- •2)Айдап салушы және оның жауапкершілігі.
- •3)Айыппұл қылмыстық жазалау шарасы ретінде.
- •1.Аса қажеттілікті тудыратын қауіптің көздері әр түрлі бо-
- •5)Аталған қылмыс үшін қарастырылған жазадан гөрі неғұрлым жеңіл жаза тағайындау.
- •6)Әрекет етіп отырған қылмыстық заң бойынша жаза жүйесі.
- •2. Ешкімді азаптауға оған зорлық-зомбылық жасауға, басқа-дай қатыгездік немесе адамның қадір-қасиетін қорлайтындай жәбір көрсетуге не жазалауға болмайды".
- •7)Бас бостандығын шектеу.
- •8)Бас бостандығынан айыру негізгі жаза ретінде.
- •9)Белгілі бір лауазымды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыру.
- •10)Бірнеше қылмыстарды жасағаны үшін жаза тағайындау.
- •13)Есі дұрыстық және есі дұрыс еместік қылмыстық жауаптылықтың қажетті шарты ретінде.
- •14)Жазадан босату және оның түрлері.
- •15)Жазадан мерзімінен бұрын босату және оның шарттары.
- •16)Жазаның мақсаттары.
- •17)Заңды және фактілі қате және оның қылмыстық жауаптылық туралы мәселелерді шешудегі маңызы
- •18)Кәмелетке толмағандардың қылмыстық жауаптылығы.
- •§2. Кәмелеткетолмағандарға тағайьіндалатын жаза түрлер
- •§3. Кәмелетке толмағандарды жазадан босату және оларға тәрбиелік әсері бар мәжбүрлеу шараларын қолдану
- •§4. Кәмелеткетолмағандарды жазаны өтеуден
- •19)Кінәнің екі нысанымен жасалған қылмыстар үшін жауаптылық.
- •20)Кінәнің түсінігі және қылмысты саралаудағы маңызы. Кінә нысандары.
- •21)Қажетті қорғану түсінігі мен мәні
- •22)Қажетті қорғану. Қажетті қорғанудың шегінен шығу.
- •23)Қасақаналық және оның түрлері.
- •24)Қатысып жасалған қылмыс үшін жаза тағайындау.
- •26)Қоғамдық жұмыстарға тарту.
- •28)Қылмыс жасауға оқталу және оның түрлері.
- •29)Қылмыс жасаудың жағдайы, тәсілі, орны, уақыты.
- •30)Қылмыс құрамының түрлері.
- •31)Қылмыс құрамының түсінігі және маңызы. Қылмыстың және қылмыс құрамының арақатынасы.
- •37)Қылмысқа қатысудың нысандары.
- •43)Қылмыстардың көптілігінің түсінігі.
- •49)Қылмыстық жауаптылықтың түсінігі және негіздері.
- •50)Қылмыстық заңның диспозициясы және оның түрлері.
- •51)Қылмыстық заңның кеңістіктегі күші.
- •56)Қылмыстық құқықтағы себепті байланыс.
- •57)Қылмыстық құқықтың қағидалары.
- •58)Қылмыстық құқықтың міндеттері
- •59)Қылмыстық құқықтың түсінігі, пәні және әдістері.
- •60)Қылмыстың арнаулы субъектісі.
- •61)Қылмыстың қайталануының түсінігі және түрлері.
- •62)Қылмыстың ниеті мен мақсаты.
- •63)Қылмыстың объективтік жағының түсінігі мен маңызы.
- •66)Қылмыстың субъективтік жағының түсінігі және маңызы.
- •67)Қылмыстың түсінігі және оның белгілері.
66)Қылмыстың субъективтік жағының түсінігі және маңызы.
Қылмыстың субъективтік жағы дегеніміз — адамның өзі жасаған қылмыстық іс-әрекетке және оның салдарына/зарда-бына психикалық катынасы.
'Сыртқы керіністі білдіретін қылмыстың объективтік жағына қарағанда субъективтік жағы қылмыстың ішкі мәнін білдіреді. Сонымен қатар, қылмыстың объективтік және субъективтік жақтары өзара тығыз байланыста және олар қандай да бір түтас-тықты қүрайды. Сондықтан да қылмыстың субъективтік жа-ғын зерттеу қылмыстың тиісті құрамыньщ объективтік жағы-на талдау жасаумен тығыз байланыста жүргізіледі.
Қылмыстың субъективтік жағына мыналар жатады: кінә, кылмыс жасаудағы ниет (себеп) жәиемақсат.
Бұл белгілердің барлығы өз жиынтығында қылмыс жасаған адамның психикасында пайда болатын ішкі процесті сипаттай-ды, адамның санасымен еркінің жасалған әрекетпен байланы-сын бейнелейді.
Бүл белгілердің әрқайсысының мәні әртүрлі.
Кінә — қылмыстың кез келген қүрамының субъективтік жағының міндетті белгісі. Кінәсіз қылмыстың күрамы да бол-майды, сәйкесінше қылмыстық жауаптылық та орын алмайды.
Қылмыс жасаудағы ниет пен мақсаттың кінәдан айырма-шылығы, олар бір құрамдар үшін міндетті болып табылса, екіншілері үшін — субъективтік жақтың факультативтік белгілері болып табылады.
Қылмыстың субъективтік жақтарын — кінәнің нысандарын, қылмыс жасаудағы ниет пен мақсаттьт дұрыс анықтаудың ма-ңызы зор; ол қылмыстық іс-әрекетті қылмыстық емес әрекет-тен айырыпалуға, қылмысты дәл саралауға, объективтік жағы бойынша өте ұқсас кылмыс құрамщарын бір-біріңен ажыратуға, қылмыстық әрекет жасаған адамның қауіптілік дәрежесін анықтауға, жазаны жеке-даралауға мүмкіндік береді.
Қылмыстың субъективтік жағының белгілері қылмыстық заңда әрқалай ашылып көрсетілген.
Кей жағдайларда бұл белгілер, заң мәтінінің өзінде көрсетіледі. Мысалы, ҚК-тің 103-бабында денсаулыққа қаса-қана ауыр зиян келтіру тікелей көрсетілсе, КК-тің 188-бабын-да бөтеннің мүлкін жойып немесе бүлдіріп ірі залал келтіру абайсыздык деп сипатталады. ҚК-тің 314-бабында кызметтік жалғандықтың қажетті белгісі ретінде бас пайда және басқа жеке мүдделілік аталған.
Бірақ, көп жағдайларда қылмыстың субъективтік жағын си-паттайтын белгілер заңда тікелей көрсетілмеген. Мүндай жағ-дайларда тиісті белгілер заңда әртүрлі түсініктеме беріліп, объективтік белгілерге талдау жасау арқылы анықталады. Мысалы, үрлыктың қүрамын анықтағанда (ҚК-тің 175-бабы) заң бетеннің мүлкін жасырьш үрлауды сөз қылады. Бүл әрекеттің сипатынан үрлықтек қасақана және бас пайда үшін жасалынады — деген түжырым туындайды.
Қылмыстың субъективтік жағының мазмұнын мүқият зерт-теу қажеттігі Казақстан Республикасы Жоғарғы Соты Плену-мының 1993 жылғы 24 маусымдағы "Жаза тағайындағанда сот-тардың зандылықты сақтауы туралы" Қаулысында көрсетілген: "Жасалған қылмыстың қоғамдық қауіптілік деңгейін анықта-ғанда сол нақты қылмыстық іс-әрекет жасалған барлық мән-жайлардың (кінәнің нысаны, қылмыс жасау себебі, әдісі, мән-жайы, кезеңі, келген зардаптың ауырлығы, әрбір қатысушы-ның қылмысқа қатысу дәрежесі және сипаты, т.б.) жиынты-ғына сүйену қажет".