Добавил:
ivanov666
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз:
Предмет:
Файл:Финский язык. Грамматика в упражнениях
.pdf
Падежи имен 41
УПРАЖНЕНИЯ НА ГЕНИТИВ
Поставьте слова в генитив. Не забудьте о чередовании со-
гласных.
1. talo 10. venäläinen
2. kauppa 11. avain
3. punainen 12. tytär
4. Suomi 13. veli
5. perhe 14. mies
6. kaunis 15. ovi
7. ihminen 16. pieni
8. harjoitus 17. potilas
9. teos 18. vastaus
Ответьте на вопросы, используя образец.
Malli: Kenen tämä kirja on? (minä) — Minun.
1. Kenen kynä on? (sinä)
2. Kenen koira on? (me)
3. Kenen auto on? (he)
4. Kenen mies ei ole vanha? (te)
5. Kenen laukku on lattialla? (hän)
Ответьте на вопросы.
Malli: Kenen se on? (Riitta) — Riitan.
1. Kenen se on? (Pekka)
2. Kenen se on? (Niko)
3. Kenen se on? (Mikko)
4. Kenen se on? (Liisa)
5. Kenen se on? (tuo nainen)
6. Kenen se on? (kaunis tyttö)
7. Kenen se on? (nuori ihminen)
8. Kenen se on? (vanha mies)
9. Kenen se on? (iloinen poika)
10. Kenen se on? (suomalainen opiskelija)
42 В. К. Кочергина
Раскройте скобки.
1. (Tämä pieni lapsi) täytyy odottaa äitiä.
2. (Se uusi tietokone) ei tarvitse olla kallis.
3. (Sairas ulkomaalainen opiskelija) täytyy mennä lääkäriin.
4. (Vanha väsynyt mies) ei tarvitse odottaa kauan.
5. (Valmis kirje) ei tarvitse olla pitkä.
6. Posti on (kauppa) vieressä.
7. Koulu on (pankki) takana.
8. Järvi on (kaupunki) ulkopuolella.
9. Kirjakauppa on (Stockmann) vasemmalla puolella.
10. Asema on (pankki ja tuo valkoinen rakennus) välissä.
11. Maria istuu (Tero) edessä.
12. David istuu (Pirjo) takana.
13. Paul istuu (Susan) vieressä.
14. (Tori) oikealla puolella on suuri tavaralalo.
15. (Keltainen rakennus) takana on leikkikenttä.
16. (Sairaala) lähellä on suuri puisto.
17. Pallo on (tuo punainen talo) alla.
18. (Ovi) edessä on tuoli.
Заполните пропуски.
1. Moskova on … pääkaupunki.
2. Kööpenhamina on … pääkaupunki.
3. Helsinki on … pääkaupunki.
4. Tukholma on … pääkaupunki.
6. Oslo on … pääkaupunki.
7. Pariisi on … pääkaupunki.
8. Lontoo on … pääkaupunki.
9. Reykjavik on … pääkaupunki.
10. Rooma on … pääkaupunki.
11. Berliini on … pääkaupunki.
12. Tallinna on … pääkaupunki.
13. Riika on … pääkaupunki.
14. Vilna on … pääkaupunki.
15. Ateena on … pääkaupunki.
16. Tokio on … pääkaupunki.
Падежи имен 43
Переведите с русского на финский.
1. Через два дня он приедет из отпуска.
2. Сейчас мы проезжаем мимо очень красивого собора.
3. Перед гостиницей находится парковка, а за ней парк.
4. Между почтой и магазином находится банк.
5. Вокруг стола стоят стулья.
6. Внутри бутылки находится письмо.
7. Завтра я буду у Пекки!
8. Вся семья сидит за столом.
9. С левой стороны от того большого магазина аптека, а с правой
стороны — почта.
10. Еспоо находится рядом с Хельсинки.
11. С кем ты обычно ходишь в театр?
12. Вокруг здания находится лес.
13. Директор Пекка Виртанен сидит за Нико Рантанен, а Нико
Рантанен — за Хейкки Вуоринен.
14. С правой стороны от желтого здания находится банк.
15. Лиза замужем за богатым финном.
16. Я зайду в магазин после работы.
17. Рядом с кем ты хочешь сесть?
ПАРТИТИВ (ЕД. Ч.)
PARTITIIVI
Образование
Партитив ед. ч. образуется путем прибавления падежного окончания партитива или к сильной гласной основе слова, или к согласной основе (если таковая имеется). Подробнее о согласной основе см.
на с. 13. Партитив имеет 3 окончания:
1. -a/-ä, если основа заканчивается на краткий (один) гласный:
kirja → kirjaa, pöytä → pöytää, tuoli → tuolia, isä → isää, Suomi
(Suome-) → Suomea;
2. -ta/-tä, если основа заканчивается на долгий гласный,
дифтонг или согласный (т. е. слово имеет согласную основу): maa
(maa-) → maata, jää (jää-) → jäätä, radio (radio-) → radiota, mies
(mies-) → miestä, puhelin (puhelin) → puhelinta.
44 В. К. Кочергина
Слова, к согласной основе которых присоединяется падежное
окончание партитива (-ta/-tä):
а) заканчивающиеся на согласную, в том числе на:
• -nen с согласной основой на -s-: nainen (nais-) → naista;
• -as/-äs, -is, -ös с согласной основой на -as-/-äs-, -is-, -ös-:
tehdas (tehdas-) → tehdasta;
• -us/-ys с согласной основой на -us-/-ys-: kysymys (kysymys-) →
kysymystä;
• -uus/-yys с согласной основой на -uut-/-yyt-: ystävyys (ystä-
vyyt-) → ystävyyttä;
• -ut/-yt с согласной основой на -ut-/-yt-: lyhyt (lyhyt-) →
lyhyttä;
• -ton/-tön с согласной основой на -ton-/-tön-: onneton (onne-
ton-) → onnetonta;
• -nut/-nyt с согласной основой на -nut-/-nyt-: väsynyt (väsy-
nyt-) → väsynyttä;
• -el, -er, -en с согласной основой на -el-, -er-, -en-: askel (askel-) →
askelta;
• -in с согласной основой на -in-: puhelin (puhelin-) → puhe-
linta;
• -tar/-tär с согласной основой на -tar-/-tär-: tytär (tytär-) →
tytärtä.
б) заканчивающиеся на гласную, в том числе на:
• -li, -ni, -ri с согласной основой на -l-, -n-, -r-: kieli (kiel-) →
kieltä;
• -si с согласной основой на -t-: vesi (vet-) → vettä.
3. -tta/-ttä, если основа заканчивается на -e:
huone → huonet-ta, perhe → perhet-tä, tietokone → tietokonet-ta
.
Употребление
1. Употребляется с числительными больше 1 и со словом monta
(много):
Ostan kaksi kirjaa. — Я куплю две книги. Minulla on monta
ystävää. — У меня много друзей.
Падежи имен 45
2. Употребляется для выражения незавершенного действия с
объектом:
Siivoan huonetta. — Я убираю комнату. Kirjoitan kirjettä. —
Я пишу письмо.
3. Употребляется, если объект абстрактное понятие или вещество:
Syön lihaa. — Я ем мясо. Juon teetä. — Я пью чай.
4. Употребляется, если объект стоит в отрицательном предло-
жении:
Minulla ei ole autoa. — У меня нет машины.
Minä en osta asuntoa. — Я не куплю квартиру.
5. Употребляется с партитивными глаголами:
• auttaa — помогать кому-л.;
• odottaa — ждать кого-л., что-л.;
• rakastaa — любить кого-л.,что-л.;
• vihata — ненавидеть кого-л, что-л.;
• pelata — играть во что-л.;
• pelätä — бояться кого-л., чего-л.;
• ihailla — восхищаться кем-л., чем-л.;
• etsiä — искать кого-л., что-л.:
Minä odotan ystävää. — Я жду друга.
Minä autan sinua. — Я помогу тебе.
6. Употребляется в приветствиях и пожеланиях:
Hyvää huomenta! — Доброе утро!
Hyvää päivää! — Добрый день! Здравствуйте!
Hyvää matkaa! — Счастливого пути!
Hyvää jatkoa! — Всего хорошего!
7. Употребляется с предлогами и послелогами:
• ilman + Part. — без чего-л., кого-л.;
• lähellä + Part. — рядом с чем-л., кем-л.;
• keskellä + Part. — посреди чего-л.;
• ennen + Part — до чего-л., кого-л.
• Part. + vastapäätä — напротив чего-л., кого-л.;
• Part.+ varten — для чего-л., кого-л.;
46 В. К. Кочергина
Juon kahvia ilman kermaa ja sokeria. — Я пью кофе без сливок
и сахара.
Yliopisto on puistoa vastapäätä. — Университет находится на-
против парка.
8. Употребляется, если подлежащее — вещество или абстрактное
понятие, а сказуемое выражено глаголом olla и прилагательным:
Vesi on kylmää. — Вода холодная.
Tee on kuumaa. — Чай горячий.
Lukeminen on hauskaa. — Чтение — увлекательное занятие.
существительное — прилагательное
вещество или on/ oli в партитиве
абстрактное понятие ед.ч.
Vesi on kylmää.
Вода (есть) холодная.
УПРАЖНЕНИЯ НА ПАРТИТИВ ЕД. Ч.
Поставьте слова в партитив ед. ч. Сделайте упражнение по
образцу.
Malli: 1 talo → 2 taloa
1 opiskelija 1 sanakirja
1 euro 1 museo
1 opettaja 1 televisio
1 pankki 1 puu
1 kauppa
Поставьте слова в партитив ед. ч.
1. talo 10. venäläinen
2. kauppa 11. avain
3. punainen 12. tytär
4. Suomi 13. veli
5. perhe 14. mies
6. kaunis 15. ovi
7. ihminen 16. pieni
8. harjoitus 17. potilas
9. teos 18. vastaus
Поставьте слова в партитив ед. ч.
1. hampurilainen 12. iso kaupunki
2. pieni kissa 13. helppo kieli
3. nuori ihminen 14. naimaton mies
4. vanha nainen 15. sininen bussi
5. suuri talo 16. suomalainen pankki
6. punainen omena 17. kuuma juoma
7. ruotsalainen lehti 18. vaikea asiakas
8. suomalainen sauna 19. varattu paikka
9. uusi tietokone 20. venäläinen tyttö
10. mukava naapuri 21. tärkeä asia
11. vieras kieli
Раскройте скобки.
1. Pöydällä on 7 (ohut kirje).
2. Lattialla on 6 (raskas kassi) ja 3 (kallis käsilaukku).
3. Asemalla on 30 (ulkomaalainen turisti).
4. Seinällä on monta (taulu).
5. Metsässä on monta (puu ja eläin).
6. Minulla on monta (ystävä).
7. Naulakossa on monta (takki).
8. Kioskilla on monta (ihminen).
9. Minulla ei ole (bussilippu).
10. Ristolla ei ole (perhe).
11. Kotona ei ole (tulostin).
12. Pojalla ei ole (lehti).
13. Emme tunne (se vanha mies).
14. Syömme usein (vaalea leipä).
15. Kahvi on (kuuma).
16. (Sellainen) on elämä.
Падежи имен 47
Поставьте слова в скобках в генитив или партитив ед. ч.
Jos tulet meille bussilla, voit jäädä pois bussista (K-kauppa) luona.
Sitten voit kävellä (katu) pitkin vasemmalle noin 200 metriä. (Kirkko)
vastapäätä, (posti) lähellä on puhelinkioski. (Puhelinkioski) kohdalta
lähtee (puisto) halki. (Puisto) keskellä kasvaa iso koivu. (Koivu) vieressä on monta (iso kivi). Kun menet (polku) pitkin suoraan eteenpäin,
tulet pian seuraavalle kadulle. Kun menet (seuraava katu) oikealle,
48 В. К. Кочергина
(urheilukenttä) ohi, olet jo lähellä (minun koti). (Minun koti) vieressä
on kampaamo. Näet sen (katu) toiselta puolelta. Et saa kävellä päin
(punainen valo), kun menet (katu) yli. (Minä) mielestäni kotiini on
helppo löytää, mutta ilman (ohje) se ei ole helppoa. Jos haluat, voin tulla
(sinä) vastaan. Voimme silloin tulla (kirjasto) kautta. (Minä) mielestäni
on hauska lukea illalla (iltatee) jälkeen. (Kirjasto) takana on tori. Ehkä
ostamme sieltä jotakin (ilta) varten.
ЭССИВ И ТРАНСЛАТИВ
ESSIVI JA TRANSLATIIVI
Эссив Транслатив
Образование
К сильной гласной основе имени
присоединяется окончание
-na/-nä:
tyttö → tyttönä
poika → poikana
lapsi → lapsena
1. Обозначает состояние или
качество, в котором находится
какой-либо субъект или объект. Этот падеж употребляется
в роли предикативного обстоятельства со следующими глаголами:
toimia = työskennellä — работать
кем-л.
olla — быть
pitää + Part. + Ess. — считать
кого-л. или что-л. кем-л. или
чем-л.
Hän toimii nyt lääkärinä. — Он
работает сейчас врачом.
Pidän tätä ehdotusta järkevänä. —
Считаю это предложение разум-
ным.
Olen Suomessa turistina. — Я в
Финляндии как турист.
2. Выражает известный отрезок
времени, в течение которого совершается действие. Употребляется для выражения времени
К слабой гласной основе имени
присоединяется окончание -ksi:
tyttö → tytöksi
poika → pojaksi
lapsi → lapseksi
Употребление
1. Транслатив употребляется с глаголами, обозначающими какое-либо
изменение, трансформацию. Этот
падеж выступает в роли предикативного обстоятельства со следующими глаголами.
1) С глаголами, которые «называют» кого-то как-то (kutsua, nimetä,
nimittää, sanoa):
Nykyisin mesenaatteja kutsutaan
sponsoreiksi. — В настоящее время
меценатов называют спонсорами.
2) С глаголами со значением превращения (tulla, muuttua, tehdä):
Ilma muuttui kylmäksi. — Похолода-
ло (дословно: Погода стала холодной).
3) С глаголами со значением предположения (luulla, uskoa):
Tätä miestä luullaan rikkaaksi. —
Этого мужчину считают богатым.
4) С глаголами со значением доказательства, утверждения (hyväksyä,
määrätä, todistaa, tunnistaa,
väittää):
Эссив Транслатив
с существительными, обозначающими время суток и времена
года, если перед ними стоит
какое-нибудь определение:
Tänä iltana menen baariin. —
Сегодня вечером пойду в бар.
3. Употребляется с днями недели, названиями праздников, со
словами vuosi (год) и viikonloppu
(выходные):
Tiistaina olen yliopistossa koko
päivän. — Во вторник буду в
университете целый день.
Juhannuksena kaikki lähtevät
maalle. — В Иванов день все
отправляются за город.
Vuonna 1998 menin ensimmäiselle luokalle. — В 1998 году я
пошел в первый класс.
4. Употребляется в качестве наречия — приложения, которое
выражает условие при совершении действия или причину
действия:
Nuorena miehenä hän tutustui
häneen. — Будучи молодым
человеком, он познакомился с
Лизой.
Sinuna minä en suostuisi tähän
ehdotukseen. — На твоем месте
я бы не согласился на это предложение.
Vahvempana sinun täytyy suojella heikompia ihmisiä. — Будучи
более сильным, тебе нужно помогать более слабым людям.
Падежи имен 49
Hänet on hyväksytty opiskelijaksi
tähän yliopistoon. — Его приняли
студентом в этот университет.
(букв.: Его одобрили как студента
в этот университет.)
5) С другими глаголами: antaa
lahjaksi/lainaksi — дарить (дослов-
но: дать в качестве подарка)/давать
взаймы; valita — выбирать кого-то
кем-то.
2. Транслатив употребляется для
выражения времени, к которому
относится или за период которого
происходит какое-то действие:
Tulen kello viideksi. — Приду к
пяти.
Jään Suomeen kahdeksi
kuukaudeksi. — Останусь в Фин-
ляндии на два месяца.
УПРАЖНЕНИЯ НА ЭССИВ И ТРАНСЛАТИВ
Поставьте слова в эссив и в транслатив ед. ч.
1. talo 5. perhe
2. kauppa 6. kaunis
3. punainen 7. ihminen
4. Suomi 8. harjoitus
50 В. К. Кочергина
9. teos 14. mies
10. venäläinen 15. ovi
11. avain 16. pieni
12. tytär 17. potilas
13. veli 18. vastaus
Раскройте скобки, поставив слова в эссив. Обратите вни-
мание на единственное и множественное число.
1. (Eräs päivä) tapasimme Eijan kirpputorilla.
2. Vihannekset säilyvät (tuoreet) jääkaapissa.
3. Keijo työskentelee (opas) Maltalla.
4. (Lämpimät kesäillat) soitimme kitaraa pihassa.
5. Mikä sinusta tulee (iso)?
6. He pitävät tätä päätöstä (järkevä).
7. Juon kahvia (musta).
8. (Nuori) harrastin koripalloa.
9. Me pidimme heitä (mukavat naapurit).
10. Häntä pidetään (paras opiskelija).
11. (Sinä) minä en tekisi noin.
12. (Tämä talvi) ei satanut paljon lunta.
13. Haluaisin juoda teetä (kuuma).
14. He pitivät meitä (ulkomaalaiset).
15. He tulivat kotiin (iloinen).
Раскройте скобки. Поставьте слова в транслатив. Обратите
внимание на единственное и множественное число.
1. Miksi tulit niin (vihainen)?
2. Hän jäi (orpo).
3. Katja pääsi (ylioppilas) tänä vuonna.
4. Hänet valittiin (pääministeri).
5. Kuvittelin häntä aivan (toisenlainen).
6. Tunsin itseni (masentunut ja väsynyt).
7. Sano se (englanti tai suomi)!
8. Käännän sen tekstin (maanantai).
9. Hameet tulevat taas (lyhyempi).
10. Tunsimme itsemme (onnelliset ja rakastuneet).
11. Luulin heitä (englantilaiset turistit).
12. Keijo haluaa saada Pirjon (vaimo).
13. Haluaisin vaihtaa setelin (kolikot).
Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]