкн яһва?..

Бадмиң. нүдн тәрәнә захд зелләд зогссн улсиг чигн, бригадирин гериң һазак сегиг эргәд хурсн улсиг шүүрдәд, утхад авб... Зуг күүкн уга. Занда үзгдхш...

Җөөлн цаһан девскр деер, барун бөөрәрн кевтсн боз нүдтә Борҗин Найта генткн хәәкрҗәнә:

— Кишә, герт орад зул тавл!

Кишә^ бригадирин эмгн, шилврәр шавдсп мет, өсрҗ босад, баахн паста кевтә, үкн хурдарн гүүһәд, герүрн ррҗ одв. Бадм бригадиринд бәәнә, теднәһәс хотаң ууна. Эн өвгнә шүвтр үг шүрүн заң хойрас цагасн урд көгшрәд, үснь цаһаһад, нурһнь бөгчиҗ одсн Кишәг үзх дутман, ковүнд эмгн дегд харм болна. Хәрд һарсн күүктә, цергт мордн гиҗәх көвүтә биннь, Найта уурлсн цагтан ода чигн эмгиг цокна. Көвүнь экән харсхар седхлә, өвгн нәэмәр гүрсн маля һартан авчкад, кү бииүри шидрдә-

хш.

Ээҗ Кишә гертән гүүһәд орҗ ирәд, дорҗ-җодвин өөр, һурвн ацта агч модид өлгәтә бәәсн шнлтә тоснг ,шүүвәд авб Тосиг һулмтын бүләи үмсн дотр бәрҗ хәәләд, мөнгн ЦӨГЦД кевһурвп ацта модна, талдан нег ацднь өлгәтә бәәсн торһп түцгрцг дотрас йөркг авад, дөрү-дө-;

207

РҮ хуһлад, көвцгәр ораһад, цөгцин йоралдк нүкиг Тоси һатцас олад, һолыг хатхад, бел кеһәд оркв.

Тер хоорнд, ээҗ Кишәг дахад герт орсн Бадмиг хәрү һарч ирхлә, Найта дәкәд заквр өгчәнә:

— Тадн, залус, тадн„ өвгд, күн болһн, соцсҗ, тодлҗ автн! Күн болһн неҗәһәд шил әрк олҗ автн! Соңсҗант?!. Әрк уга күн нааран, сег тал, нааран, тарвс тал бичә өөрдтн...

Өвгд, залус, әмнәннь арһ хәәхәр, үзг-үзгтән тарад йовҗ одцхав.

—-Эй, тадн, баавһармуд. Окн Теңгр Ноһан Дәрк хойриг угтх неҗәһәд ухр тос олҗ авцхатн! — болҗ боз нүдтә Борҗин Найта күукд улс тал зәрлг болв.

Күүкд улсин чирәг. эзлсн байр, хар сүүдр дәврәд һарсн мет, илм-җилм болҗ одв. Тедн бас гермүд болһнар

нерсн әркинь авад ир. Соңсҗанчи, шулун болдгар...

Бадм гертәс, зегснә һолар кесн зембл авад, усна көвән гермүдт бәәсн Көглтин тал гүүһәд һарв. Зууран санҗ йовна: «Найта бийән алдр хаанд тоолна. Минй чидлкүрх болхнь — базһад унтулчкх биләв. Тер цөөкн өвгд, залусиг тер, әмд бийснь түрү-зүдү бәәх күүкд улсигямр кевәр эн зована. Найтад кенә чидл күрх?.. Баван?.. Уга...

Бава цугтаһаснь көгшн... Долдан Саңһҗин?.. Уга... Долдан Саңһҗ боз нүдтә Борҗин Найтаг диилх биш,... түүг әәрмд керглҗ авхш... Дәәнә комиссариат дуудулад авчкад, хәрү сулдхад тәвчкнә... Савһра Шуран?.. Кавкинә - Улана?.. Тедн нам өвгиг төртәи авхш... Кен, кен диилх?.. Генткн көвүнә тоолвр, утцн мет, тасрад одв... Одак күүкн... Занда... Тоолвран... урдк тоолвран Бадм дәкнәс

залһҗ авч чадсн уга...

Көвүг ишкә герин эрк алхад орлһнл.а, Көглтин эмгя шиңкән цорһан авчасн бәәҗ. Бадм эмгнд нөкд болад, уста модн оңһцд бәәсн бакрсиг өргәд тулһин өөр тәвҗ

өгв. Бакрсна ирмәгиг эргүлҗ шалдсн шавриг хуулад, бүркәаинь секәд орксн, үснә, тосна үнртә хальмг әрк,* гер

дотр саң тәвсн мет, сәәхн каңкиад бәәв.

Найтан заң, зака меддг Көглтин эмгн, бакрсиг шавхад дөрвнә шилд кеһәд, көвүнд атхулад оркв.

Бадмиг хәрү өөдләд, толһа деер бәәсн гермүдүр гүү-

208

һәд күрәд ирхлә, бригадирин сегиг дәкпәс әмтн бүсләД

эогсад оркҗ.

Боз нүдтә Борҗин Найта көвүг үзәд байрлад одв.

—Альков, Бадм, земблән иааран өглч.

Земблиг өвгн авад, дотрасиь дөрвнәг һарһад, нилх ачан үзсн мет, байрлад, өрчдән эңкрлҗ шахнав гихләрн, халун шилд элкән шатаһад, көвүн талу терүг элкән шатасн Бадм бурута кевтә, һалзурв.

Дадмг өвгд, залус сөң эдлх саван бийснь бийләһән авч ирцхәҗ. Тедн шилтә әрксән һарһад бригадирт өгхлә, Бадмиг хараҗ бәәсн Борҗин Найта, олн шил үзәд номһрад, нам мусг-мусг инәһәд байрлад бәәв.

— Эйу Кишә, одак зулан тавлсн болхла, нааран авч ир1 — болҗ Найта эмгндән закв.

Долдан Саңһҗ сүв-селвг өгв.

— Уга, би һаза тавлдг күмб! Окн Теңгр Ноһан Дәрк хойр, тедниг Борҗин Найта тәкҗ бәәхиг нүдтә болхла, , бийснь үзтхә. А чи, Бадм, түүнд зуух малт, — гиҗ, сегин нег бахн тал зааҗ, Найта көвүнд шинәс заавр өгв.

'Бадм күрз авч ирәд, әмтиг хооран цухрулад, экләд нук малтв. Зуух белн болхла, боз нүдтә дәкәд көвүнд закҗана:

— Арһс зергл!

Бадм тер закаһинь бас күцәв.

Борҗин Найта толһа тусан бичкн табуретк тәвүләд, деернь зул тавлулад, саңгин идә уңһдулв. Саңгин идәнәс һарсн үнр каңкнад, күн болһна хамр хаңһав.

— Не, Очр, сөң кеһәд, Баваһар йөрәл тәвүлх билә, — болҗ бригадир көвүндән келв.

Хәләхлә — Байра Бава уга.

—Яһла? — гиҗ Найта сурҗана,

—Әрк эс олҗ чадҗ, — болҗ тендәс, әмтн дундас, не-

гнь цәәлһв.

— Эс олсн болхла — түүнә гем. Бава угаһар, би эврән чигн, йөрәл тәвҗ чадхв, — болад, кецәлдҗ кевтсн Найта, эрчмнәд босад ирв.

— Ай, өвгн, яһҗаснтн энви. Килнц болх! «Ахиг —алд кундл, дүүг — делм күндл» гиҗ бийтн эс келдг билт.

Ваваһас медәтә күн Мадн дунд уга, — гиҗ Кишә кили-

ЦӘС ПОСПДЯП ӘӘЖ,Г ТИВЛСП Зул ТЗЛап колс ГИҖ хәләв

— Кишва, чн бичә ду һар! — болад Найта һаран сажад оркв.

— Найта, өөркән, — гнчкәд Кишән чирәнь хүврәд, нүднь цәәһәд, көлнь чичрәд дораи унн алдв, зуг хаҗуднь бәәсн улс эмгиг тосад, уиһал уга, өргәд авб.

Бригадир табуретк тал хәләчкәд, бөгч1йһәд, тагчг болад одв. Зул бөкҗ одҗ. Болв өвгн әәмсн уга, тер көвүн тал һалзурҗ хәәкрв:

— Бадм, шулун болдгар Баваг, үксн әмд болвчн, хэәһәд, олад авч ир!

'Байра Бава 'ирв. Зулыг дәкнәс тавлв. Цал буурл сахлта', цасн цаһан үстә Бава, кеҗ өгсн сөңгиг авад, Найтан өмн, бернь кевтә, чөклҗ сууһад, йөрәл тәвб:

— А-а, хәәрхн, һазр-усна эзн Ноһан Дәркин гегән кезәд чигн иим байн урһц хәәрлҗ, Окн Теңгр^кезәд чигн зула деермдн нар тусхаҗ, гер дотрмдн дула өгч, «ях>> гих өвчн уга, «йов» гих зарһ уга бәәлһҗ, кеер йовх му үрдүдмдн, аля-азд, анднас андн хортан дарҗ, алтң җола эргүлҗ, амулң менд хәрҗ ирх болтха...

—Тиигтхә, йөрәл шиңгртхә...

—Тйигтхә, йөрәл бүттхә...

— Тиигтхә, тиигтхә, тиигтхә...

' Күүкд улс ухрт авч ирсн шар тосан эркәһәрн шувхрад, Бадмин малтсн зуухд уңһдҗ бәәсн арһсн деер хайцхав. Тоснас түрүләд шиигәд, нигт хар утан һарчкад, генткн һал авлцад, арһсн дәрвкәд шатв.

Бава сөңгән эдлв, Баван дару Найта уув, бригадирин дару наадксиь эдлв.

Очр ик модн тавг дотр хамгин ик тарвсиг тәвәд, эрәһинь дахулад зүсәд керчв. Цусн мет улаҗ болсн тарвсик зүсмс, тавгиг дүүргәд, сарсалдад-сарсалдад унв. Сегиг эргҗ зогсҗасн бичкдүд цуһар нег дууһар шүлсән зальгад авб.

Түрун зүсмәр Очр дееҗ бәрв. Тарвсин һолыг көвүн һурвн әңг кеҗ керчәд, нег тасрхаһинь һарарн авад уралан суңһв.

Цаһан ишкә деер зәмлҗ суусн Найта, көвүнәннь һарас тарвсин һолыг шүүрәд авхар седхлә, Очр терүг эцкдән өгл уга,, хаҗуднь суусн Бава өвгнд бәрүлв. Әмтн, дун угаһар, дотраи байрлҗ гүүнәр саналдад оркв. Көвүн дарук тасрхаһипь авад, терүгән тедүкнд, күүкд улс

210

дундөвдглҗ суусп экдәп күргҗ өгв. Әмтп улм икәр Очрт ханҗ, әрә медгдмәр толһаһап гекв.

Зуг һурвдгч тасрха һолыг Очр эцкдән, бригадирт өгад, түүнә хөөн наадк улст тарвсин зүсмс түгәҗ бәрүлв. Тер ңег чигн кү дутасн уга, нам бичкдүдт хошаһад зүсм $гв. Үлдсинь Очр Бадм хойр идв.

Көвүндән басулсн Найта, кедү дүңгә уурнь күрәд, хаһрн алдад бәәсн бийнь, 'олн-әмтнәс хорад, араһан зу-

уһад> хордад, ааһта әркиг дараи-даранднь амндан кеһәд бәәнә.

Найта генткн өлкәдәд босад ирв. Тер, темтрн ишкәд, дәәвлн йовҗ, хурсн улст нежәһәд тарвс өгв.

— Дәәдә, ө.гн-бәрн, күн болһнд хошаһад, һурваһад тарвс өгх кергтә, — гиҗ эндәснь Очр келв.

«Өмн һарсн чикнәс, хөөт һарсн өвр» гидг үлгүр чи, Очр, бичә һарһ. Неҗәһэд тарвс — болх! Медҗәнчи? Тиипк би шиидҗәнәв,---болҗ Найта аралдв.

— Олн күүкдтә улст нег тарвс шүднә шигшлүр болш уга. Адг-ядхдан хошадыг өгхмн. Таслсн тарвс күрх,— гиҗ Очр эврәһән келв.

—Уга. Өгш угав. Би өгш угав! Би эзмб!

—Та эзн бишт...

—Кен эзмб?

Эцк көвүн хойр нүүрцәдзогсв.

— Колхоз!

—г Колхоз?.. — Өвгн, зевтә шүдән нрзәлһәд, согту сөелңкә дууһар борзңнад'инәв. — Колхоз гинчи?.. Уга, уга... би эн бригадт эзмб! Терүг чи, нохан кичг, тодлад авчк! Би эзмб! Тарвс мини... Өгхлә — өгхв, эс өгхәр седхлә, энуг чигн өгхв... —Найта хойр хурһнаинь заагар эркәһән әмтнд үзүлв.

Очр әмтнд хошаһад,. оли күүкдтә улстнь һурваһад тарвс өгв. Нег чиги күн буру гисн уга. Найта хәәкрҗ-хә- ?крж, эрчмнь хәрсн арһмҗ кевтә, цаһаи ширдг деерән күрд гиһәд унв.

3.

Бадм хәрхәр шиидв. Эднә гер Сәәни Экид бәәпә, дән эклхлә көвүнә эцк тиигәи һарла. Бадм долан хоигт нег хәрхлә — хәрнә, эс хәрхлә — арвн-арви тавн хонгтан чигн экән, дүүнрән үзхш. Хәрдг цол болхш, тәрә услҗах, көдлмшин гүдү цаг.

2|1

һучн дөрвн гектар тәрәг долац хонгин туршарт нег захаснь талдан зах күртлнь услад һархла, турүн эклҗ услсн һазрнь хагсад, тарваин хамтхсиь һульҗилдәд, дәкнәс ус хәәнә. Хәрү дарҗ услх кергтә. Тегәд Бадмд хәрдг цол болхш.

Әмтн тарад йовҗ одсна хөөн, сег дор, сүүдрт, җөөли цаһан ишкә деер көлвәдҗ кевтсн бригадир өвгн тал одад, көвүн сурҗана:

— Дәәдә, би эндр хәрәд ирх санатав.

Найта согту боз нүдэрн Бадм тал зөвәрт ширтәд, эс таньсн бәәдлтәһәр хәләҗ-хәләҗ, аш сүүлднь, һаран саҗад, зөвшәл өгвг

— Иов, йов... Хәр, хәр...

Көвүг дәкәд нег сурвр, өгтл, өвгн тосҗ авад келв:

— Тер экДән кел: әрк илгәтхә... Боржин Найта гидг күн әрк оурулва ги... медҗәнчи?.. Намаг эврәН сурулва

чкәд, зөвәрт уха туңһаҗаһад, толһаһвн зәәлн бэәҗ, шүрүлкҗ келв: — Тарвс гинч(и?.. Уга, тарвсла наадҗ болшго... Үксн Борҗ өвгиг босҗ ирсн бийнь өгшгов...

Бадм өвгнлә дэкҗ күүндсн уга. Учетчик көвүнәс хойр тарвс еурхлань, Очр дун угаһар көвүг дахулад, тәрән тал һарв. Очр тәрән дотр орчкад, өркәмс өргәд, харһсн тарвс болһниг дунд хурһарн шавдҗ чиңнәд,' сәәнәс сәәниг Бадмд, эврәннь үүртән, олҗ өгхәр бәәх седклнь көвүнд медгдҗәнә. Аш сүүлднь, нег ик тарвс таслад авад ирв.

212

кввүһән даларпь дәврүләд, маляһар цокад орксн, Очрин мяхмудас шиб гиһәд ә һарад одв. Очр һартк тарвсан алдад, далан шүүрәд, мошкрад дор ормдан унв. Көвүн ген- *кн, меңгүрн һәрәдсн ац кевтә, һэрәдәд, Бадмин толһа деер гусн гиҗ йовсн маляг шүүрәд, эцкиннь һарас алдулаД авад оркв. Чидлән будагдсн өвгн көвүнүр чон мет дәврв. «Зулх кергтә» гисн тоолвр Бадмд торс орчкад, Очрин өмн мчртә болад, тер ормасн көндрсн уга.

Өвгн тулҗ ишкәд Бадмд күрәд, һартк тарвеинь бу-

Жавад, аралдҗ «хәәкрв:

—Тарвс иддгичнь би чамд үзүлсв!

Найта тарвсиг толһа деерән өргәд, көвүнүр шивб. Тернь Бадмиг өкәхлә, гиҗгәрнь цокад, өсрәд тенд одж тусад, тәрлк мет, хамхрад, цацгдад одв. Көвүнә нүднәс бас, тер улан тарвсла әдл, очн өсрәд, төөнрәд одв.

Бадм яһсн-кегсән медсн уга. Ө-<һундл хойрас чееҗнь харцһурад, нүднәснь заядар нульмсн асхрад, альдаран гүүҗ йовхан медҗәхш.

—Дәкҗ эн бригад тал көлән ишкдг болхла — насан...

Генткн серл орад хәләхлә, Бадм усна көвәд бәәсн машинә герин өөгәр һарад^ Сәәни Экн т’ал йовҗ йовна. Моһлцг юмн хоолурнь һарч ирәд, ки авхулхш... «Күүнә өв^ гн биш, эврәнм эцк/эк намаг нег чигн цоксн йовдл уга, цокхбиш, нам нег чигн чичсн, түлксинь медхшв». Иигҗ санад оркхла, һундл басмҗ хойрас—көвүнд экрәһән авч болхш. «Кенә күчәр эн тарвс урһҗ һарсмб?» — гисн тоолвр орад ирхлә,. хоолд негн биш, хойр, һурвн моһлцг болҗ тееглгднә.

Июнь сарин эклц билә. Бадм Сәәни Экнәс долан дуунад, Хавтха гидг һазрт бәәсн көвң тәрәнд көдлдг билә. Көвуг тендәс дуудҗ авад, селәнә телтр көвәдк сад-'һару- дт моторист көдлдг Нариман гидг маңһд кевүнә һарт өгәд/арвн хонгт, арвн тавн мөрнә чидлтә, нег цилиндртә, «Червонн прогресс» гидг двигательд дасхад, нааран, эн Борҗин Найтан бр’игадур авч ирлә. Минутд зун найн

эргцөгдгик оварта машинд көдлҗ дассн Бадмд, минутдандөрвн ^ун эргц өгдг бичкәхән турута «Кировец» тү-

рүн эшндән дегд ик әәмшгтә болҗ медгдв. Глушитель кииһән авл уга цоксн болна. Эн хойр машинә масленкас П0ДШИПН1ИК тал тосн гүүдг нәрхн турваснь оң-оңгданар бәәсн учрар, түүг медл уга, көвүн түрүн даруһаң хойр дэкҗһол подшипникинь урсхад, ах механикәс ямр керүл узләг боз нүдтә Борҗин Найтаһа? кедү харал соңсла.

213