Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
УМКД инф Иняз.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
10.04 Mб
Скачать

Дәріс №5 операциялық жүйелер мен желілердің негіздері

Мақсаты: программалық қамтамасыздандыру, операциялық жүйелердің даму тарихымен, олармен жұмыс жасау дағдылармен, терезелерді басқару әдістерімен, файл және каталогтармен жұмыс істеу командалары орындалуымен танысу.

Негізгі ұғымдар: программа, программалық жабдықтама, интерфейс, операциялық жүйе, қабықша программалар, файл, каталог, Windows Commander батырмалары, кеңейме, меню, жұмыс столы, бума, жарлық.

Жоспары:

1 Операциялық жүйелер мен желілердің негіздері

2 Қазіргі қолданбалы программамен қамтамасыз етуге шолу.

1 Операциялық жүйелер мен желілердің негіздері

Операциялық жүйе компьютердің жұмыс істеуі үшін міндетті түрде қажетті ең маңызды басқару жүйесі болып табылады. Операциялық жүйе - бұл компьютердің іске қосқан кезде жүктелетін және барлық құрылғылардың жұмысын басқаратын арнайы программа.

Операциялық жүйе адам мен компьютердің электрондық құрауыштары және қолданбалы программалар арасында келістіруші қызметін атқарады. Ол адамның программаларды іске қосуына, барлық мүмкін деректерді оларға беруге және олардан алуға, программа жұмысын басқаруға, компьютердің және оған қосылған құрылғылардың параметрлерін өзгертуге, ресурстарды қайта бөліп беруге мүмкіндік береді. Дербес копьютерде жұмыс істеу, шынында, оның операциялық жүйесімен жұмыс істеу болып табылады.

Біз үшін компьютермен қарым-қатынас жасаудың қолайлы әдісі - операциялық жүйе қамтамасыз ететін интерфейс маңызды.

Windows типті операциялық жүйелер. Бірінші типіне Місгosoft компаниясының ұқсас екі жүйесі Windows 95 пен Windows NТ жатады.

Windows 95 және Windows NТ операциялық жүйелер көпміндетті және олардың көптерезелі графикалық интерфейсі бар.

Өз тарихында Місгоsoft компаниясы алдымен Windows NТ жүйесін жасады. Бірақ сол кездегі дербес компьютердің қуаты бұл жүйені тиімді қолдануға жеткіліксіз больш шықты. Компьютердің қуатына лайықты шектелген жүйенің қарапайымдау нұсқасы Windows 95 деген атпен шығарылды да, бірден кең таралды. Бұл операциялық жүйе ЭЕМ пайдаланушыларының алдыңғы интерфейстерімен салыстырғанда, айтарлықтай тиімді болып табылады.

Windows жүйесінің ең маңызды ерекшелігі мыналар:

1. Windows тұйық жұмыс ортасы. Операциялық жүйе деңгейінде мүмкін болған кез келген операцияларды Windows-тан шықпай-ақ орындауға болады деген сөз. Қолданбалы программаны іске қосу, дискеттерді пішімдеу, мәтіндерді басуға шығару - мұның барлыған Windows-тан шақырып алуға және операция аяқталғаннан кейін Windows-ға кері қайтаруға болады.

Windows ортасында терезе және таңбашалар пайдаланушы интерфейсінің негізгі түсініктері болып табылады. Windows-та орындалатынның барлығы не таңбашасы (пиктограммасы) бар операция, не терезесі бар (немесе терезедегі) операция болып табылады. Барлық сервистік және қолданбалы программалар үшін терезелер құрылымы және оларды басқару элементтері, операциялар жиыны мен сервистік программаларға арналған менюдің қүрылымы, сондай-ақ маустың көмегімен орындалатын операциялар стандартталған, яғни белгілі стандарт бойынша орындалған.

2. Windows графикалық жүйе.

Windows жүйесімен UNIX типті операциялар жүйелер бәсекелесе алады.

UNIX - бұл командалық интерфейсі бар көпміндетті, бірнеше адам пайдаланатын ОЖ. Ол бұдан 20 жылдан астам уақыт бүрын жоғары сенімділікті талап ететін міндеттерді шешетін, сол кездің ең қуатты компьютерлері үшін арналған.

Windows пен UNIX типті жүйелермен барлық операциялық жүйелердің көп түрлілігі тамамдалмайды. Көпшілікке арналған алғашқы дербес компьютерді американдық Аррlе компаниясы шығарған. Қазір барлық жерде қолданып жүрген Rапк Хеrох компаниясының жаңалығы графикалық көптерезелі интерфейсті алғашқы рет іске асырғандығында.

Windows -ты баптау

Windows 98 операция жүйесін орнатқанда жүйе пайдаданушылардың көпшілігіне есептелінген белгілі бір стандартқа сәйкес бапталуы керек. Біз енді Windows –тың кейбір баптауын ғана қарастырайық. Бас меню мен Міндеттер панелінен баска Windows-тың барлық баптауы дерлік Басқару панелі деп аталатын жүйелі бума арқылы орындалады. Бұл буманы ашу үшін, баскару панелі бумасын ашу арқылы орындауға болады. (Пуск - Настройка - Панель Управления - Дата/Время, Звук, Маус, Экран).

Операциялық жүйенің негізгі функциялары: процессорды басқару, жадты және файлдарды басқару, қорғау.