Основы математики. Учебное пособие
.pdf
3. Записа́ть непра́вильныедро́би: |
3 |
|
1 |
= ? |
14 |
2 |
= ? |
7 |
3 |
|
= ? |
||||
2 |
3 |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|||||||
4. Записа́ть сме́шанныечи́сла: |
|
4 |
|
= ? |
|
15 |
|
= ? |
|
34 |
= ? |
||||
|
3 |
|
8 |
|
5 |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
5. Записа́ть си́мволами: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9 − э́тонатура́льноечисло́ |
|
|
|
|
101 |
− э́тодействи́тельное число́ |
|||||||||
(−8) − э́тоце́лоечисло́ |
|
|
|
|
17 |
– э́тоположи́тельноечисло́ |
|||||||||
0,3 − э́торациона́льноечисло́ |
|
|
|
|
(-9) |
– э́тоотрица́тельноечисло́ |
|||||||||
Мно́жество натура́льныхчи́сел− э́то
подмно́жествомно́жестварациона́льныхчи́сел.
6. Показа́тьдействи́тельныечи́слана числово́осий́:2; − 2,5; |
−3 |
2 |
; 0; −1,5; |
|||||||
3 |
||||||||||
|
1 |
|
|
1 |
|
|
|
|
||
2 |
; |
− 5 |
; 1; |
2 |
|
|
|
|||
3 |
2 |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
§ 5. АБСОЛЮ́ТНАЯ ВЕЛИЧИНА́ДЕЙСТВИ́ТЕЛЬНОГОЧИСЛА́ (мо́дуль числа́)
! Определе́ние. |
|
|
a |
a, если |
a ≥ 0 |
|
|
|
= |
|
|
||
|
|
|
|
−a, если |
a < 0 |
|
|
Мо́дульчисла́a ра́венчислу́a, е́слиa ≥ 0, |
|||||
|
мо́дульчисла́a ра́венчислу́−a(), е́слиa < 0. |
|||||
| +9 | = 9 |
| 0 | = 0 |
|
| −5 | = − (−5) = 5 |
|||
Сво́йства
1.| a| ≥ 0
2.| a| = |−a|
3.| a b| = | a| | b|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 2 = |
x, |
если |
х ≥ 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x = |
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|||||
4. |
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
− х, |
если |
х < 0 |
|||||
|
|
|
|
|
|
b ≠ 0 |
|
|
|||||||||
|
b |
|
|
b |
|
, |
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5. |
|
a |
|
2 |
= a 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
21
§ 6. ПРОСТЫ́Е И СОСТАВНЫ́ЕЧИ́СЛА
2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, ... − просты́е чи́сла
Просто́е число́мо́жнораздели́ть то́лькона 1 и на (само́) э́точисло́.
4, 6, 8, 9, 10, 12, 14, 15, 16, ... − составны́чие ́сла
Составно́числое ́мо́жноразложи́тьна просты́мное ́жители.
12 = 2 2 3 = 22 3 |
360 |
2 |
360 = 2 2 2 3 3 5 = 23 32 5 |
180 |
2 |
90 |
2 |
|
|
45 |
3 |
|
15 |
3 |
|
5 |
5 |
|
1 |
|
О́бщиедели́теличи́сел4, 16, 20: 1, 2 и 4.
Наибо́льшийо́бщийдели́тель− НОД (4; 16; 20) = 4
(max)
2n − чи́сла, кра́тныечислу́2: 2, 4, 6, 8, 10, ...
3n − чи́сла, кра́тныечислу́3: 3, 6, 9, 12, 15, ...
5n − чи́сла, кра́тныечислу́5: 5, 10, 15, 20, 25, ...
О́бщиекра́тныечи́сел3 и 4: 12, 24, 48, ...
Наиме́ньшеео́бщеекра́тное− НОК (3; 4) = 12
(min)
Примеры.
1. Найти́НОД и НОК чи́сел: 120; 144 и 360
Снача́ла э́тичи́слана́до разложи́ть на просты́мное́жители:
120 2 |
144 2 |
360 2 |
360 = 23 32 5 |
60 2 |
72 2 |
180 2 |
НОД (120; 144; 360) = 23 3 = 24 |
30 2 |
36 2 |
90 2 |
144 = 24 32 |
15 3 |
18 2 |
45 3 |
НОК (120; 144; 360) = 24 32 5 = 720 |
5 5 |
9 3 |
15 3 |
120 = 23 3 5 |
1 |
3 3 |
5 5 |
|
11
2.Найти́НОД чи́сел: 49 и 121
49 = 7 7 = 72 Чи́сла 49 и 121 не име́ют о́бщихмно́жителей.
121 =11 11 =112
49 и 121 - взаи́мно просты́е НОД (49;121)=1
22
Упражне́ния |
|
|
|
1. |
Найти наибольший общий делитель чисел: |
|
|
|
а) НОД (42;324) |
Ответ: |
6 |
|
б) НОД (30;42;66) |
Ответ: |
6 |
|
в) НОД (108;144) |
Ответ: |
36 |
2. |
Найти наименьшее общее кратное чисел: |
|
|
|
а) НОК (7;11) |
Ответ: |
77 |
|
б) НОК (30;84) |
Ответ: |
420 |
|
в) НОК (150;180; 240) |
Ответ: |
3600 |
3. |
Найти НОД и НОК чисел: |
|
|
|
а) 324 и 504 |
Ответ: |
36 и 4536 |
|
б) 504 и 540 |
Ответ: |
36 и 7560 |
§ 7. ДЕ́ЙСТВИЯС ДРОБЯ́МИ
7.1 Основно́свое́йстводро́би
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
6 |
|
|
||
|
p |
= |
p t |
|
= |
|
− мо́жночисли́тельи знамена́тельумно́житьна |
t ≠ 0 |
||||||
|
q |
q t |
5 |
|
10 |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
t ≠ 0,q ≠ 0 |
|
8 |
|
= |
|
2 |
− мо́жночисли́тельи знамена́тельраздели́тьна |
t ≠ 0 |
||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
12 |
3 |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
24 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
24 |
|
|
|
12 |
(сократи́тьдробь) |
||
Сократи́тьдробь |
|
|
( на |
|
2 ): |
|
|
= |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
36 |
|
|
|
36 |
|
18 |
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( |
|
на |
4 ): |
|
|
24 |
|
= |
6 |
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
36 |
|
9 |
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( |
на |
|
12 ): |
24 |
= |
2 |
|
|||||||
НОД (24;36) = 12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
36 |
|
|
3 |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Упражне́ния |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
1. Прочита́тьто́льконепра́вильныедро́би: |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
; |
7 |
; |
9 |
; |
4 |
; |
23 |
; |
|
15 |
; |
|
12 |
; |
|
101 |
; |
235 |
|
|
|
|
|||||
2 |
7 |
8 |
13 |
23 |
14 |
17 |
101 |
148 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
2. |
Записа́тьсме́шанныечи́сла: |
13 |
=? |
|
|
22 |
=? |
|
|
|
34 |
=? |
|
|
118 |
=? |
215 |
=? |
||
2 |
|
7 |
|
|
|
5 |
|
|
|
2 |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|||||||
3. |
Записа́тьнепра́вильныедро́би: 4 |
1 |
= ? |
|
7 |
2 |
|
= ? |
1 |
4 |
|
= ? |
|
|
||||||
8 |
|
5 |
|
13 |
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
23
4. |
Записа́тьси́мволами: 25 |
− натура́льноечисло́ |
|
|
|
|
|||||||
|
|
(−31) − це́лоечисло́ |
|
|
|
|
|||||||
|
|
3 |
− рациона́льноечисло́ |
|
|
|
|
||||||
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
5. |
Сократи́тьдро́би: |
|
12 |
= ? |
25 |
= ? |
12 |
= ? |
32 |
= ? |
105 |
= ? |
|
48 |
45 |
42 |
100 |
225 |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
6. Отве́тьтена вопро́сы:
а) 25 − э́тодействи́тельноечисло́? (−31) − э́торациона́льноечисло́? (−108) − э́тонатура́льноечисло́?
б) (−3,502) − како́эе́точисло́?
в) Чему́ра́венНОД ( 8; 16; 24 )?
г) Чему́равно́НОК ( 3; 5; 15 )?
7.2 |
|
|
Сложе́ние |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
1 + |
2 |
= 1 |
2 |
|
|
|
1 |
+ |
1 |
= |
2 |
= |
1 |
0,8071 |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
5 |
|
|
|
5 |
|
|
|
8 |
|
8 |
8 |
|
4 |
3,203 |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
4 |
|
1 |
|
|
|
|
|
4,0101 |
12 |
+ 3 |
|
= 15 |
|
1 |
+ |
1 |
= |
4 +1 |
= |
5 |
|||||||||||||
|
|
|
2 |
8 |
|
8 |
||||||||||||||||||
|
1 |
|
3 |
|
1 |
|
3 |
|
|
8 |
|
|
||||||||||||
11 |
|
+ 3 |
|
= 15 |
( 4 и 1 − дополни́тельныемно́жители; |
|||||||||||||||||||
2 |
|
2 |
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
3 |
7 |
+1 |
1 |
|
= 5 |
|
|
|
8 − о́бщийзнамена́тель- НОК) |
|||||||||||||||
|
8 |
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
3 |
|
5 |
|
3 |
|
5 |
|
3 |
7 |
5 |
5 |
21 + 25 |
|
46 |
|
11 |
1 |
+ 3 |
= 1 + |
+ 3 + |
= 4 + |
+ |
= 4 |
= 4 |
= 5 |
|||||||||
|
5 |
|
7 |
|
5 |
|
7 |
|
5 |
|
7 |
|
35 |
|
35 |
|
35 |
7.3 |
|
Вычита́ние |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
1 |
|
1 |
|
|
|
2 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 − |
= |
|
|
|
1 |
− |
1 |
= |
2 −1 |
= |
1 |
|
3 , 028 |
||||||
2 |
|
|
|
|
4 |
8 |
|
8 |
8 |
|
1 |
, 943 |
|||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
1 |
, 085 |
3 − |
|
1 |
= 2 |
|
3 |
|
1 |
− 1 |
= |
3 − 2 |
|
= |
1 |
||||||
|
|
|
|||||||||||||||||
|
4 |
|
|
4 |
|
2 |
|
3 |
|
|
6 |
|
|
|
6 |
|
|
||
24
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
5 − |
7 |
= 4 |
|
1 |
|
|
|
|
1 |
1 |
|
|
− |
1 |
|
=1 |
2 −7 |
= |
14 + 2 −7 |
= |
9 |
|
|
|
||||||||||||||||
8 |
8 |
|
|
|
|
7 |
|
|
2 |
|
14 |
|
|
|
|
14 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
14 |
|
|
||||||||||||||||
7 − |
2 |
|
= 6 |
|
3 |
|
|
|
|
4 |
|
2 |
−1 |
|
3 |
|
= 3 |
2 − 3 |
|
= |
2 |
5 + 2 − 3 |
|
= 2 |
4 |
|
||||||||||||||
5 |
|
5 |
|
|
|
|
5 |
5 |
|
|
|
|
|
5 |
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||
7 −1 |
2 = |
6 − |
2 |
= 5 |
3 |
5 |
1 |
|
−1 |
1 |
= 5 |
2 |
− |
1 |
|
3 |
= 4 |
8 |
−1 |
3 |
= 3 |
|
5 |
|||||||||||||||||
5 |
5 |
|
|
|
6 |
6 |
6 |
6 |
6 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
5 |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
7.4 Умноже́ниеделе́ниедробе́й
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
|
c |
|
= |
|
ac |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
: |
c |
= |
aк |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
k |
|
bk |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
b |
k |
bс |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
1 |
|
|
|
2 1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 ,3 0 5 |
|
|||||||||||||||||||||
2 |
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
8 |
8 |
|
|
|
|
8 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 ,2 |
|
|||||||||||||||||||
3 2 10 |
|
|
|
|
|
|
1 3 2 102 |
4 |
|
|
|
|
|
6 1 0 |
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
5 |
|
9 |
13 |
|
|
|
1 5 93 13 |
39 |
|
|
|
|
3 0 5 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 7 15 |
|
|
15 |
|
|
1 |
|
|
0 ,3 6 6 0 |
|
|||||||||||||||||||||
3 |
|
|
2 |
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
= 7 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
2 |
7 |
2 71 |
|
2 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
3 |
|
|
|
2 |
4 |
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,25 : 5 = 0,45 |
|||||
: |
= |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,25 5 |
|||||||||||||||
5 |
4 |
5 |
3 |
15 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 0 0,45 |
|||||||||||||||
1 |
: 2 |
|
|
1 |
: |
2 |
|
|
|
1 1 |
1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
= |
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
25 |
||||||||||||
|
3 |
|
3 |
1 |
|
|
3 2 |
|
6 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
2 : |
1 |
|
= |
|
2 |
: |
1 |
|
= |
|
2 3 |
= 6 |
|
|
|
|
|
25 |
|||||||||||||
3 |
|
|
1 |
3 |
|
|
1 1 |
|
|
|
|
|
|
0 |
|||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
3 |
|
:1 |
2 |
|
= |
7 |
|
: |
5 |
= |
7 3 |
|
= |
21 |
= 2 |
1 |
= 2,1 |
4,2 : 0,6 = 42 : 6 = 7 |
|||||||||||||
2 |
|
3 |
|
2 |
|
3 |
2 5 |
10 |
10 |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
7.5 Обраще́ние дробе́й
Что́бы де́латьде́йствия, где есть одновреме́ннои обыкнове́нные, и десяти́чные дро́би, необходи́мознать, как обраща́тьодну́дробь в другу́.ю
Обрати́тьобыкнове́ннуюдробь в десяти́чную:
1 |
|
= |
|
1 |
5 |
|
= |
5 |
= 0,5 |
(коне́чная десяти́чнаядробь) |
|
1 |
: 2 = 0,5 |
||||||||||
2 |
|
2 |
5 |
|
10 |
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
1 |
|
= |
|
1 |
2 |
= |
2 |
= 0,2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
: 5 = 0,2 |
|||||
5 |
|
|
5 |
2 |
10 |
3 52 |
|
3 52 |
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
3 |
|
= |
3 |
|
|
= |
|
3 |
= |
= |
= |
3 25 |
= |
75 |
= 0,075 |
3 |
: 40 = 0,075 |
||||||
40 |
5 |
8 |
|
23 |
23 5 52 |
53 23 |
(10)3 |
1000 |
|||||||||||||||
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
25
! |
|
a |
= |
a |
= |
a |
|
|
То́лько в э́томслу́чаемо́жнополучи́ть |
|
10n |
(2 5)n |
2n |
5n |
|||||
|
|
|
|
|
коне́чнуюдесяти́чнуюдробь
Е́слизнамена́тель дро́бине соде́ржитмно́жителей 2 и́ли5 (и́лисоде́ржит други́е, кроме 2 и 5), то при обраще́нииобыкнове́нной дро́бив десяти́чнуюмо́жно получи́тьтолько́ бесконе́чную периоди́ческуюдробь. Для э́тогонеобходи́мо вы́полнитьде́йствиеделе́ние.
1 |
= 1 : 3 = 0,333… = 0,(3) |
1 |
= |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
3 |
6 |
2 |
3 |
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|||||
1 |
≈ 0,3 |
1 |
= 1:6 = 0,1666…= 0,1(6) |
|
|||||||
3 |
6 |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
1 |
≈0,2 или |
1 |
≈0,17; |
1 |
|
≈ 0,167 |
|||
|
|
6 |
6 |
6 |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
7 |
= |
7 |
|
→ |
7 |
|
= 7:12 = 0,58333… = 0,58(3) |
||
12 |
22 3 |
12 |
|
||||||
|
|
|
|
||||||
2 |
= |
2 |
|
→ |
|
2 |
|
= 2:35 = 0,057142857…= 0,0(571428) |
|
35 |
5 7 |
35 |
|||||||
|
|
|
|||||||
Приближе́нные чи́сла получа́ютсяв результа́те измере́ния, деле́ния, округле́ния.
Обрати́тьдесяти́чнуюдробь в обыкнове́нную:
0,3 = |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0,(3) = |
3 |
|
= |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
0,07 = |
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
0,(25) = |
25 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
100 |
|
|
|
|
|
|
|
|
99 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
0,025 = |
25 |
|
= |
|
1 |
|
|
|
1,2(5) = 1 |
25 − 2 |
= 1 |
|
23 |
|
|
|
|
||||||||||||
1000 |
|
|
|
|
|
|
|
90 |
90 |
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
40 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
3,05 = 3 |
|
5 |
|
= 3 |
1 |
|
|
|
3,41(6) = 3 |
416 −41 |
|
= 3 |
375 |
= 3 |
5 |
||||||||||||||
100 |
|
20 |
|
|
|
|
|
12 |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
900 |
|
900 |
|
||||||||||||
Округле́ние чи́сел |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
Округли́ть с то́чностьюдо 0,1: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
3,28 ≈ 3,3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
51,23 ≈ 51,2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3,15 ≈ 3,2 |
|
||||||||
(8 > 5) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(3 < 5) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3,4501 ≈ 3,5 |
|
||||||||
Округли́ть с то́чностьюдо 0,01: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
12,307 ≈ 3,31 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0,622 ≈ 0,62 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5,035 ≈ 5,04 |
|
||||||||
Округли́ть с то́чностьюдо 1: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
105,701 ≈ 106 |
|
|
|
|
|
25,1 ≈ 25 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
207,5042 ≈ 208 |
|||||||||||||
26
7.6 Поря́докде́йствий
(1) |
(2) |
(3) |
(4) |
(5) |
28 : 2 − 3 4 + 15 : 3 = 14 − 12 + 5 = 7
Правило 1: 1) умноже́ниеделе́ние(сле́ванапра́во); (нет ско́бок) 2) сложе́ниевычита́ние(сле́ванапра́во)
(4) (3) (2) (1) (5)
15 − 2 (7 − 9 : 3) + 6 = 15 − 2 (7 − 3) + 6 = = 15 −2 4 + 6 =15 − 8 + 6 = 13
Пра́вило2: 1) де́латьв ско́бкахпо пра́вилу1; (есть ско́бки) 2) де́латьза ско́бкамипо пра́вилу1.
(9) |
(7) |
(6) (3) (1) |
(4) |
(2) |
||
a + |
|
− |
c + d − e f |
+ g |
: k |
|
b |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пример. Вы́полнитьде́йствия:
(5) |
(8) |
|
|
|
|
m |
+ |
|
=... |
n |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1) |
(4) |
(6) |
|
(2) |
|
(5) |
(3) |
(7) |
(8) |
|
|
|
|
||
|
|
|
47 |
|
|
6 |
|
17 |
|
|
|
19 |
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
− |
|
:1,25 + |
|
− |
|
: (0,358 |
− |
0,108) 1,6 |
− |
|
= |
1 |
→ отве́т |
||
9 |
72 |
7 |
28 |
25 |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Решение.
81
1)79 − 4772 = 5672− 47 = 729 = 18
2)76 − 1728 = 2428−17 = 287 = 14
3)_ 0,358
|
|
|
0,108 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0,250 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
4) |
1 |
: 1,25 = |
|
1 |
: 1 |
1 |
= |
1 4 |
= |
1 |
= 0,1 |
или |
0,125 : 1,25 = 12,5 : 125 = 0,1 |
|||
8 |
8 |
|
|
8 5 |
10 |
|||||||||||
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
||||||
5) |
1 |
: 0,25 = |
|
1 |
: |
1 |
= 1 |
|
или |
0,25 : 0,25 = 1 |
|
|||||
4 |
4 |
4 |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
6) |
0,1 +1 |
= 1,1 |
|
|
|
|
7) 1,6 ×1,1 = 1,76 |
|||||||
8) |
1,76 − |
|
19 |
= 1,76 |
− 0,76 |
= 1 |
или |
1 |
|
19 |
− |
19 |
= 1 |
|
25 |
25 |
25 |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
При выполне́нииде́йствийдробя́мива́жнопонима́,тькако́й результа́́(тот́чный(=) и́ли приближе́нный(≈)) на́дополучи́,тьчто́быпра́вильновы́брать, каку́юиспо́льзоватьдробь (обыкнове́ннуюи́лидесяти́чную). Э́тозави́ситот усло́виязада́чи.
27
Упражне́ния
1. Сократи́тьдро́би:
21 |
=? |
28 |
= ? |
77 |
= ? |
126 |
= ? |
|
66 |
42 |
462 |
210 |
|||||
|
|
|
|
2.Обрати́ть десяти́чные дро́бив обыкнове́нные (записа́ть в ви́де обыкнове́нных дробе́):й
0,07 = ? |
3,42 = ? |
102,35 = ? |
23,102 = ? |
3.Обрати́ть обыкнове́нные дро́бив десяти́чные(записа́ть в ви́де десяти́чных дробе́й):
4 |
= ? |
3 |
= ? |
5 |
7 |
= ? |
3 |
7 |
= ? |
3 |
= ? |
2 |
= ? |
5 |
= ? |
|
5 |
4 |
10 |
20 |
40 |
7 |
6 |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4. Вы́полнитьде́йствия:
а) |
|
|
|
|
3 + |
1 |
= ? |
|
|
|
|
б) |
|
|
|
1 − |
3 |
= ? |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8 |
|
|
||
|
|
2 1 + |
1 |
= ? |
|
|
|
|
|
|
7 −4 |
1 |
= ? |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|||
7 |
|
1 |
+ |
4 |
1 |
= ? |
Отве́: т11 |
7 |
|
|
|
17 |
− |
5 |
= ? |
|||||||||||||||
|
|
12 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
12 |
|
|
18 |
|
|
9 |
|
|
|||||||||
15 |
|
3 |
+ |
3 |
1 |
= ? |
Отве́: т18 |
14 |
|
7 |
13 −6 3 |
|
= ? |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
15 |
|
|
|
16 |
|
|
4 |
|
|
|||||
1 |
1 |
+ 2 |
|
|
3 |
|
|
= ? |
Отве́: т 3 |
11 |
3 |
|
1 |
|
− |
1 |
5 |
|
= ? |
|||||||||||
4 |
10 |
|
20 |
18 |
24 |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
в) |
|
|
|
|
2 |
× |
4 |
= ? |
|
|
|
|
г) |
|
6 |
|
: |
3 |
= ? |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
8 |
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
5 |
×4 = ? |
|
|
|
|
|
|
15 |
:5 = ? |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16 |
1 |
|
|
||||||
|
|
22 × |
|
|
|
|
= ? |
|
|
|
|
|
|
3 : |
= ? |
|||||||||||||||
|
|
11 |
|
|
|
|
|
|
|
6 |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
7 |
|
× |
|
5 |
|
|
|
× |
2 |
= ? |
Отве́: т |
1 |
|
|
|
10 1 |
:2 2 |
= ? |
|||||||||||
10 |
|
49 |
|
3 |
21 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
3 |
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
2 ×1 |
1 |
= ? |
Отве́т: 1 |
17 |
|
|
|
|
4 |
|
:0,2 = ? |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
4 |
28 |
|
|
|
25 |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
1,2× |
2 |
= ? |
Отве́: т |
4 |
|
|
|
3 : 0,375 = ? |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
5 |
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
|
|||
Отве́: т 187
Отве́т: 1161 Отве́: т1 7261
Отве́т: 2 72
Отве́: т 163
Отве́: т 18
Отве́: т3 78 Отве́: т 45
Отве́т: 1
28
5. Вы́числить:
а) |
1,5 − 3 3 |
×0,2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
б) |
3 |
×0,3 +12: 0,4 |
× |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
3 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
в) |
( 57 |
|
+ 1 |
|
|
|
− 0,125 ) : 0,59 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
8 |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
г) 10 −3 |
3 |
× ( 2 |
1 |
|
|
+ |
1 |
2 ):1 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
д) |
7 |
1 |
|
|
: 2 |
|
1 |
× 3 |
2 |
|
|
− |
5 |
|
1 |
× |
1 |
|
3 |
× |
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
13 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
3 |
|
|
5 |
8 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
ж) |
(7− 1 |
4 |
|
|
× 3 |
5 |
|
+ |
3 |
1 |
× |
|
3 |
|
): |
2 |
|
− |
|
2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
23 |
|
|
|
|
|
19 |
|
3 |
|
3 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
з) |
( 156,6 : 18 − 8,6 ) × 100 : 0,1 − 99 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
к) |
|
3 |
|
|
×1 |
3 |
|
: (7 |
1 |
× |
|
1 |
|
− |
|
3 |
) |
|
−3 |
1 |
|
: 4 |
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
16 |
|
|
|
|
10 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
5 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
л) |
( 2 |
|
|
1 |
|
|
: 1 |
|
|
2 |
+ 1,75) : 1 |
1 |
|
|
− 0,25 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
12 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
м) |
(0,8 × |
3 |
|
+ 0,26 : |
1 |
) : |
3 |
+ 4 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
8 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
н) |
(204,12 : 40,5 − 3,2×1,2)×6 |
1 |
+ 7: 2 |
1 |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
3 |
п) |
(9 |
3 |
|
−1,24): 2 |
1 |
|
+( |
|
3 |
+ 2 |
5 |
): 0,625 |
|
||||||||||||
|
3 |
|
4 |
8 |
|
||||||||||||||||||||
|
20 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
р) |
( 5,05 : |
|
1 |
|
|
−2,8 × |
5 ) × 3 + 16 × 0,1875 |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
40 |
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
с) |
0,2 × ( 6,2:0,31 − |
|
5 |
|
× 0,9 ) |
|
|
|
|
||||||||||||||||
6 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
2 +1 |
|
|
× 0,22 : 0,1 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
т) |
20 : 2 |
2 |
|
+ 25 |
5 |
: |
|
2 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
15 |
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
35 |
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
20 7 : 4 2 |
− |
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
9 |
|
|
|
5 |
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Отве́т: 0,75
Отве́т: 8,5
Отве́: т 100
Отве́: т 1
Отве́: т 8 14
Отве́: т 3 56
Отве́: т 1
Отве́: т 1 14
Отве́: т 2
Отве́: т 7
Отве́: т10 45
Отве́: т8,79
Отве́: т602
Отве́: т0,77
Отве́: т 5 14
29
§ 8. ПРОПО́РЦИИ. ПРОЦЕ́НТЫ
8.1 Пропо́рции
!Определе́ние. Пропо́рция– э́тора́венстводвух отноше́ний.
15 : 3 = 20 : 4 - э́то пропо́рция
5 = 5
Приме́ры ве́рных(пра́вильных) пропо́рций:
12 : 6 = 30 : 15 |
3 : 6 = 4 : 8 |
2 : |
1 |
= 3 : 0,3 |
|||||
5 |
|||||||||
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
||
2 = 2 |
= |
|
10 = 10 |
||||||
2 |
2 |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
||||
(пропо́рции верны́по определе́нию)
кра́йние чле́ны
|
|
a |
|
c |
, |
где b ≠ 0, d ≠ 0 |
|
a : b = с : d |
и́ли |
= |
|||||
b |
d |
||||||
|
|
|
|
|
сре́дние чле́ны
! Основно́е сво́йство(ве́рной) пропо́рции:
произведе́ние кра́йнихчле́новпропо́рции равно́́произведе́ниюсре́дних
чле́новпропо́рции.
|
|
a : b = с : d |
|
|
a × d = b × c |
|
|
|
||||||||
Приме́р. |
15 : 3 = 20 |
: 4 |
|
|
15 × 4 = 3 × 20 |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
60 = 60 |
|
|
|
|
|||||
x : b = c : d x × d = b × c |
|
|
|
a |
= |
c |
|
xc = ad |
||||||||
|
|
|
x |
d |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
неизве́стный |
|
|
x = |
bc |
|
|
|
|
неизве́стный |
|
x = |
ad |
||||
кра́йнийчлен |
|
|
|
d |
|
|
|
|
сре́днийчлен |
|
|
|
c |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
30
