- •2)Айдап салушы және оның жауапкершілігі.
- •3)Айыппұл қылмыстық жазалау шарасы ретінде.
- •1.Аса қажеттілікті тудыратын қауіптің көздері әр түрлі бо-
- •5)Аталған қылмыс үшін қарастырылған жазадан гөрі неғұрлым жеңіл жаза тағайындау.
- •6)Әрекет етіп отырған қылмыстық заң бойынша жаза жүйесі.
- •2. Ешкімді азаптауға оған зорлық-зомбылық жасауға, басқа-дай қатыгездік немесе адамның қадір-қасиетін қорлайтындай жәбір көрсетуге не жазалауға болмайды".
- •7)Бас бостандығын шектеу.
- •8)Бас бостандығынан айыру негізгі жаза ретінде.
- •9)Белгілі бір лауазымды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыру.
- •10)Бірнеше қылмыстарды жасағаны үшін жаза тағайындау.
- •13)Есі дұрыстық және есі дұрыс еместік қылмыстық жауаптылықтың қажетті шарты ретінде.
- •14)Жазадан босату және оның түрлері.
- •15)Жазадан мерзімінен бұрын босату және оның шарттары.
- •16)Жазаның мақсаттары.
- •17)Заңды және фактілі қате және оның қылмыстық жауаптылық туралы мәселелерді шешудегі маңызы
- •18)Кәмелетке толмағандардың қылмыстық жауаптылығы.
- •§2. Кәмелеткетолмағандарға тағайьіндалатын жаза түрлер
- •§3. Кәмелетке толмағандарды жазадан босату және оларға тәрбиелік әсері бар мәжбүрлеу шараларын қолдану
- •§4. Кәмелеткетолмағандарды жазаны өтеуден
- •19)Кінәнің екі нысанымен жасалған қылмыстар үшін жауаптылық.
- •20)Кінәнің түсінігі және қылмысты саралаудағы маңызы. Кінә нысандары.
- •21)Қажетті қорғану түсінігі мен мәні
- •22)Қажетті қорғану. Қажетті қорғанудың шегінен шығу.
- •23)Қасақаналық және оның түрлері.
- •24)Қатысып жасалған қылмыс үшін жаза тағайындау.
- •26)Қоғамдық жұмыстарға тарту.
- •28)Қылмыс жасауға оқталу және оның түрлері.
- •29)Қылмыс жасаудың жағдайы, тәсілі, орны, уақыты.
- •30)Қылмыс құрамының түрлері.
- •31)Қылмыс құрамының түсінігі және маңызы. Қылмыстың және қылмыс құрамының арақатынасы.
- •37)Қылмысқа қатысудың нысандары.
- •43)Қылмыстардың көптілігінің түсінігі.
- •49)Қылмыстық жауаптылықтың түсінігі және негіздері.
- •50)Қылмыстық заңның диспозициясы және оның түрлері.
- •51)Қылмыстық заңның кеңістіктегі күші.
- •56)Қылмыстық құқықтағы себепті байланыс.
- •57)Қылмыстық құқықтың қағидалары.
- •58)Қылмыстық құқықтың міндеттері
- •59)Қылмыстық құқықтың түсінігі, пәні және әдістері.
- •60)Қылмыстың арнаулы субъектісі.
- •61)Қылмыстың қайталануының түсінігі және түрлері.
- •62)Қылмыстың ниеті мен мақсаты.
- •63)Қылмыстың объективтік жағының түсінігі мен маңызы.
- •66)Қылмыстың субъективтік жағының түсінігі және маңызы.
- •67)Қылмыстың түсінігі және оның белгілері.
49)Қылмыстық жауаптылықтың түсінігі және негіздері.
Қылмыстық жауаптылық мемлекетпен тағайындалатын заңды жауаптылықтың бірі болып табылады және қылмысы үшін кінәлі адамдарға ғана қолданылады.
Қылмыстық жауаптылық институты қылмыстық құқықта қоғамдық қатынастарды қорғайтын, сотталғандарға тәрбиелік сипатта әсер ететін, қылмыстардың алдын алатын қылмысты-лықпен күресудегі маңызды тәсіл ретінде қарастырылады.
Қылмыстық заңда қылмыстық жауаптылықтың түсінігі берілмеген. Мұңдай анықтама текқылмыстық құкық ғылымын-да ғана айқындалған. Әдебиеттерде қылмыстық жауаптылыққа әртүрлі анықтама, түсініктер берілген.
Кылмыстықжауаптылық мемлекеттің зан шығарушы орга-ны қылмыстык жазалау қатерімен тыйым салған, қоғамға қауіпті әрекетті кінәлі түрде жасағандык үшін ғана белгіленеді.
Қылмыстық жауаптылықты мазмұнына карай былайша түсінуге болады:
а) қоғамға қауіпті белгілі бір, нақты әрекетті істеген адамға мемлекет, қоғам тарапынан кінәсін бетіне басу;
ә) қылмыс істеген кінәлі адамға заң жүзінде қылмыстық жаза қолдану. Бүл ораңда Г. Ф. Поленовтың қылмъгстық жауап-тылыққа берген анықтамасын дүрыс деп үғынуға боладьт "Қылмыстык, жауаптылык, — бұл қылмыс жасаған адамның тек мемлекет алдында жауапты болуы ғана емес, сонымен катар, қылмыстық-қүқықтық шараны қолдану нәтижесінен болған кінәлінің қиналуы, оның кейіп, өкінуінен түратын және мем-лекет алдында қылмысы үшін тәуелді түрде айыпты болуы1. Мемлекет тарапынан қылмыстылықты анықтау алдын ала тер-геу органдарымен жүзеге асырыла отырып, тұлғаның жасаған қылмысы сотпен занды түрде бағаланып оны қылмыскер деп танудан тұрады. Мемлекет тарапынан қолданылатын қудалау әркез кінәліге жаза тағайындаумен ғана аяқталып қоймагіды. Қылмыстық заң қылмыс жасаған адамдарға басқа да кылмыс-тық-қүқықтық шараларды қолдана алады. Мысалы, медицина-лық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын.
50)Қылмыстық заңның диспозициясы және оның түрлері.
Ерекше бөлі%нормаларында баптар, диспозициядан және санкциядан түрады. Осы қүрылым ішінде басты орынды дис-позиция алады. Диспозиция — нақты қылмыстык кол сұғушылықтың белгілеріне сипаттама береді. Диспозиция өзінің құрылым ерекшеліктеріне байланысты жай, сипаттама-лы, бланкеттікжәне сілтемеліболыпнегізгі төрттүрге белінеді:
Жай диспозиция қылмыстық іс-әрекеттің атын ғана атап, оның нақты белгілерін ашып көрсешейдь Мысалы, ҚК-тің 125-бабындағы "Адамды үрлау", 261-бабындағы "Есірткі зат-тарды немесе жүйкеге әсер ететін заттарды түтынуға көндіру", 389-бабындағы "Әскери мүлікті жоғалту".
Сипаттамалы диспозиция деп қылмыстың барлық белгілерін заңның өзінде-ақ нақты көрсететін диспозицияны айтамыз: ҚК-тің 175-бабындағы "Үрлық", 120-бабындағы ''Зор-лау", 237-бабындағы "Бандитизм".
Бланкеттгк диспозицш бойынша бапта көрсетілген накты қылмыс қүрамын анықтау үшін басқа заңдарға немесе нормативтік актілерге, жарлықтар мен үкімет қаулыларына, бұйрықтар мен ережелерге, нүсқауларға жүгінеді. Бүлар қыл-мыстық құқықтың басқа салалармен тығыз байланысты екендігінің айқын дәлелі. Қылмыстық заңның талаптарын орындау басқа заңдармен не басқа актілермен де анықталады. Бланкеттік диспозицияның мысалы ретінде мынадай баптардың диспозициясын көрсетеміз: ҚК-тің 152-бабы "Еңбекті қорғау ережелерін бүзу", ҚК-тің 284-бабы "Казақстан Респуб-ликасының құрлықтық шельфі туралы және Қазақстан Рес-публикасының айрықша экономикалық аймағы туралы зандар-дың бұзылуы".
Сілтемелі диспозиция қылмыстың белгілерін қамтымайды, керісішпе қылмыстық заңның басқа, тиісті бабына немесе оның бөлігіне сілтеме жасайды. Мысалы, ҚК-тің 106-бабындағы "Үрыпсоғу", 107-бабындағы "Азаптау", 297-бабындағы "Жол-көлік оқиғасы болған орыннан кетіп қалу".