Пределы числовых последовательностей и функций одного переменного. Учебное пособие
.pdf
предела функции в точке, аргумент x стремится к своему предельному значению x0 , никогда с ним не совпадая, т. е. x x0 .
В данном примере, используя определения предела функции в точке, покажем, что предел равен 8. Для этого необходимо 0 указать
такое ( ) , что неравенство |
|
15x2 2x 1 |
8 |
|
|
выполняется лишь в |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x 1 3 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
случае |
|
|
x 1 / 3 |
|
. При x 1 / 3 имеем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
15x2 2x 1 |
8 |
|
|
|
15(x 1 / 3)(x 1 5) |
8 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 3 |
|
|
|
|
|
|
|
x |
1 / 3 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
15(x 1 / 5) 8 |
|
|
|
15 |
|
x 1 / 3 |
|
. |
|
|
|
|
x , удов- |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
Отсюда |
видно, |
|
|
что |
если |
взять / 15 , |
то |
для |
|
всех |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
летворяющих |
|
неравенству |
|
|
|
x 1 3 |
|
, |
|
|
выполнятся |
неравенство |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
15x2 2x 1 |
8 |
|
15 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
x 1 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
Пример 2. Найти |
lim |
|
(x3 |
|
2x 1)(x 1) |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
x4 4x2 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
Решение. |
|
|
|
При |
|
|
x 1 |
|
|
|
|
числитель |
|
|
и |
знаменатель |
функции |
||||||||||||||||||||||||||
|
(x3 2x 1)(x 1) |
обращаются в нуль, т. е. получается неопределен- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x4 4x2 5 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
ность вида |
0 |
|
. Преобразуем эту функцию, |
разлагая на множители |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
знаменатель. |
|
|
|
|
|
|
|
Для |
|
|
|
|
этого |
|
положим |
|
z x2 , |
тогда |
||||||||||||||||||||||||||
|
x4 4x2 5 z2 |
4z 5 . |
Корни полученного квадратного |
трехчлена |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
равны z 1, |
z |
2 |
|
5 |
. Следовательно, |
z2 |
4z 5 (z 1)(z 5) , или, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x4 4x2 |
5 (x2 |
1)(x2 5) |
||||||||||||||
переходя к |
|
переменной |
x , |
|
|
получим |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
51 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x 1)(x 1)(x2 5) . Сокращая числитель и знаменатель на x 1 0 и переходя к пределу, получим
lim |
(x3 2x 1)(x 1) |
|
lim |
(x3 |
2x 1) |
0 . |
||
(x 1)(x 1)(x2 5) |
(x |
1)(x2 |
5) |
|||||
x 1 |
|
x 1 |
|
|||||
Пример 3. Найти |
lim |
x3 4x2 |
3x 18 |
. |
|
x3 5x2 3x 9 |
|||||
|
x 3 |
|
|||
Решение. При |
x 3 числитель и знаменатель рассматриваемой |
||||
дроби обращаются |
в нуль. Разлагая их на множители, находим |
||||
x3 4x2 3x 18 (x 3)2 (x 2) , |
x3 5x2 3x 9 (x 3)2 (x 1) . Дан- |
||||
ные равенства получены в результате непосредственного деления указанных многочленов на (x 3) , а затем разложения квадратных трех-
членов на простые множители. Сокращая числитель и знаменатель на (x 3)2 0 и переходя к пределу, получим
lim |
x3 4x2 |
3x 18 |
lim |
(x 3)2 (x 2) |
lim |
(x 2) |
|
5 |
. |
||||||
x3 5x2 |
3x 9 |
(x |
3)2 (x 1) |
(x 1) |
4 |
||||||||||
x 3 |
|
x 3 |
x 3 |
|
|
||||||||||
Предел 4. Вычислить lim |
|
8x3 |
1 |
. |
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
x 1 6x2 |
5x 1 |
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Решение. При непосредственной подстановке предельного значения x 12 в числитель и знаменатель дроби убеждаемся, что она представляет собой отношение двух бесконечно малых величин, т. е.
неопределенность вида 00 . Раскладываем многочлены числителя и знаменателя на множители:
|
|
|
1 |
1 |
|
|
|
1 |
|
x |
|
1 |
|||||
6x2 |
5x 1 6 |
x |
|
x |
|
|
, 8x3 |
1 8 |
x |
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
3 |
2 |
2 |
2 |
4 |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
52 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
исокращаем дробь на x 1 :
2
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
2 |
|
x |
|
|
1 |
|
|
|
|
x2 |
|
x |
|
1 |
|
||
|
|
8x |
3 |
1 |
|
8 |
|
x |
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
2 |
|
2 |
4 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
4 |
|
||||||||||||||||||||||||
lim |
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
6 . |
|||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
|
6 |
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
3 |
|
|
|
1 |
|
|||||||||||
x |
1 |
6x |
5x 1 |
|
x |
1 |
|
|
|
|
|
|
x |
1 |
|
x |
|
|
|||||||||||||||
2 |
|
|
|
2 |
x |
3 |
x |
2 |
|
|
|
|
2 |
|
3 |
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
Пример 5. Вычислить предел |
lim |
|
x3 1000 |
. |
|
|
|
20x2 100x |
|
|
|||
|
x 10 0 x3 |
|
|
|
||
Решение. При x 10 0 получим неопределенность вида |
0 |
. |
||||
|
|
|
|
|
0 |
|
Раскладываем многочлены числителя и знаменателя дроби на множители:
|
|
|
|
x3 1000 (x 10)(x2 10x 100) , |
|
|
|||||||||
|
|
x3 20x2 |
100x x(x2 20x 100) x(x 10)2 , |
|
|||||||||||
|
|
lim |
|
x3 1000 |
|
|
lim |
(x 10)(x2 10x 100) |
|
||||||
|
|
|
|
|
100x |
|
|
x(x 10)2 |
|||||||
|
|
x 10 0 x3 20x2 |
|
x 10 0 |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
lim |
x2 10x 100 |
. |
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
x x 10 |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
x 10 0 |
|
|
|
|
|
||||
Так как числитель дроби стремится к 300, а знаменатель стремит- |
|||||||||||||||
ся к |
нулю: |
lim |
x(x 10) 0 , то |
величина, |
обратная беско- |
||||||||||
|
|
|
x 10 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
нечно |
|
малой, |
является бесконечно |
большой |
величиной, т. е. |
||||||||||
lim |
|
x3 1000 |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
100x |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
x 10 0 x3 20x2 |
|
|
|
|
|
x5 |
2x4 x2 3x 10 |
|
|||||||
Пример 6. Вычислить предел lim |
|
. |
|||||||||||||
|
|
2x3 3x2 |
5x 2 |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 2 x4 |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
53 |
|
|
|
|
|
|
Решение. Числитель и знаменатель дроби при x 2 стремятся
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
. Разложим на |
|||
к нулю, тогда имеет место неопределенность вида |
|
|||||||||||||
множители числитель и знаменатель дроби: |
|
|
|
0 |
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
x5 2x4 x2 3x 10 (x 2)(x4 |
x 5) , |
|
|
|
|||||||||
|
x4 2x3 3x2 |
5x 2 (x 2)(x3 |
3x 1) . |
|
|
|||||||||
Получим |
|
|
x5 |
2x4 x2 3x 10 |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
2x3 3x2 5x |
2 |
|
|
|
|
||||||
|
|
x 2 x4 |
|
|
|
|
|
|
||||||
|
lim |
(x 2)(x4 |
x 5) |
|
lim |
x4 |
x 5 |
|
= |
3 |
. |
|||
(x 2)(x3 3x 1) |
|
3x 1 |
5 |
|||||||||||
|
x 2 |
|
x 2 x3 |
|
|
|
||||||||
Расчетное задание 1
Доказать (найти ( ) ), что предел равен указанному значению.
Номер |
|
|
|
Условие |
|
|
|
|
|
Номер |
|
|
Условие |
|
|
||||
задания |
|
|
|
|
|
|
|
|
задания |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
1.1 |
lim |
2x2 |
5x 3 |
|
7 |
|
1.2 |
lim |
5x |
2 4x 1 |
6 |
||||||||
|
|
|
|
x 3 |
|
|
|
|
|
x 1 |
|||||||||
|
x 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
||||
1.3 |
lim |
3x2 |
5x 2 |
|
7 |
|
1.4 |
lim |
4x2 |
14x 6 |
|
10 |
|||||||
|
|
|
|
x 2 |
|
|
|
|
|
|
x 3 |
|
|||||||
|
x 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 3 |
|
|
|
|
|||
1.5 |
lim |
|
|
6x2 x 1 |
|
1.6 |
lim |
6x2 x 1 |
|
5 |
|||||||||
|
|
|
|
|
x 1 2 |
|
|
|
5 |
|
|
|
x 1/ 2 |
|
|||||
|
x 1 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1/2 |
|
|
|||||||
1.7 |
lim |
|
9x2 1 |
6 |
|
1.8 |
lim |
3x2 5x 2 |
|
7 |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
x 2 |
|
||||||||||||
|
x 1/3 x 1/ 3 |
|
|
|
|
|
|
x 2 |
|
|
|
||||||||
1.9 |
lim |
|
3x2 2x 1 |
4 |
|
1.10 |
lim |
|
7x2 8x 1 |
6 |
|||||||||
|
|
|
x 1/ 3 |
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|||||||||
|
x 1/3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
||||||
1.11 |
lim |
|
x2 |
4x 3 |
2 |
|
1.12 |
lim |
2x2 3x 2 |
5 |
|||||||||
|
|
|
|
x 3 |
|
|
|
|
x 1 2 |
|
|||||||||
|
x 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 2 |
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
54 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Окончание задания 1 |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Номер |
|
|
|
|
Условие |
|
|
|
|
|
Номер |
|
|
|
Условие |
|
|
|
||||||
задания |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
задания |
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
1.13 |
|
|
lim |
|
6x2 5x 1 |
|
1 |
1.14 |
|
|
lim |
10x2 9x 7 |
|
19 |
||||||||||
|
|
|
|
x 1/ 3 |
|
|
|
|
|
|
x 7 / 5 |
|
|
|||||||||||
|
|
|
x 1/3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 7/5 |
|
|
|
||||||||
1.15 |
|
|
lim |
2x2 |
13x 21 |
|
1/ 2 |
1.16 |
|
|
lim |
2x2 9x 10 |
1 2 |
|||||||||||
|
|
|
|
|
2x |
7 |
|
|
|
|
|
|
|
2x |
5 |
|
||||||||
|
|
|
x 7/2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 5 2 |
|
|
|
||||||
1.17. |
|
|
lim |
6x2 x 1 |
|
5 |
1.18 |
|
|
lim |
6x2 75x 39 |
81 |
||||||||||||
|
|
|
x 1 / 3 |
|
|
|
|
|
|
x 1/ 2 |
|
|
||||||||||||
|
|
|
x 1/3 |
|
|
|
|
|
|
|
x 1/2 |
|
|
|
|
|
||||||||
1.19 |
|
|
lim |
|
2x2 |
21x 11 |
23 |
1.20 |
|
|
lim |
5x2 |
24x 5 |
|
26 |
|||||||||
|
|
|
|
|
x 11 |
|
|
|
|
|
|
|
x 5 |
|
|
|||||||||
|
|
|
x 11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 5 |
|
|
|
|
|
|
||||
1.21 |
|
|
lim |
|
2x2 |
15x 7 |
|
13 |
1.22 |
|
|
lim |
2x2 6x 8 |
10 |
||||||||||
|
|
|
|
|
x 7 |
|
|
|
|
|
|
x 4 |
|
|||||||||||
|
|
|
x 7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 4 |
|
|
|
|
|
|
|||
1.23 |
|
|
lim |
|
|
6x2 x 1 |
5 / 3 |
1.24 |
|
|
lim |
|
x2 |
2x 15 |
8 |
|||||||||
|
|
|
|
|
3x |
1 |
|
|
|
|
x 5 |
|||||||||||||
|
|
|
x 1/3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 5 |
|
|
|
||||||||
1.25 |
|
|
lim |
3x2 |
40x 128 |
8 |
1.26 |
|
|
lim |
5x2 |
51x 10 |
49 |
|||||||||||
|
|
|
|
|
x 8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x 10 |
|
|
||||||||
|
|
|
x 8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 10 |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
Ответы к расчетному заданию 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
Номер задания |
|
Ответ |
Номер задания |
|
|
Ответ |
|
|
|
|||||||||||||
|
|
1.1 |
|
|
|
|
|
/ 2 |
|
1.2 |
|
|
|
/ 5 |
|
|
|
|||||||
|
|
1.3 |
|
|
|
|
|
/ 3 |
|
1.4 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
||||||
|
|
1.5 |
|
|
|
|
|
/ 6 |
|
1.6 |
|
|
|
/ 6 |
|
|
|
|||||||
|
|
1.7 |
|
|
|
|
|
/ 9 |
|
1.8 |
|
|
|
/ 3 |
|
|
|
|||||||
|
|
1.9 |
|
|
|
|
|
/ 3 |
|
1.10 |
|
|
|
/ 7 |
|
|
|
|||||||
|
|
1.11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.12 |
|
|
|
/ 2 |
|
|
|
|||
|
|
1.13 |
|
|
|
|
|
|
/ 6 |
|
1.14 |
|
|
|
/ 10 |
|
|
|
||||||
|
|
1.15 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
1.17 |
|
|
|
|
|
|
/ 6 |
|
1.18 |
|
|
|
/ 6 |
|
|
|
||||||
|
|
1.19 |
|
|
|
|
|
|
/ 2 |
|
1.20 |
|
|
|
/ 5 |
|
|
|
||||||
|
|
1.21 |
|
|
|
|
|
|
/ 2 |
|
1.22 |
|
|
|
/ 2 |
|
|
|
||||||
|
|
1.23 |
|
|
|
|
|
|
/ 2 |
|
1.24 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
1.25 |
|
|
|
|
|
|
/ 3 |
|
1.26 |
|
|
|
/ 5 |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
55 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Расчетное задание 2
Вычислить пределы функций.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Номер |
|
|
|
|
|
|
Условие |
Номер |
|
|
|
|
|
|
|
Условие |
||||||||||||||||||||
задания |
|
|
|
|
|
|
задания |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
2.1 |
|
lim |
|
x3 |
3x 2 |
|
2.2 |
lim |
|
|
|
|
|
(x3 3x 2)2 |
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
x x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
x 1 |
|
x 1 x3 2x2 x 2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
2.3 |
lim |
|
|
(2x2 x 1)2 |
2.4 |
lim |
|
|
|
(x2 2x 3)2 |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
x 1 x3 2x2 x 2 |
|
x 3 x3 4x2 3x |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
2.5 |
lim |
|
(x3 |
2x 1)2 |
|
2.6 |
lim |
(1 x)3 (1 3x) |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
x4 2x 1 |
|
|
|
|
|
|
x x5 |
|||||||||||||||||||||||||||
|
x 1 |
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
2.7 |
|
lim |
x2 |
2x 1 |
2.8 |
lim |
|
|
|
|
x3 3x 2 |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
2x2 x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
x 1 |
|
x 1 x3 x2 x 1 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
2.9 |
lim |
x3 |
5x2 7x 3 |
2.10 |
lim |
|
x3 3x 2 |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
x 1 x3 4x2 5x 2 |
|
x 1 x3 x2 x 1 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
2.11 |
lim |
x3 |
|
x2 5x 3 |
|
2.12 |
lim |
|
|
x3 4x2 5x 2 |
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 3x 2 |
|||||||||||||
|
x 1 x3 x2 x 1 |
|
x 1 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
2.13 |
|
lim |
|
x4 1 |
|
2.14 |
lim |
|
|
x3 5x2 8x 4 |
|
|||||||||||||||||||||||||
|
2x4 x2 1 |
|
|
|
|
|
|
x3 3x 4 |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
x 1 |
|
x 2 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
2.15 |
lim |
|
x3 |
5x2 8x 4 |
|
2.16 |
lim |
|
x3 |
6x2 12x 8 |
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x3 3x2 4 |
|
|
|
|
|
|
x3 3x 4 |
|||||||||||||||||||||||
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
x 2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
2.17 |
lim |
|
|
|
x3 |
|
5x2 8x 4 |
|
2.18 |
lim |
|
x3 3x 2 |
|
|||||||||||||||||||||||
|
x 2 x3 7x2 16x 12 |
|
x 1 |
(x2 x 2)2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
2.19 |
|
lim |
x3 |
3x 2 |
|
2.20 |
lim |
|
x3 3x 2 |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
x 2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
x 2 |
|
|
|
x 1 x2 2x 1 |
||||||||||||||||||||||||||||||
2.21 |
lim |
|
|
|
x2 |
2x 1 |
|
2.22 |
lim |
|
x4 1 |
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2x4 x2 1 |
||||||||||||||||||||||
|
x 1 x3 x2 x 1 |
|
x 1 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
2.23 |
lim |
|
|
|
|
|
|
x2 |
3x 2 |
2.24 |
lim |
|
|
|
|
|
2x2 x 1 |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
x 1 x3 2x2 x 2 |
|
x 1 x3 2x2 x 2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
2.25 |
lim |
|
|
|
x2 |
2x 3 |
2.26 |
lim |
|
x3 2x 1 |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
x 3 x3 4x2 3x |
|
x 1 x4 2x 1 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
56 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
Ответы к расчетному заданию 2
|
|
|
|
Номер задания |
Ответ |
Номер задания |
Ответ |
2.1 |
0 |
2.2 |
0 |
2.3 |
0 |
2.4 |
0 |
2.5 |
0 |
2.6 |
0 |
2.7 |
0 |
2.8 |
0 |
2.9 |
2 |
2.10 |
3/2 |
2.11 |
2 |
2.12 |
1/ 3 |
2.13 |
2/3 |
2.14 |
1/3 |
2.15 |
1/3 |
2.16 |
0 |
2.17 |
–1 |
2.18 |
–1/3 |
2.19 |
9 |
2.20 |
–3 |
2.21 |
1/2 |
2.22 |
2/3 |
2.23 |
–1/2 |
2.24 |
1/2 |
2.25 |
–2/3 |
2.26 |
–1/2 |
2. ВЫЧИСЛЕНИЕ ПРЕДЕЛОВ, СОДЕРЖАЩИХ ИРРАЦИОНАЛЬНЫЕ ФУНКЦИИ
При вычислении пределов, содержащих иррациональные выражения, используются следующие приемы:
а) в числителе и в знаменателе выделяют множитель, равный нулю при предельном значении, и сокращают на него;
б) вводят новую переменную для получения рационального выражения;
в) переводят иррациональность из знаменателя в числитель или наоборот;
г) последний из указанных выше приемов нахождения пределов может быть использован и при раскрытии неопределенности вида
, которая содержит иррациональные выражения.
Пример 1. Найти lim |
|
4 x 2 |
. |
|
|
|
3 |
( x 4)2 |
|
|
|
||
x 16 |
|
|
|
|
||
Решение. При x 16 |
числитель и знаменатель дроби обращают- |
|||||
ся в нуль, т. е. имеем неопределенность |
0 |
|
. Разложим на множители |
|||
|
|
|
|
0 |
|
|
знаменатель:
57
|
|
|
|
x 4 |
2 3 |
|
|
4 |
|
x |
2 |
4 |
2 3 |
|
|
4 |
x 2 |
4 |
x 2 |
2 3 |
. |
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
Подставляя |
это |
выражение |
|
и |
сокращая |
на |
|
общий |
множитель |
||||||||||||||||||||||||||||||
4 x 2 2 3 0 , получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
lim |
|
4 x 2 |
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
4 x 2 |
|
|
|
|
|
|
lim |
|
4 x 2 1 3 |
|
0 . |
||||||||||||||
|
x 4 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 x 2 2 3 |
|||||||||||||||||||
x 16 3 |
|
x 16 4 x 2 2 3 4 x 2 2 3 |
|
|
|
x 16 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
Пример 2. Найти lim |
|
|
x 1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 x2 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
||||||||||||
Решение. При |
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
имеем неопределенность |
. Введем но- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
||
вую переменную, чтобы получить рациональное выражение, |
x t , |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
тогда x t2 |
и при |
x 1 и |
t 1 . |
В этом случае рассматриваемая |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
функция примет вид |
|
t 1 |
|
. Разлагая знаменатель на множители, нахо- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t4 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
дим t4 1 (t2 1)(t2 1) (t 1)(t 1)(t2 |
1) . |
|
Сокращая числитель и |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
знаменатель на t 1 0 и переходя к пределу, получим |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
lim |
|
x 1 |
lim |
t 1 |
lim |
|
|
|
t 1 |
|
|
|
lim |
|
|
|
1 |
|
|
1 . |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
(t 1)(t 1)(t2 1) |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
x 1 x2 1 |
t 1 t4 |
|
t |
1 |
|
|
t 1 (t |
1)(t2 1) |
4 |
||||||||||||||||||||||||||||||
Пример 3. Найти lim |
|
1 2x 3 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 4 |
|
|
|
|
x 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Решение. При x 4 числитель и знаменатель дроби обращаются |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
в нуль, |
т. е. имеем неопределенность 0 |
. Числитель содержит ирра- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
циональное выражение 1 2x . Избавимся от иррациональности в
числителе, умножая числитель и знаменатель на 1 2x 3 . Получим
58
|
|
|
lim |
|
1 2x 3 |
lim |
|
|
1 2x 3 |
1 2x 3 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 2 |
|
1 2x 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
x 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
lim |
|
|
|
|
|
(1 2x) 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
2x 8 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
x 2 |
1 2x |
3 |
|
|
|
|
x 2 |
|
1 2x 3 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x 4 |
|
|
|
|
|
x 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 lim |
|
|
|
|
|
|
|
x 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 lim |
|
|
|
|
|
|
x 2 |
x 2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
x 2 |
1 2x |
3 |
|
|
|
|
|
x 2 |
1 2x 3 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x 4 |
|
|
|
|
|
x 4 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 lim |
|
|
|
|
|
|
x 2 |
|
|
|
4 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 2x 3 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
Пример 4. Вычислить |
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
3 x 1 |
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 x |
2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
. Избавимся от иррацио- |
||||||||||||||||||
|
Решение. Имеем неопределенность |
0 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
нальности |
|
в |
|
знаменателе, |
|
умножая |
|
|
|
|
|
|
|
|
и знаменатель на |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
числитель |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 x |
2x . Получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
x |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
1 x |
2x |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
x 2x |
|
|
|
|
|
1 x 2x |
1 x 2x |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
3 |
x |
|
|
|
1 x |
|
|
2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
1 x |
|
2x |
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
lim |
|
|
|
1 |
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 x 2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x 1 |
3 |
x |
3 |
|
|
3 |
|
|
|
3 |
x |
3 |
x |
2 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
3 |
x |
|
|
1 x |
|
|
|
|
2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 x |
2x |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
lim |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
2 . |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
3 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
||||||||||||||||||||||||||
|
x 1 |
x |
x |
2 |
|
|
3 |
x |
|
|
|
|
x 1 |
3 x2 3 x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
Пример 5. Вычислить |
|
|
lim |
|
|
x2 8x 3 |
x2 4x 3 . |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
59 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Решение. Здесь |
имеет место |
неопределенность |
вида |
( ) . |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Умножим и разделим данное выражение на |
|
x2 8x 3 |
x2 4x 3 , |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
т. е. переведем иррациональность в знаменатель: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
x2 |
8x 3 |
x2 4x 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
lim |
|
x2 8x 3 x2 4x 3 x2 |
8x 3 x2 4x 3 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 8x 3 x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4x 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
4x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
x x2 8x 3 x2 |
4x 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim 1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
|
0 |
2 . |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
x 1 8 / x 3 / x2 1 4 / x 3 / x2 |
|
x x |
x x2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Расчетное задание 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
Вычислить пределы функций. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Номер |
|
|
|
|
Условие |
|
|
|
|
|
|
Номер |
|
|
|
|
|
|
Условие |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
задания |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
задания |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
3.1 |
|
|
|
|
lim |
|
1 x 3 |
|
3.2 |
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
x 8 |
2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
1 |
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
3.3 |
|
|
lim |
|
x 13 2 x 1 |
|
3.4 |
|
|
|
|
|
lim |
|
3 x 6 2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x2 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 8 |
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
x 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
3.5 |
|
|
|
|
|
lim |
4 x 2 |
|
|
|
|
|
|
3.6 |
|
|
|
|
|
lim |
|
|
9 2x 5 |
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 x 2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x 16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 8 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
3.7 |
|
|
lim |
|
1 2x x2 (1 x) |
|
3.8 |
|
|
|
|
lim |
|
3 8 3x x2 |
2 |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x x2 |
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
3.9 |
|
|
lim |
3 27 x 3 27 x |
|
|
3.10 |
|
|
|
|
|
lim |
|
|
x 1 1 x |
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
x 23 x4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 3 1 x |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x 0 3 x |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
60 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
