Польский язык для продвинутых = Język polski dla zaawansowanych

Кошки на сердце скребут — ciężko na duszy (na sercu). Краем глаза — krajem oka.

Кроме шуток — bez żartów.

К черту на кулишки — tam gdzie pieprz rośnie (дословно:

там, где растет перец).

Любой ценой — za wszelką cenę.

Легок на помине — о wilku mowa.

Медведь на ухо наступил — słoń na ucho nastąpił. Минута в минуту — co do sekundy.

Много воды утекло — dużo wody upłynęło.

Молоко на губах не обсохло — mleko na ustach nie obeschło. Мороз по коже (подирает) — dostawać gęsiej skóry (дослов-

но: “покрыться гусиной кожей”.

Мухи не обидит — człowieka nie skrzywdzi.

На вес золота — na wagę złota.

На всех парусах — pod wszystkimi żaglami; pod wszystkimi parami; na całą moc.

На всякий случай — na wszelki wypadek (przypadek). На каждом шагу — na każdym kroku.

На край света — na kraj świata.

На лоно природы — na łonie przyrody.

На открытым воздухе — na świeżym powietrzu.

На произвол судьбы — na pastwę losu.

На свежем воздухе — na świeżym powietrzu. На седьмом небе — na siódmym niebie. Наломать дров — narobić szkody.

Не верить ушам — nie wierzyć uszom swoim. Не в своей тарелке — nie czuć się w swoim sosie.

Не видеть дальше своего носа — nie sięgać poza koniec swego nosa.

Не видеть, как своих ушей — widzieć jak ucho u śledzia (до-

словно: “видеть ухо у селедки”).

Не выходит из головы — nie wychodzi z głowy.

Не поверить своим глазам — nie wierzyć oczom swoim.

Не поверить своим ушам — nie wierzyć uszom swoim. Не покладая рук — rąk nie przykładając.

111

Не помнить себя — nie być w swoim rozumie; być w afekcie. Не сводить глаз — nie odrywać oczu.

Не смыкать глаз — nie zamykać oczu. Несолоно хлебавши — odejść jak niepyszny.

Не тут-то было — i masz ci los!

Ни в коем случае — w żadnym przypadku.

Ни жив ни мёртв — ledwo żywy.

Ни за что на свете — w żadnym przypadku. Ни пуха, ни пера — połamania nóg.

Ни рыба, ни мясо — ni rak ni ryba (дословно: “ни рак, ни рыба”).

Ни с того ни с сего — ni stąd ni (z) owąd.

Ни с того ни с сего — kto sieje wiatr (дословно: “кто сеет ветерь”).

Ни свет, ни заря — z samego ranka. Ни то ни сё — ni to ni sio.

Обводить вокруг пальца — wystrychnąć (kogo) na dudka. Одним духом — jednym tchem.

Одно время — w swoim czasie.

Одну минуточку — za chwileczkę.

Оставаться с носом — оdejść jak niepyszny. Оставаться в строю — nie porzucać szeregów.

Оставлять в покое — dać spokój.

От всего сердца — od całego serca.

От корки до корки — od deski do deski.

От мала до велика — i duzi i mali.

От чистого сердца — od czystego serca.

Отбиваться от рук — jak wiatr w polu. Откладывать в долгий ящик — оdkładać na potem. Открывать Америку — Amerykę odkryć.

Очень приятно — bardzo (mi) przyjemnie. Очертя голову — na złamanie karku.

Палец о палец не ударить — palcem w bucie nie poruszyć.

Пальцем не тронуть — palcem nie ruszyć. Переливать из пустого в порожное — mleć językiem.

Платить той же монетой — odpłacać tą samą monetą; płacić pięknym za nadobne.

112

Плечом к плечу — ramię w ramię. Плыть по течению — płyć z prądem. Пойти против течения — рłyć pod prąd.

По последнему слову — według ostatniej mody (techniki). По правде говоря — prawdę mówiąc (prawdę powiedziawszy). Показать, где раки зимуют — pokazać, gdzie raki zimują

«проучить, жестоко наказать кого-либо (выражение угрозы)», а также: Wie, gdzie raki zimują «речь о ком-то хитрым и предприимчивым».

Положить на обе лопатки — położyć na obie łopatki.

Попасть в точку — trafić w dziesiątkę.

Попасть впросак — wyskoczyć jak filip z konopii. Посадить в калошу — zrobić z kogoś dudka. Поставить на место — przywieść kogoś do porządku.

Потерять почву под ногами — stracić grunt pod nogami. Правая рука — prawa ręka.

Превращаться в слух — zamieniać się w słuch. Представь себе — wyobraź sobie.

Прежде всего — przede wszystkim.

Производить впечатление — sprawiać (robić, wywołać) dobre wrażenie.

Проливать кровь — przelewać krew.

Протягивать руку помощи — wyciągać rękę z prośbą o pomoc; wyciągać rękę po jałmużnę.

Прошу прощения — najmocniej przepraszam. Пуд соли съесть — zjeść beczkę soli.

Раз и на всегда — raz na zawsze.

Рано или поздно — wcześniej czy później. Речь идёт — mowa o tym.

Родиться в рубашке — urodzić się w koszulce.

Сголовы до ног — z nóg do głowy.

Сминуты на минуту — w każdej chwili.

Содной стороны … с другой строны — z jednej strony… z drugiej strony.

Счасу на час — z minuty na minutę.

Сбиться с ног — walić się z nóg: Po tej podróży waliłem się z

nóg.

113

Своими глазами — swoimi oczami. Своими руками — swoimi rękami. Своими словами — swoimi słowami.

Сквозь землю провалиться — pod ziemię się zapaść. Сколько воды утекло — ile wody upłynęło.

Сколько душе угодно — ile tylko dusza zapragnie.

Cколько лет, сколько зим ! — ile lat!, ile zim!

Сломя голову — na złamanie karku.

Смотреть в глаза — patrzeć w oczy.

Смотреть в оба — bacznie oglądać się.

Смотреть правде в глаза — patrzeć prawdzie w oczy. Со всех ног — ile sił w nogach: Biegł ile sił w nogach.

Собаку съел — znać jak swoje pięć palców: Swój fach on zna jak swoje pięć palców.

Собираться с мыслями — zbierać się z myślami: Ciężko mu było zbierać się z myślami.

Ставитьточки(точку) нади— postawićkropkęnad i: “Można postawić kropkę nad i. Sprawa załatwiona!”

Сталобыть— w takim razie: “ W takim razie sprawa załatwiona! Można polecić nikogo w tej sprawie już nie niepokoić”.

Стереть в порошок — zetrzeć w proszek: No ja jemu dam, zetrzę w proszek, wygnam gdzie pieprz rośnie!

Стереть с лица земли — zetrzeć z powierzchi ziemi: Faszyści chcieli Warszawę zetrzeć z powierzchi ziemi.

Строитьнапеске— budowaćzamki na lodzie: To takie mżonki. Nie chcemy budować zamki na lodzie.

Счастливого пути — szczęśliwej drogi: Pociąg ruszył. Słychać było głosy: “ Szczęśliwej drogi!”

Тёмный лес — ciemny las: W tej sprawie nic nie wiadomo, przysłowiowy ciemny las.

Час пик — godziny szczytu: W godzinach szczytu trudno przejechać przez centrum miasta.

Через час по чайной ложке — kropla po kropli: Cedził słowa, kropla po kropli…

Честно говоря — prawdę powiedziawszy: Prawdę powiedziawszy, to na tą wycieczkę to ja nie mam ochoty.

114

Честное слово — słowo honoru: Słowo honoru, tę pracę wykonam na czas.

Что есть духу — co jest mocy: Szarak uciekał co jest mocy. Что за вопрос — co za pytanie: Co za pytanie! Wszystko da się

zrobić.

Что касается … то — jeśli chodzi o … to…: Jeśli chodzi o Marysię, to ona przyjedzie jutro.

Что поделаешь — nic nie zrobisz; nic nie wskórasz: Sprawa jest bardzo trudna — nic tu nie zrobisz, nic nie wskórasz.

Шаг за шагом — krok za krokiem: Krok za krokiem, powoli zbliżamy się do celu.

Шагом марш — naprzód marsz: Padła komenda: Naprzód marsz!

Шутки в сторону — żarty w stronę: Żarty w stronę — zaistniały problem trzeba rozwiązać.

Шутки шутками — żarty żartami: Żarty żartami, ale pracę trzeba wykonać!

Яблоку негде упасть — palca nie wcisnąć: Ludzi było tyle! Palca nie wcisnąć!

Ясное дело — jasna sprawa: Jasna sprawa — trzeba prosić o pomoc.

115

РЕКОМЕНДУЕМАЯ ЛИТЕРАТУРА

Основная литература

1.Bogusławski A. Ilustrowany słownik rosyjsko-polski / polskorosyjski. — Warszawa, 1978.

2.Konopka B. Podręcznik języka polskiego dla środowisk rosyjskojęzycznych. — Warszawa, 2007.

3.Zdunkiewicz-Jedynak D. Wykłady ze stylistyki. — Warszawa,

2008.

4.Ананьева Н. Е., Тихомирова Т. С. Польский язык: самоучи-

тель для начинающих. — М.: АСТ-пресс книга, 2010.

5.Стыпула Р., Ковалева Г. В. Новый польско-русский сло-

варь. — М., 2005.

6.Шапкина О. Н., Ананьева Н. Е., Тихомирова В. Я. Польский язык в школе. Нач. курс. Ч. 2. — Poznań, 1998.

Дополнительная литература

1.Kucharczyk J. Już mówię po polsku / Janusz Kucharczyk. — Łodź, 2004.

2.Kucharczyk J. Zaczynam mówić po polsku / Janusz Kucharczyk. — Łodź, 2005.

3.Кротовская Я. А., Кашкуревич Л. Г., Лесная Л. М. Практи-

ческий курс польского языка: базовый учебник. — М., 2005.

4.Тихомирова Т. С. Польский язык: грамматический очерк, литературные тексты с комментарием и словарем. — М.: АСТ: Восток-Запад, 2006.

116