Польский язык для продвинутых = Język polski dla zaawansowanych

2. Подберите к существительным женского рода существительныемужскогорода. Отметьтеслучаиотсутствияродовыхпар.

Dojarka, masażystka, sanitarka, solistka, sekretarka, studentka, telegrafistka, prządka, mistrzyni.

Упражнение 8

1.От данных существительных образуйте формы предложного падежа с соответствующими предлогами do, na, nad, pod, w.

Morze, jezioro, rzeka, miasto, port, lotnisko, herbata.

2.Подберите к существительным мужского рода существительные женского рода. Определите стилистические и семантические различия между ними. Отметьте случаи отсутствия родовых пар.

Obrońca, inżynier, kosmonauta, kandydat, konduktor, laborant, maszynista, pracownik naukowy, pedagog, ślusarz.

Упражнение 9

1.От данных существительных образуйте формы предложного падежа с соответствующими предлогами do, na, nad, pod, w.

Sad, kraj, urlop, hala sportowa, dom, las, rok, kolor.

2.Подберите к существительным мужского рода существительные женского рода. Определите стилистические и семантические различия между ними. Отметьте случаи отсутствия родовых пар.

Nurek, adwokat, brygadzista, lekarz, generał, dyrektor, doktor, doktor nauk.

81

СЦЕНАРИИ — SCENARIUSZ

Текст 18

Сценарии известной сказки предполагает заучивание ролей с последующим выступлением на сцене.

Bajka «Rzepka» w przekładzie Juliana Tuwima

Персонажи:

1.Ведущие — 2.

2.Дедушка — dziadek.

3.Бабушка — babcia.

4.Внучок — wnuczek.

5.Щенок Мручек — szczeniaczek Mruczek.

6.Курица — kurka.

7.Котенок Китья — kotek Kiciuś.

8.Гусыня — gąska.

9.Аист — bocian.

10.Лягушка — żabcia.

11.Галка — kawka.

12.Репка — rzepka.

(На сцене двое Ведущих и группа студентов. Сцена знакомства: из группы по одному выходят студенты

ипредставляются)

—Jestem dziadkiem (дедушка)

—Jestem babcią (бабушка)

—Jestem wnuczkiem (внучок)

82

—Jestem szczeniaczkiem Mruczkiem (щенок Мручек)

—Jestem kurką (курка)

—Jestem kotkiem Kiciusiem (котенок Китья)

—Jestem gąską (гусыня)

—Jestem bocianem (аист)

—Jestem żabcią (лягушка)

—Jestem kawką (галка).

—Jestem rzepką (Репка)

Ведущие: Zasadził dziadek rzepkę w ogrodzie, Chodził tę rzepkę oglądać co dzień.

(Дедушка берет за руку «репку» и сажает ее на стульчик).

Дедушка: Wyrosła rzepka jędrna i krzepka, Chrupać by rzepkę z kawałkiem chlebka!

Репка: Więc ciągnie rzepkę dziadek nieboże,

Дедушка и репка: Ciągnie i ciągnie, wyciągnąć nie może.

Ведущие: Zawołał dziadek na pomoc babcię:

Дедушка: «Ja złapię rzepkę, ty za mnie złap się!»

Все: I biedny dziadek z babcią niebogę Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą.

Дедушка и бабушка: Babcia za dziadka, Dziadek za rzepkę,

Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę!

Ведущие: Przyleciał wnuczek, babci się złapał,

Внучок: Poci się, stęka, aż się zasapał!

83

Бабушка и внучок: Wnuczek za babcię, Babcia za dziadka, Dziadek za rzepkę,

Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę! Pocą się, sapią, stękają srogo,

Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą.

Ведущие: Zawołał wnuczek szczeniaczka Mruczka, Przyleciał Mruczek i ciągnie wnuczka!

Внучок и щенок: Mruczek za wnuczka, Wnuczek za babcię, Babcia za dziadka, Dziadek za rzepkę,

Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę! Pocą się, sapią, stękają srogo, Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą.

Ведущие: Na kurkę czyhał kotek w ukryciu, Zaszczekał Mruczek:

Мручек: «Pomóż nam, Kiciu!»

Китья и Мручек: Kicia za Mruczka, Mruczek za wnuczka, Wnuczek za babcię, Babcia za dziadka, Dziadek za rzepkę,

Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę! Pocą się, sapią, stękają srogo, Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą.

Ведущие: Więc woła Kicia kurkę z podwórka Wnet przyleciała usłużna kurka.

84

Kурка и Китья: Kurka za Kicię, Kicia za Mruczka, Mruczek za wnuczka, Wnuczek za babcię, Babcia za dziadka, Dziadek za rzepkę,

Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę! Pocą się, sapią, stękają srogo,

Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą!

Ведущие: Szła sobie gąska ścieżyną wąską, Krzyknęła kurka:

Курка: «Chodź no tu, gąsko!»

Курка и гусь: Gąska za kurkę, Kicia za Mruczka, Mruczek za wnuczka, Wnuczek za babcię, Babcia za dziadka, Dziadek za rzepkę.

Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę! Pocą się, sapią, stękają srogo,

Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą!

Ведущие: Leciał wysoko bocian-długonos,

Гусь: «Fruńże tu, boćku, do nas na pomoc!»

Аист и гусь: Bociek za gąskę, Gąska za kurkę, Kicia za Mruczka, Mruczek za wnuczka, Wnuczek za babcię, Babcia za dziadka, Dziadek za rzepkę.

85

Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę! Pocą się, sapią, stękają srogo,

Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą!

Ведущие: Skakała drogą zielona żabka, Złapała boćka — rzadka to gradka!

Лягушка и аист: Żabka za boćka, Bociek za gąskę, Gąska za kurkę, Kicia za Mruczka, Mruczek za wnuczka, Wnuczek za babcię, Babcia za dziadka, Dziadek za rzepkę.

Галка: A na przyczepkę Kawka na żabkę, Bo na tę rzepkę Też miała chrapkę.

Ведущие: Tak się zawzięli, Tak się nadęli, Że nagle rzepkę

Bach !! — wyciągnęli! Aż wstyd powiedzieć, Co było dalej!

Wszyscy na siebie Poupadali:

Все: Rzepka na dziadka, Dziadek na babcię, Babcia na wnuczka, Wnuczek na Mruczka, Mruczek na Kicię, Kicia na kurkę,

86

Kurka na gąskę, Gąska na boćka, Bociek na żabkę, Żabka na kawkę

I na ostatku

Kawka na trawkę.

87

ПРИЛОЖЕНИЕ — PRZYPISY

ГЕОГРАФИЧЕСКИЕ НАЗВАНИЯ

ИДРУГИЕ ИМЕНА СОБСТВЕННЫЕ — NAZWY GEOGRAFICZNE I INNE IMIONA WŁASNE

КОНТИНЕНТЫ — KONTYNENTY

Afryka ż Африка

Ameryka ż Południowa Америка Южная Ameryka ż Północna Америка Северная

Antarktyda ż Антарктида Australia ż Австралия Azja ż Азия

Europa ż Европа

ОЗЁРА, МОРЯ И ОКЕАНЫ — JEZIORA, MORZA I OCEANY

Adriatyk m Адриатическое море Atlantyk m Атлантический океан Bajkał m Байкал

Balaton m Балатон

Bałtyk m Балтика

Lodowaty Ocean Północny Северный Ледовитый океан Ładoga ż Ладога

Morze Arktyczne Северный Ледовитый океан Morze Bałtyckie Балтийское море

Morze Czarne Чёрное море Morze Kaspijskie Каспийское море Morze Północne Северное море

Morze Śródziemne Средиземное море

88

Ocean Atlantycki Атлантический океан Ocean Indyjski Индийский океан

Ocean Spokojny Тихий океан Onega ż Онега

Pacyfik m Тихий океан

ГОРЫ — GÓRY

Alpy mn Альпы

Andy mn Анды

Apeniny mn Апеннины

Beskidy mn Бескиды Himalaje mn Гималаи Karpaty mn Карпаты Kaukaz m Кавказ Kordyliery mn Кордильеры Pamir m Памир

Pireneje mn Пиреней Sudety mn Судеты Tien-szan m Тянь-Шань Tybet m Тибет

Ural m Урал

ГОСУДАРСТВА — PAŃSTWA

Afganistan m Авганистан Albania ż Албания Algier m Алжир

Anglia ż Англия Angola ż Ангола Armenia ż Армения Austria ż Австрия

Azerbajdżan m Азербайджан Belgia ż Бельгия

Białoruś ż Беларусь

Bośnia i Hercegowina Босния и Герцеговина Bułgaria ż Болгария

89

Chile n Чиле Chiny mn Китай

Chorwacja ż Хорватия Cypr m Кипр

Czad m Чад

Czarnogóra ż Черногория Czechy mn Чехия ж

Egipt m Египет

Estonia ż Эстония Finlandia ż Финландия Francja ż Франция Gruzja ż Грузия Hiszpania ż Испания

Holandia ż Голландия Indie mn Индия ж Izrael m Израиль

Japonia ż Япония Jemen m Йемен Korea ż Кореа Litwa ż Литва

Łotwa ż Латвия

Macedonia ż Македония

Maroko n Марокко ср Meksyk m Мексика ж Niemcy mn Германия ж

Polska ż Польша

Rosja ż Россия

Rzeczpospolita Polska Республика Польша Rzesza ż Рейх

Stany Zjednoczone Ameryki Północnej Соединённый Штаты Северной Америки

Szkocja ż Шотландия

Szwajcaria ż Швейцария

Śląsk m Силезия

Tunezja ż Тунис Wenezuela ż Венесуэла

90