Основы математики. Учебное пособие
.pdf
2.2 Действия с одночленами и многочленами
a ; 3a 2 ; |
− x 3 y ; |
|
|
|
1 a 2 bc 3 |
– одночлены |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
коэффициент (числовой множитель) |
|||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
2 |
|
|
|
|
|
||
5a |
|
b |
и |
|
− |
|
a |
|
|
b |
|
– подобные члены |
|||||
|
3 |
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
2b2 +3b2 =5b2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- приведение подобных членов |
−5x |
3 |
+ |
x |
3 |
= −4 |
|
2 |
x |
3 |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
3 |
|
|
3 |
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(+ 3a)+(− 2b)−(− 3ax2 ) |
= 3a −2b + 3ax2 – многочлен |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( алгебраическая |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
сумма одночленов ) |
Примеры.
Раскрыть скобки, привести подобные члены:
1)3а – 2b + ( x – a + 2b) = 3a - 2b + x – a + 2b = 2a + x
2)(5a2 −x+b2 )−(3a2 +2x+b2 ) =5a2 − x +b2 −3a2 −2x−b2 =2a2 −3x
Выполнить действия:
1)(a + b) c =ac +bc
2)2ab(a2 −ab +b2 )=2a3b − 2a2b2 + 2ab3
3)(a +b)(2a −b)= 2a2 −ab + 2ab −b2 =2a2 +ab − b2
4)(a −b)(a2 +ab +b2 )= a3 +a2b +ab2 −a2b −ab2 −b3 = a3 − b3
5)(a +b): c = ac + bc = a +c b
6) |
(2a2 −3a4 ): (−a)= |
2a2 |
− |
3a4 |
= −2a + 3a3 = 3a3 − 2a |
|
|
−a |
|
−a |
|
41
2.3 Формулы сокращенного умножения
(a +b)2 = a2 + 2ab +b2
(a −b)2 = a2 −2ab + b2
(a + b)3 = a 3 + 3a 2b + 3ab2 + b3
(a −b)3 = a3 − 3a2b + 3ab2 −b3 a2 −b2 = (a −b)(a +b)
a3 +b3 = (a +b)(a2 −ab +b2 )
a3 −b3 = (a −b)(a2 +ab +b2 )
Примеры.
–квадрат суммы двух чисел
–квадрат разности двух чисел
–куб суммы двух чисел
–куб разности двух чисел
–разность квадратов двух чисел
–сумма кубов двух чисел
–разность кубов двух чисел
1) (2a−3b)2 =(2a)2 −2 (2a)(3b)+(3b)2 =4 a2 −12ab+9b2
2) (a − 13 b)3 =(a)3 −3(a)2 (13 b)+3(a)(13 b)2 −(13 b)3 = a3 −a2b+13 ab2 − 271 b3
3)(xy+a) (xy−a)=(xy)2 −a2 =x2 y2 −a2
4)(12 a − b3 )(12 a + b3 )=14 a2 −b6
5)(c−1) (c2 +c+1)=c3 −1
2.4 Разложение многочленов на множители
а) Вынесение общего множителя (за скобки)
ab + ac = a ( b + c ) ab – a = a( b–1 )
( a + b )y – ( a + b )x = ( a + b )( y – x ) ( x + y )+a( x + y) = (x + y )( a + 1 )
a – общий одночлен
( a + b ) – общий многочлен ( x + y ) – общий многочлен
42
б) Группировка:
ab – a y+ bx –xy = a (b–y ) + x( b–y ) = ( b – y ) (a + x )
в) Использование формул сокращенного умножения:
a2 −6a +9 = (a −3)2 = (a −3)(a −3);
c3 −3c2 +3c −1 = (c −1)3 = (c −1)(c −1)(c −1); x3 − y3 = (x − y)(x2 + xy + y2 )
Примеры.
Разложить на множители:
1)6a3 −21a2b +2ab2 −7b3 =(6a3 +2ab 2 )−(21a2b +7b3 )=
=2a(3a2 +b2 )−7b(3a2 +b2 ) = (3a2 +b2 )(2a −7b)
2)ay2 +by2 −by −ay +cy2 −cy =(ay2 +by2 +cy2 )−(ay +by +cy)=
=y2 (a +b +c)− y(a +b +c) =(a +b +c)(y2 − y)=(a +b +c)(y −1)y
3)c4 −2c3 −c2 +2c =c3 (c −2)−c(c −2)=(c −2)(c3 −c)=c(c2 −1)(c −2)=
=c(c −1)(c +1)(c −2)
4) (1+ x)2 −(y +z)2 = [(1+x )−( y+z )][(1+x )+( y+z )] = = (1+x − y −z)(1+x + y +z )
Упростить:
1)(y − 3)(y + 3)(y2 + 9)− (y2 + 2)(y2 − 2)= (y2 − 9)(y2 + 9)− (y4 −4)=
=y4 −81 − y4 + 4 = −77
2) |
a3 + b3 |
|
a3 − b |
3 |
(a + b)(a2 |
−ab + b2 ) |
|
(a − b)(a2 |
+ ab + b2 ) |
|
||
|
− |
|
= |
|
|
|
− |
|
|
= |
||
a + b |
a − b |
(a |
+ b) |
(a |
− b) |
|||||||
|
|
|
|
|
||||||||
|
= a2 − ab + b2 − |
(a2 + ab + b2 )= a2 − ab + b2 − a2 − ab − b2 = −2ab |
||||||||||
43
Сократить дроби : |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
1) |
|
|
|
x + 5 y |
|
( x + 5 y) |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
3x2 +15xy |
3x(x + 5 y) |
|
3x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
2) |
|
x2 −4x + 4 |
|
|
|
( x − 2)2 |
|
|
|
( x − 2)(x − 2) |
|
x − 2 |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
= (x + 5 + 7)(x + 5 −7)= |
(x +12)( x − 2) |
= |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
(x + 5)2 −49 |
x +12 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
3) |
|
c3 −3c2 + 3c −1 |
|
(c −1)3 |
|
|
|
(c −1)3 |
c −1 |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
= |
3cb(c2 − 2c +1) |
= |
|
|
|
= |
3bc |
|||||||||||||||||||||||
3c3b −6c2b + 3cb |
3cb(c −1)2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
2.5 Действия с алгебраическими дробями |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
a |
+ b |
− d |
= a +b −d |
|
|
a |
c |
|
= ac |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
c |
c |
|
c |
|
|
c |
|
|
b |
|
|
d |
bd |
|
|
a + b = ac +b |
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c |
|
c |
|
|||||||||||||
|
|
a |
+ |
c |
= |
|
ad +bc |
|
|
a |
: |
c |
ad |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= bc |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
b |
d |
|
|
bd |
|
|
|
|
|
b |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
d |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
Примеры.
Упростить:
1) |
1+b |
− |
1−b |
= |
(1+b)−(1−b) |
= |
1+b−1+b |
= |
2 b |
= |
2 |
||||||
b2 |
|
b2 |
|
b2 |
|
b2 |
|
b 2 |
|
b |
|||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
2)ab2 − a1 = ba−2a
3)m − n = m((m+n))(−n(m−)n) = m2(+mn)(−mn+)n2 m−n m+n m−n m+n m−n m+n
4) |
1 |
|
|
|
|
x2 −4 |
1 (x−2)(x+2) |
|
|
x−2 |
|||||||
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
||
x+2 |
|
3x |
|
(x+2) 3x |
3x |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
5) |
a+b |
: |
|
a2 −b2 |
|
(a+b) 3a |
|
|
|
|
a |
||||||
|
|
|
|
= |
|
= |
|
|
|||||||||
6b |
|
|
3a |
|
6b (a−b)(a+b) |
2b(a−b) |
|||||||||||
=m2 +n2 m2 −n2
44
Выполнить действия: |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
2ab |
|
a−b |
|
2a |
|
b |
|
|
− (ответ) |
||||
+ |
|
+ |
= |
1 |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||
a2 −b2 |
|
2a+2b |
|
a+b |
|
b−a |
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||
1) |
|
|
2ab |
|
|
|
|
a−b |
|
|
|
2ab |
|
|
|
|
a−b |
|
|
4ab+(a−b)2 |
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
= |
|
|
|
|
= |
|
|
|||||||||||||
a2 −b2 |
|
|
|
2a+2b |
|
(a−b)(a+b) |
2(a+b) |
2(a−b)(a+b) |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
4ab+a2 −2ab+b2 |
|
a2 +2ab+b2 |
|
|
|
|
|
(a+b)2 |
a+b |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
= |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2(a−b)(a+b) |
2(a−b)(a+b) |
2(a−b)(a+b) |
2(a−b) |
|||||||||||||||||||||||||||
2) |
|
|
a +b |
|
× |
2a |
= |
|
(a +b) 2a |
|
|
= |
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
2(a −b) |
a +b |
|
2(a −b)(a +b) |
|
|
a −b |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
a |
|
|
|
|
b |
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
b |
|
|
|
|
a −b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
3) |
+ |
= |
|
− |
|
= |
|
= |
1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
a −b |
b −a |
|
a −b |
|
a −b |
|
a −b |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
Выделить квадрат двучлена ( полный квадрат ) :
1) |
x 2 |
− 2x + 3 = ( x 2 − 2 1 x + 1) + 2 = ( x − 1)2 + 2 |
|||||||||
2) |
x 2 |
− 4x = ( x 2 − 2 2 x + 22 ) − 22 = ( x − 2 )2 − 4 |
|||||||||
3) |
x2 + 6x + 1 = ( x2 + 2 3 x + 32 ) − 9 +1 = ( x + 3 )2 − 8 |
||||||||||
4) |
x2 − x − 2 = ( x2 − 2 |
1 |
x + ( |
1 |
)2 ) − |
1 |
− 2 = (x − |
1 |
)2 − 2 |
1 |
|
2 |
2 |
4 |
2 |
4 |
|||||||
5) x2 + 3x −1 = ( x2 +2 32 x + ( 32 )2 ) −( 32 )2 −1 = = ( x + 32 )2 − 94 −1 =
=( x + 32 )2 − 2 14 −1 =
=( x2 + 32 )2 − 3 14
45
Упражнения |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
1. Вычислить: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
а) (−4)+ (−18) |
|
б) |
|
|
(− 0,6) (− 0,9) |
в) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
26 −(−5) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
1812 −612 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
(−7)−(−4,9) |
|
|
|
|
|
− |
2 |
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
3192 −2092 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
0 (−1,1) |
|
Ответ |
: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
32 + |
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
− 5,1 : (−17) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
− 3,3 −9,6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− 4 (− 5)− (− 30): 6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
2. Упростить и найти числовое значение выражений: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
a) |
|
|
3 |
a − 0,75a −a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
при a = 0,1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ответ : |
− 0,1 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
б) |
|
1,2(3a − 2b)+ 8,6a |
|
|
|
|
при a = −0,5; b = −2 |
|
|
Ответ : |
−1,3 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
в) |
|
|
(7,8m − 2,6n)−(2,3m − 3,1n) при m = 2; n = 4 |
Ответ : |
|
|
|
|
13 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
г) |
|
|
(a −b)(a −b) |
|
|
|
|
|
|
|
|
при a = 4,5; b = 3,6 |
|
|
Ответ : |
|
|
|
|
1 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2ab |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
40 |
|
||||||||||
3. Найти область определения выражений: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
a) x2 −8x +9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ответ: |
|
{x | |
x R} |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
б ) |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ответ: |
|
|
{x | x ≠ 0} |
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
в) |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ответ: |
|
|
x |
x ≠ |
|
|
|
|
|
|
|||||||||
6x −3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
4. Упростить: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
a) (y2 +1,75 y − 3,2)−(0,3 y2 |
+ 4)−(2 y −7,2) |
Ответ : |
0,7 y2 −0,25 y |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
б) (− 3xa y3 z2 )2 (− xa y2 z6 )3 |
|
Ответ : −9x5a y12 z 22 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
в) |
|
(− 2a |
2 |
b |
x |
|
c |
4 |
3 |
|
1 |
ab |
3 |
c |
3 |
2 |
|
Ответ : |
− |
1 |
|
8 |
b |
3(x+2) |
c |
18 |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
) |
|
8 |
|
|
|
|
|
|
8 |
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
1 |
|
|
|
a |
|
|
|
|
5 |
|
2 |
|
|
3 |
|
|
2 |
|
|
3 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
2a+9 |
|
16 |
|
5 |
|
|
|
|
|
|||||||||
г) |
|
x |
y |
|
(x |
y |
|
|
|
|
Ответ : |
|
|
x |
|
|
|
y |
|
|
z |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
− |
2 |
|
|
|
|
z |
|
|
z) |
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
46
5. Использовать формулы сокращенного умножения:
a )
б)
в)
г) д)
|
1 |
y |
2 |
|
|
|
|
|
|
3 x − |
2 |
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(2a + 3b)3 |
|
|
|
|
|
|
|
||
|
1 |
b |
2 |
|
|
1 |
b |
2 |
|
xy + |
3 |
|
|
xy − |
3 |
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
||
(x + 1) (x 2 − x + 1) |
|
|
|
|
|||||
(y 2 + y + 1) (y − 1) |
|
|
|
|
|||||
6.Выделить квадрат двучлена:
а) x 2 + 2 x + 8
б) y2 −10 y +21
в) x2 −12x −4
г) −4x 2 + 8x − 7
д) 0,5x 2 − x + 2,5
7. Разложить многочлены на множители: a) 4x4 + 8x 3 − 2x 2
б) y(x −1)−(x −1)
в) 12с(c − y)−6 y(y −c)
г) (a + y)2 − 2a(a + y)
д) mx + my +10x +10 y
ж) xy2 −by 2 −ax +ab + y2 −a
з) − p6 − p5 + p4 + p3
к) (x − 5)2 −16
л) (1 − y)2 − (y + z)2
м) x2 + 2xy + y2 −a 2
Ответ : (x +1)2 + 7
Ответ : (y − 5)2 − 4
Ответ : (x − 6)2 − 40
Ответ : − 4( x −1)2 − 3
Ответ : 0,5( x −1)2 + 2
Ответ: 2x2 (2x2 +4x −1)
Ответ : (x −1)(y −1) Ответ : 6(c − y)(2c + y) Ответ : (a + y)(y − a)
Ответ : (x + y)(m +10)
Ответ : (x − b +1)(y2 − a)
Ответ : p3 (p +1)2 (1 − p) Ответ: (x −9)(x −1)
Ответ: (1 + z)(1 − 2 y − z)
Ответ :(x + y − a)(x + y + a)
47
8. Сократить дроби:
a) |
|
|
|
15a 2 |
−10ab |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
8b2 |
−12ab |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
б) |
|
|
|
|
(2a − 3b)2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
12ab − 8a 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
в) |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 y − 2 y2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
4 y2 |
−12 y + 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
г) |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 − x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
3 + 3x + 3x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
д) |
|
|
|
|
|
|
|
|
5b −10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
4 −4b + b2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
ж) |
(a − 4)2 |
|
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
a 2 |
|
− 6a + 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
з) |
|
x 2 |
|
−4x + 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
(x + 5)2 |
|
−49 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
к) |
|
|
|
|
|
|
|
|
x 2 |
−16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
(2x −7)2 −1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
9. Упростить выражения: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
a) (a 2 + b2 )2 − (a − b)(a 2 + b2 )(a + b) |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
б) (x−1 + y−1 )−2 : (x + y)−2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
в) |
|
|
x 2 |
− 81 |
: |
|
x 2 − 9x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
2x +10 |
|
(x + 5)2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
x |
2 |
+ |
|
y |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
г) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
x |
|
|
x + y |
|
|
|
|
|
|
|
x − y |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
|
|
|
y |
2 |
+ 3 y |
|
|
|
y + 3 |
|
|
|
|
y |
|
|
|||||||||||||||||||||
д) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
− |
2 |
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
3 − y |
2 y + |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
3 y |
|
|
− 3 y y |
|
−9 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ж) |
|
|
|
|
|
x |
|
|
− |
|
|
|
|
|
x − 6 |
|
|
|
: |
|
2x − 6 |
|
+ |
|
|
x |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 + 6x |
|
x 2 |
|
|
|
|
6 |
− x |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
x 2 |
− 36 |
|
|
|
|
|
|
+ 6x |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ответ : |
− |
5a |
|
|
|
|
|
|
|
||||
4b |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||
Ответ : |
|
|
3b − 2a |
|
|||||||||
|
|
|
|
4a |
|||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||
Ответ : |
|
|
|
|
y |
||||||||
3 − 2 y |
|
|
|
|
|||||||||
Ответ : |
|
1 − x |
|
||||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Ответ : |
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
b − 2 |
|
|
|
||||||||
Ответ : |
|
a −5 |
|||||||||||
|
|
a − 3 |
|||||||||||
Ответ : |
|
|
|
x − 2 |
|||||||||
|
|
x +12 |
|
|
|||||||||
Ответ : |
|
|
|
|
x + 4 |
||||||||
|
|
|
4(x − 3) |
|
|||||||||
Ответ: 2b2 (a2 +b2 )
Ответ : x2 y2
Ответ : (x +9)(x +5)
2x
Ответ : 1
Ответ : −1
Ответ : −1
48
§ 3. АЛГЕБРАИЧЕСКИЕ УРАВНЕНИЯ
3.1 ТОЖДЕСТВО. УРАВНЕНИЕ. КОРНИ УРАВНЕНИЯ.
Тождество − это равенство, |
Уравнение − это равенство, верное |
верное при любых значениях |
только при определенных значениях |
параметров. |
параметров. |
Примеры. |
|
1) ( a +b )2 = a2 +2ab +b2
a = 3 |
(3 +0)2 =32 +2 3 0+02 |
b = 0 |
9 = 9 − верное |
Корень уравнения − это значение параметра, которое обращает это уравнение в верное числовое равенство.
|
числовое |
|
равенство |
a = 1 |
(1 +2)2 =12 +2 1 2+22 |
b = 2 |
32 = 1 + 4 + 4 |
|
9 = 9 |
2) |
|
sin2 α + cos2 α = 1 |
|
|
|
|
||||||
a = 30 º |
( |
1 |
)2 + ( |
3 |
)2 = 1 |
|||||||
2 |
2 |
|||||||||||
|
|
|
|
1 |
+ |
3 |
= 1 |
|||||
|
|
|
4 |
4 |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 = 1 |
||
a = 90 º |
12 + 02 = 1 |
|
||||||||||
|
|
|
1 = 1 |
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3) |
|
aloga b =b |
|
|
2log 2 8 |
= 8 |
||||||
|
|
|
23 |
= 8 |
||||||||
|
|
|
8 = 8 |
|||||||||
Решить уравнение − это значит найти все его корни (или определить,
что корней нет). |
|
|
Примеры. |
|
|
1) |
3x = 27 |
Проверка |
|
x = 9 |
3 · 9 = 27 |
|
корень |
27 = 27 |
|
уравнения |
|
2) |
2x − 1 = 5 |
Проверка |
|
2x = 6 |
2 · 3 − 1 = 5 |
|
x = 3 |
5 = 5 |
3) |
x2 = 25 |
Проверка |
|
x1,2 = ± 5 |
(±5)2=25 25=25 |
4) |
x2 = − 16 |
x Є Ø |
( нет действительных корней ! )
49
3.2ЛИНЕЙНЫЕ УРАВНЕНИЯ
a)Уравнение первой степени с одной неизвестной (переменной)
Общий вид: |
ax + b = 0 |
ОДЗ : x Є R ( x − переменная) |
|||||||||||
|
|
имеет единственный корень |
|
|
|
. |
|||||||
Если a ≠ 0 , то уравнение |
x = − |
b |
|
||||||||||
a |
|||||||||||||
Если |
a = 0 и b ≠ 0 , то уравнение не имеет корней. |
||||||||||||
Если |
a = 0 и b = 0 , то уравнение имеет бесконечно много корней. |
||||||||||||
Примеры. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1) 5x + 4 = 0 |
|
ОДЗ : x Є R |
Проверка |
||||||||||
5x = − 4 |
|
|
|
|
5 (− |
4 |
)+ 4 = 0 |
||||||
|
|
|
|
5 |
|||||||||
x = − 4 Є ОДЗ |
|
|
|
|
0 = 0 − верное числовое |
||||||||
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
равенство |
||||
|
Ответ: − |
4 |
|
или x = − |
4 |
|
|||||||
|
5 |
||||||||||||
|
5 |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(элемент множества)
2) |
3x + 2 |
= 5 ОДЗ: x R |
|
2x −5 |
||
|
3) |
|
= 0 ОДЗ: x ≠ − 3 |
|||
7 |
||||||
3 + x |
||||||
|
3x + 2 = 35 |
|
2x −5 = 0 |
|||
|
3x = 33 |
|
x = 2,5 ОДЗ |
|||
|
x = 11 ОДЗ |
|
||||
|
|
|
|
|||
|
Ответ: { 11 } |
|
Ответ: { 2,5 } |
|||
Проверку в примерах предлагается выполнить самостоятельно.
50
