- •1.1. Основные определения
- •1.2. Необходимый признак сходимости ряда
- •1.3. Свойства сходящихся рядов
- •§ 2. РЯДЫ С ПОЛОЖИТЕЛЬНЫМИ ЧЛЕНАМИ
- •2.2. Первый признак сравнения
- •2.3. Второй признак сравнения
- •2.4. Признак Даламбера
- •2.5. Радикальный признак Коши
- •2.6. Интегральный признак Коши
- •§ 3. ЗНАКОПЕРЕМЕННЫЕ РЯДЫ
- •3.1. Достаточный признак сходимости знакопеременного ряда
- •3.2. Признак Лейбница
- •3.3. Свойства абсолютно и условно сходящихся рядов
- •§ 4. ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ РЯДЫ. СТЕПЕННЫЕ РЯДЫ
- •4.1. Функциональные ряды
- •4.2. Степенные ряды
- •4.3. Теорема Абеля
- •4.4. Интервал и радиус сходимости степенного ряда
- •4.5. Свойства степенных рядов
- •§ 5. РАЗЛОЖЕНИЕ ФУНКЦИЙ В СТЕПЕННЫЕ РЯДЫ
- •5.1. Ряды Тейлора и Маклорена
- •§ 6. ВЫЧИСЛЕНИЕ СУММ СХОДЯЩИХСЯ РЯДОВ
- •§ 7. ПРИМЕНЕНИЕ СТЕПЕННЫХ РЯДОВ
- •7.1. Приближенное вычисление определенных интегралов
- •7.2. Приближенное решение дифференциальных уравнений
- •БИБЛИОГРАФИЧЕСКИЙ СПИСОК
§5. РАЗЛОЖЕНИЕ ФУНКЦИЙ В СТЕПЕННЫЕ РЯДЫ
5.1.Ряды Тейлора и Маклорена
∞
Разложить функцию y=f(x) в степенной ряд ∑an ( x − x0 )n
n=0
в интервале (x0 − R, x0 + R) - значит представить функцию в виде суммы этого ряда:
|
|
|
|
|
|
|
∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f ( x) = ∑an ( x − x0 )n |
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
n=0 |
|
|
|
|
(то есть ряд должен сходиться и его сумма S(x) |
должна рав- |
||||||||||
няться f(x) |
в интервале |
(x0 − R, x0 + R) ). |
|
|
|||||||
Теорема 1. Пусть функция y=f (x) |
может быть разложена |
||||||||||
на некотором интервале, содержащем точку |
x0 , в сходящийся |
||||||||||
степенной ряд: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f (x) = ∑an(x − x0 )n = |
|
|
|
|
|
||||||
|
n=0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= a |
+ a |
( x − x |
) + a |
2 |
( x − x |
)2 +... + a |
n |
(x − x |
)n +... |
(26) |
|
0 |
1 |
0 |
|
|
0 |
|
0 |
|
|||
Тогда коэффициенты этого ряда имеют вид:
a0 = |
f (x0 ), an |
= |
f (n) (x |
0 |
) |
, n =1,2,... |
n! |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
Таким образом, разложение функции y=f (x) в степенной ряд вида (26) единственное.
Доказательство. Подставим в обе части равенства (26) x = x0 , получим f (x0 ) = a0 . Продифференцируем обе части
равенства (26), воспользовавшись вторым свойством степенных рядов:
f ′(x) = a1 +2a2 ( x − x0 ) +... +nan ( x − x0 )n−1 +...
46
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
′ |
|
|
|
|
|
f |
′ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x = x0 , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x0 ) |
|
|
|
|
|||||
Подставив |
получим |
|
f ( x0 ) |
= a1, a1 = |
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
||||||||||
|
|
|
1! |
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Найдем вторую производную: |
|
|
n−2 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
′′ |
= 2a2 +... + n(n −1)an(x − x0 ) |
+... |
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
f ( x) |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
Подставив |
x = x0 , |
получим |
f ′′( x0 ) = 2a2 , |
a2 |
= |
f ′′( x0 ) |
. |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
Повторив процедуру n раз, найдем производную порядка n: |
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
f (n) ( x) = n(n −1)...1 an +... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f (n) ( x |
|
|
|
|
|
|
|
f (n) ( x |
) |
|
||||
Подставив |
x = x |
0 |
, |
получим |
) = n!a |
n |
, a |
n |
= |
|
|
|
0 |
. |
|||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Определение. Пусть функция y=f(x) |
определена в некоторой |
||||||||||||||||||||||
окрестности точки |
|
x0 |
и имеет в этой точке производные всех |
||||||||||||||||||||
порядков. Степенной ряд |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
∞ |
f (n) ( x0 ) |
|
|
|
|
|
|
f ′(x0 ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
∑ |
(x − x0 )n = f (x0 ) + |
|
(x − x0 ) + |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
n! |
1! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
n=0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
+ |
f ′′(x0 ) |
(x − x )2 |
+... + |
f (n) (x0 ) |
(x − x )n +... |
|
|
|
|
|
|
|
|
(27) |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
2! |
|
0 |
|
|
|
n! |
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
называется рядом Тейлора функции y=f(x) в окрестности |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
точки x0 . Говорят также, что функция |
f ( x) |
|
порождает ряд |
||||||||||||||||||||
Тейлора (27).
Замечание. Если функция y=f(x) имеет производные всех порядков в точке x0 , то для нее можно составить ряд Тейлора. Од-
нако неизвестно, сходится ли этот ряд при x ≠ x0. Более того, ряд Тейлора может сходиться, а его сумма может не равняться f(x).
Обозначим через Sn(x) сумму первых n +1 членов ряда Тейлора:
Sn(x) = f (x0 ) + f ′(1!x0 ) ( x − x0 ) +
+ f ′′(x0 ) (x − x0 )2 +... + f (n) (x0 ) (x − x0 )n. 2! n!
47
Теорема 2. Если функция f ( x) определена в некоторой окрестности точки x0 и имеет в ней производные до (n +1) -го по-
рядка включительно, то ее в этой окрестности можно представить в виде:
f (x) = |
f ( x |
) + |
|
f ′(x0 ) |
(x − x ) + |
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
0 |
|
|
1! |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
f ′′(x0 ) |
(x − x |
)2 +... + |
f (n) (x0 ) |
( x − x |
)n + r (x), |
(28) |
||||
|
|
||||||||||
|
2! |
|
|
0 |
|
|
n! |
0 |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
где rn(x) Формулу
= |
f (n+1) (c) |
(x − x )n+1, точка |
c лежит между x и x . |
|
|||
|
(n +1)! |
0 |
0 |
|
|
|
(28) можно кратко записать в виде: f (x) = Sn(x) + rn(x).
Определение. Формула (28) называется формулой Тейлора, rn(x) - остаточным членом формулы Тейлора (в форме Лагран-
жа).
Замечание. Подставив в формуле Тейлора (28) n = 0, получим формулу Лагранжа:
f (x) = f (x0 ) + f ′(c)(x − x0 ).
Теорема 3 (о сходимости ряда Тейлора к порождающей его функции).
Для того чтобы ряд Тейлора (27) функции f ( x) сходился к f ( x) в точке x, необходимо и достаточно, чтобы в этой точке
остаточный член формулы Тейлора стремился к нулю при n → ∞:
lim rn(x) = 0.
n→∞
Доказательство.
Необходимость. Пусть ряд Тейлора (27) сходится к функции
f ( x) в точке x, т.е. lim Sn( x) = f (x). Тогда |
|||||||||
|
|
|
|
n→∞ |
|
|
|
||
lim r ( x) = lim ( f ( x) − S |
n |
( x)) = f ( x) − lim S |
n |
( x) = f ( x) − f ( x) = 0. |
|||||
n→∞ n |
n→∞ |
|
|
n→∞ |
|
||||
Достаточность. Пусть |
lim r ( x) = 0 . Тогда |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
n→∞ n |
|
|
lim S |
n |
( x) = lim ( f ( x) − r ( x)) = f ( x) − lim r ( x) = f ( x). |
|||||||
n→∞ |
|
|
n→∞ |
|
|
n |
|
n→∞ n |
|
48 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Теорема 4. Если на некотором интервале (x0 − R, x0 + R)
функция y=f(x) имеет производные всех порядков, абсолютные величины которых ограничены одним и тем же числом M>0:
| f |
(n) ( x) |< M, n=1,2,…, x (x |
− R, x + R), |
|
0 |
0 |
то функция y=f(x) может быть разложена |
на этом интервале в |
|
ряд Тейлора. |
|
|
Доказательство. Согласно теореме 3 нужно доказать, что
lim rn(x) = 0. Тогда имеем:
n→∞
lim |
|
r (x) |
|
|
= lim |
|
|
f (n+1) (c) |
(x − x |
|||
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||
n→∞ |
|
n |
|
|
|
|
n→∞ |
|
|
(n +1)! |
0 |
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x − x |
|
|
n+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
= M lim |
|
|
0 |
|
|
. |
|
|||||
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
n→∞ |
|
|
(n +1)! |
|
||||||
Докажем теперь, что lim x − x0 n+1 n→∞ (n +1)!
)n+1 |
|
|
(x − x |
)n+1 |
|
|
≤ lim |
M |
0 |
|
= |
||
(n +1)! |
||||||
|
n→∞ |
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
= 0.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∞ |
|
|
x − x |
|
n+1 |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
Для этого рассмотрим ряд ∑ |
|
|
0 |
|
|
|
. Так как |
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
(n +1)! |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n=0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
u |
|
|
|
|
|
x − x |
|
n+2 |
(n +1)! |
|
|
|
|
|
x − x |
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
lim |
|
n+1 |
= |
lim |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= lim |
|
|
0 |
|
|
= 0 <1, |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
un |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n+1 |
|
|
n +2 |
|
|
|||||||||
n→∞ |
|
n→∞ (n +2)! |
|
x |
− x |
|
|
n→∞ |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
то по признаку Даламбера ряд сходится на всей числовой оси. Поэтому по необходимому признаку сходимости
|
|
|
|
x − x |
|
n+1 |
|
|
|
|
|
|
|
||
lim u |
n |
= lim |
|
0 |
|
|
= 0. |
|
(n +1)! |
||||||
n→∞ |
n→∞ |
|
|
||||
Следовательно, lim rn( x) = 0.
n→∞
Определение. Если в ряде Тейлора (27) положить x0 = 0, то получим ряд
∞ |
f |
(n) |
(0) |
|
|
f |
′ |
|
f |
′′ |
|
f |
(n) |
(0) |
|
∑ |
|
xn = |
f (0) + |
(0) |
x + |
(0) |
x2 +... + |
|
xn +..., (29) |
||||||
|
n! |
|
1! |
|
2! |
|
n! |
||||||||
n=0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
называемый рядом Маклорена функции y=f(x).
49
5.2.Разложение элементарных функций
вряд Маклорена.
Рассмотрим разложения в ряд Маклорена некоторых элементарных функций:
|
ex =1+ x + |
x2 |
|
+ |
|
x3 |
|
+...+ |
xn |
|
|
+..., |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
−∞ < x < +∞, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(30) |
|||||||||||||||||
|
sin x = x − |
x3 |
+ |
|
x |
5 |
|
−...+(−1) |
n |
|
|
x2n+1 |
|
+..., |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
3! |
|
|
|
5! |
|
|
|
(2n +1)! |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
−∞ < x < +∞, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(31) |
||||||||||||||||||||
|
cos x =1− |
|
|
x2 |
+ |
|
x4 |
−...+(−1) |
|
n |
x2n |
|
|
+..., |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
2! |
|
|
|
4! |
|
|
|
|
(2n)! |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
−∞ < x < +∞, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(32) |
||||||||||||||||||||
(1 + x) |
α |
=1 |
+αx + |
|
α(α−1) |
x |
2 |
+...+ |
|
α(α−1)...(α− n |
+1) |
x |
n |
+..., |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
−1 < x <1, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(33) |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
1 |
|
=1 + x + x2 + x3 +...+ xn +..., |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 − x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
−1 < x <1, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(34) |
|||||||||||
ln(1 + x) = x − |
|
|
x2 |
|
+ |
|
|
x3 |
|
|
−...+(−1) |
n |
xn+1 |
|
|
+..., |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
n +1 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
−1 < x ≤1, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(35) |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
arcctg x = x − |
|
x3 |
|
+ |
|
x5 |
|
|
−...+ |
(−1) |
n |
|
x2n+1 |
|
+..., |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
3 |
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
2n +1 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
−1 ≤ x ≤1, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(36) |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
arcsin x = x + |
1 |
|
|
|
x3 |
+ |
|
1 3 |
|
|
x5 |
|
+...+ |
|
1 3 5...(2n −1) |
|
x2n+1 |
+..., |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
3 |
|
|
2 4 |
|
5 |
|
|
|
2 4 6...(2n) |
2n |
+1 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
−1 ≤ x ≤1. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(37) |
||||||
50
Доказательство формулы (30). Пусть |
f (x) |
= e x . |
|
|
|||||||
Найдем производные: |
′ |
x |
, |
′′ |
x |
,..., f |
(n) |
(x) = e |
x |
,... |
|
f (x) = e |
|
f (x) = e |
|
|
|
||||||
Рассмотрим интервал |
|
(-R,R), где |
|
R - произвольное положитель- |
|||||||
ное число. Для всех |
x (−R, R) |
|
|
имеем | |
f (n) ( x) |= ex < eR = M, |
||||||
т.е. все производные в этом интервале ограничены одним и тем
же числом M. |
|
|
Следовательно, по теореме 4 |
функция f (x) = ex |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
может быть разложена |
|
|
в ряд Маклорена (29) |
|
при |
x (−R, R). |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Но, так как R - произвольное число, разложение имеет место при |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
всех значениях |
x (−∞,+∞). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
Найдем значения функции и производных при x=0: |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
f (0) = f |
′ |
|
|
|
= |
|
|
′′ |
|
|
= ... = f |
(n) |
(0) |
= e |
0 |
=1. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
(0) |
|
|
f |
(0) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
Найденные значения подставим в ряд Маклорена, получим: |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f |
′ |
|
|
|
|
|
|
|
f |
′′ |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
f |
(n) |
(0) |
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
f (x) = e |
= f (0) |
+ |
(0) |
|
x |
+ |
|
|
(0) |
|
x |
+... + |
|
|
|
|
x |
+... |
= |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
1! |
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
=1 + x + |
x2 |
+ |
|
x3 |
|
|
+... + |
|
xn |
+..., |
|
−∞ < x < +∞. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
2! |
|
3! |
|
|
|
n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Доказательство формулы (31). Пусть |
|
|
f ( x) = sin x. |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Найдем производные: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(4) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
′ |
|
|
|
|
|
|
|
f |
′′ |
|
= −sin x, |
|
f |
′′′ |
|
|
|
|
|
= −cos x, |
f |
|
(x) = sin x,... |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
f ( x) = cos x, |
|
|
( x) |
|
|
(x) |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Так как все производные ограничены |
|
| f (n) ( x) |≤1, |
ряд Маклоре- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
на (29) сходится к функции |
|
|
|
|
f ( x) = sin x |
|
|
на всей числовой пря- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
мой (по теореме 4). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
Найдем значения функции и производных при x=0: |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
f (0) = sin 0 = 0, f |
′ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1, f |
′′ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
(0) = cos0 = |
(0) = −sin 0 = 0, |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
f |
′′′ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(4) |
(0) = sin 0 = 0,... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
(0) = −cos0 = −1, f |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Найденные значения подставим в ряд Маклорена: |
|
|
|
(4) |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f |
′ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f |
′′ |
|
|
|
2 |
|
|
f |
′′′ |
|
|
|
3 |
|
|
|
f |
(0) |
|
4 |
|
|||||
f ( x) = sin x = f (0) + |
|
|
(0) |
|
x + |
|
(0) |
x |
+ |
|
|
(0) |
x |
+ |
|
|
x |
+ |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1! |
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
3! |
|
|
|
|
4! |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
+ |
f (5) |
(0) |
|
x |
5 |
+... == x − |
|
x3 |
|
+ |
|
x |
5 |
|
− |
... +(−1) |
n |
|
|
x2n+1 |
|
+..., |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
5! |
|
|
|
3! |
|
|
5! |
|
|
(2n + |
1)! |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
−∞ < x < +∞.
51
Доказательство формулы (32). Пусть f (x) = cos x.
Воспользуемся свойством 2 степенных рядов. Продифференцируем последний ряд почленно:
x3 |
′ |
x5 |
′ |
|
x2n+1 |
′ |
|
|||
cos x = (sin x)′ = (x)′− |
|
|
+ |
|
|
−... +(−1)n |
|
|
|
+... = |
|
|
|
|
|||||||
|
3! |
|
|
5! |
|
|
(2n +1)! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
=1 − |
x2 |
+ |
x4 |
−... +(−1) |
n |
x2n |
|
+..., −∞ < x < +∞. |
|
||
2! |
4! |
|
(2n)! |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Доказательство формулы (33). Пусть |
f ( x) = (1 + x)α . |
||||||||||
Найдем производные: |
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
f |
′ |
|
α−1 |
′′ |
|
|
α−2 |
,..., |
||
|
(x) =α(1 + x) |
|
, f ( x) = |
α(α −1)(1 + x) |
|||||||
f (n) ( x) =α(α −1)...(α −(n −1))(1 + x)α−n ,..., n =1,2,...
Найдем значения функции и производных при x=0:
f (0) =1, f ′(0) =α, f ′′(0) =α(α −1),...,
f (n) (0) =α(α −1)...(α − n +1),...
Составим ряд Маклорена:
|
f |
′ |
|
|
f |
′′ |
|
|
|
2 |
|
|
f |
(n) |
(0) |
|
n |
|
|
|
|
f (0) + |
(0) |
x + |
(0) |
x |
+ |
... + |
|
x |
+... = |
|
|
|
|||||||||
|
1! |
|
2! |
|
|
|
n! |
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
=1 +αx + |
α(α −1) |
x |
2 |
+... + |
α(α −1)...(α − n +1) |
x |
n |
+... |
|||||||||||||
|
2! |
|
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Найдем интервал сходимости полученного ряда. Для этого найдем
lim |
un+1 (x) |
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
un (x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
n→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
= lim |
|
α(α −1)...(α −(n −1))(α |
−n) xn+1 |
|
|
n! |
|
= |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(n +1)! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α(α −1)...(α −(n −1))) |
xn |
||||||||
n→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
α −n |
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α |
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
= lim |
|
|
|
|
|
|
= |
|
x |
|
lim |
|
|
n |
|
|
= |
|
x |
|
. |
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
n +1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
n→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
n→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 + |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
52 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
По признаку Даламбера ряд сходится при x <1 −1 < x <1.
Можно доказать, что ряд Маклорена сходится к функции f ( x) = (1 + x)α при x (−1,1).
Ряд (33) называется биномиальным. Если α = n - натуральное число, то все члены ряда, начиная с (n+2)-го номера, равны 0, так
как содержат множитель |
α −n = n −n = 0. В этом случае ряд |
||||||||||||||
представляет собой формулу бинома Ньютона: |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
(1 + x) |
n |
=1 +nx + |
n(n −1) |
x |
2 |
+... + |
|
n(n −1)...1 |
x |
n |
. |
||||
|
2! |
|
|
n! |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Доказательство формулы (34). Пусть |
f (x) = |
|
|
1 |
|
. |
|
|
|||||||
1 |
− x |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Ряд 1+ x + x2 + x3 +... + xn +... - ряд геометрической прогрессии со знаменателем q=x и первым членом u1 =1, сходится при x (−1,1) , причем его сумма равна
S = |
|
|
|
1 |
(см. пример 1 раздела 1). |
|
||
1 |
− x |
|
||||||
|
|
|
|
|||||
|
Доказательство формулы (35). Пусть f ( x) = ln(1 + x). |
|
||||||
Заменим в формуле (34) x на (−x), получим: |
|
|||||||
|
1 |
|
=1 − x + x2 − x3 +... +(−1)n xn +..., −1 < x <1. |
(38) |
||||
1 + x |
||||||||
|
|
|
||||||
Используя свойство 3 степенных рядов, проинтегрируем данный
ряд на отрезке [0, x], |
x (−1,1) : |
|
|
||||||||||||
|
|
|
x |
|
|
|
x |
x |
|
x |
|
x |
x |
||
ln(1 + x) = ∫ |
dx |
= ∫dx − ∫xdx + ∫x2dx − ∫x3dx +... +(−1)n ∫xndx +... = |
|||||||||||||
1 + x |
|||||||||||||||
|
|
|
0 |
|
|
|
|
0 |
0 |
0 |
|
0 |
0 |
||
= x − |
x2 |
+ |
|
x3 |
− |
x4 |
+... +(−1) |
n xn+1 |
+... |
|
|||||
2 |
|
3 |
4 |
|
n + |
1 |
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
Можно доказать, что разложение выполняется и при x=1.
Доказательство формулы (36). Пусть f (x) = arctgx.
53
Заменив в |
формуле (38) |
x на x2 , получим равенство: |
||||
|
1 |
|
=1 − x2 |
+ x4 |
− x6 +... +(−1)n x2n +..., −1 < x <1. |
|
1 + x2 |
||||||
|
|
|
||||
Используя свойство 3 степенных рядов, проинтегрируем данный
ряд на отрезке |
|
|
|
|
|
[0, x], |
|
|
x (−1,1) : |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
x |
|
|
|
|
dx |
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|||
arctgx = ∫ |
|
|
|
|
|
|
= ∫dx − ∫x2dx + ∫x4dx − ∫x6dx +... + |
||||||||||||||||||||||||||||
1 |
|
+ x |
2 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
0 |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
x5 |
|
x7 |
|
|
|
x2n+1 |
||||||
+(−1)n ∫x2ndx + |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
... = x − |
|
|
+ |
|
|
|
− |
|
|
|
|
+... +(−1)n |
|
+... |
|||||||||||||||||||||
|
3 |
5 |
7 |
|
2n +1 |
||||||||||||||||||||||||||||||
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x = ±1. |
||
Можно доказать, что равенство справедливо и при |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
Доказательство формулы (37). Пусть |
f ( x) = arcsin x. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
Положив в формуле |
(33) |
α = − |
|
1 |
|
и заменив |
x |
на (−x2 ), по- |
|||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
лучим равенство: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
− |
|
−1 |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(−x2 ) + |
2 2 (−x2 )2 + |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
=1 + |
− |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
1 − x2 |
|
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
− |
|
|
|
|
− |
|
|
|
− |
1 |
− |
|
|
− |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
+ |
|
2 |
|
2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
(−x2 )3 +... = |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
=1 + |
|
x2 |
|
+ |
1 3 |
x |
4 |
+ |
1 3 5 |
|
x |
6 |
+..., |
|
−1 < x <1. |
|
|
||||||||||||||||||
2 |
|
2 |
4 |
|
|
2 4 6 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
Проинтегрируем обе части этого равенства на отрезке [0, x], x (−1,1) :
x |
dx |
x |
1 |
x |
1 3 |
x |
|
arcsin x = ∫ |
= ∫dx + |
∫x2dx + |
∫x4dx + |
||||
1 − x2 |
2 |
2 4 |
|||||
0 |
0 |
0 |
0 |
|
1 3 5 |
x |
1 |
|
x3 |
|
1 3 |
x5 |
|
1 3 5 |
x7 |
|||
+ |
|
∫x6dx +... = x + |
|
|
|
+ |
|
|
|
+ |
|
|
|
+... |
2 4 6 |
2 |
3 |
2 4 |
5 |
2 4 6 |
7 |
||||||||
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
54
Можно доказать, что полученное равенство справедливо и при x = ±1.
Пример 1. Разложить в ряд Маклорена функцию |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
y = |
|
x2 |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 −2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Решение. Так как |
y = |
|
x2 |
|
= |
|
|
x2 |
|
= |
x2 |
|
|
1 |
|
, |
||
3 |
−2x |
|
|
|
2 |
|
3 |
|
|
2 |
|
|||||||
|
|
|
|
− |
|
1 |
− |
x |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
3 1 |
3 |
x |
|
|
3 |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
то, заменив x на 23 x в формуле (34), получим:
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
2 |
|
|
|
|
|
|
2 |
n |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
y = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
1 + |
|
|
|
|
x + |
|
|
|
|
x2 + |
... + |
|
|
|
|
xn + |
... |
= |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
3 1 − |
2 x |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
1 |
x |
2 |
|
+ |
|
2 |
x |
3 |
+ |
|
4 |
|
x |
4 |
+... + |
|
2n |
|
|
x |
n+2 |
+..., |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
3 |
|
|
|
9 |
|
27 |
|
|
3n+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
где |
−1 < |
|
2 |
x <1, |
|
т.е. |
|
− |
|
3 |
|
< x < |
3 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
3 |
|
|
2 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Пример 2. Разложить в ряд Маклорена функцию |
|
|
y = 2 x2 . |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Решение. Так как 2x2 |
= ex2 ln 2 , |
то, заменив |
|
x |
|
|
|
на |
|
x2 ln 2 в |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
разложении (30), получим: |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 2 |
|
|
|
|
|
|
lnn |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
x2 |
|
|
= e |
x2 ln 2 |
=1 +ln 2 x |
2 |
+ |
ln |
x |
4 |
+... + |
2 |
x |
2n |
+..., |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
n! |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
где |
−∞ < x < +∞. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
Пример 3. Разложить функцию |
|
|
y = ln(2 + x) |
в ряд Тейлора в |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
окрестности точки |
|
x0 = 3. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
Решение. Используем подстановку t=x-3, т.е. x=t+3. |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
y = ln(2 + x) = ln(2 +(t +3)) = ln(5 +t) = ln5 1+ |
|
|
|
= ln5 |
+ln 1+ |
|
|
. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
55 |
|
Заменив |
x |
на |
|
t |
|
в разложении (35), получим: |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
t3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
tn+1 |
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
ln 1 + |
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
−... +(−1)n |
|
|
|
|
|
|
+..., |
|
|||||||||||||||
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
52 |
2 53 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5n+1 (n +1) |
|
|||||||||||||||||||||||||||
где |
−1 < |
t |
|
≤1 −5 < t ≤ 5. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t=x-3, получим: |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
После обратной подстановки |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
ln(2 + x) = ln 5 + |
1 |
( x −3) − |
1 |
( x −3)2 |
+ |
|
1 |
(x −3)3 −... + |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
5 |
|
|
3 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
50 |
|
|
|
|
|
5 |
3 |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
+ |
|
(−1)n |
|
|
|
|
(x −3)n+1 +..., |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
5n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
+1(n +1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
где |
−5 < x −3 ≤ 5 −2 < x ≤ 8. |
|
|
y = cos2x |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Пример 4. Разложить функцию |
|
в ряд Тейлора в |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
окрестности точки |
x |
|
|
= π . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
π . |
||||
Решение. Используем подстановку |
t = x − |
, т.е. |
x = t + |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
4 |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
y = cos2x = cos2 t |
|
|
|
|
= cos 2t + |
2 |
= −sin 2t. |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Заменив x |
на 2t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
в разложении (31), получим: |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
sin 2t = |
2t − |
|
23 |
|
t |
3 |
+ |
25 |
|
t |
5 |
−... +(−1) |
n |
|
22n+1 |
|
t |
2n+1 |
+..., |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
5! |
|
|
|
|
|
(2n +1)! |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
где −∞ < t < +∞. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
После обратной подстановки |
|
|
t = x − |
, |
|
|
получим: |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
4 |
|
|
|
π |
3 |
|
|
25 |
|
π 5 |
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
cos2x = −2 x |
|
− |
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
x − |
|
|
− |
|
|
|
x − |
|
|
−... + |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
3 |
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
5! |
|
4 |
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
+(−1)n+1 |
|
|
|
22n+1 |
|
|
|
|
π 2n+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x − |
|
|
|
|
|
|
+..., |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(2n +1)! |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
где |
−∞ < x < +∞. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
56 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пример 5. Разложить в ряд Маклорена гиперболические
функции |
shx = |
|
ex −e−x |
chx = |
|
ex +e−x |
|
||||||||||
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
. |
||||||||
|
|
2 |
|
|
|
2 |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
Решение. Заменив x на -x в разложении (30), получим: |
||||||||||||||||
e |
−x |
=1 − x + |
x2 |
− |
x3 |
+... + |
(−1) |
n |
xn |
+..., −∞ < x < +∞. |
|||||||
|
2! |
|
3! |
|
|
|
n! |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Затем путем почленного вычитания ряда (30) и полученного ряда находим:
shx = |
1 |
(ex −e−x ) = x + |
x3 |
+ |
x5 |
+... + |
x2k+1 |
|
+..., −∞ < x < +∞. |
2 |
|
|
(2k +1)! |
||||||
|
3! |
5! |
|
|
|||||
Путем почленного сложения этих же рядов находим:
chx = |
1 |
(ex +e−x ) =1 + |
x2 |
+ |
x4 |
+... + |
x2k |
|
+..., −∞ < x < +∞. |
2 |
|
|
(2k)! |
||||||
|
2! |
4! |
|
|
|||||
Таким образом, разложения гиперболического синуса и косинуса отличаются от разложений (31) и (32) соответственно тригонометрических функций лишь знаками.
57
