Дадатковая

1. Багдановiч, А.I. Навуковая i культурна-асветнiцкая дзейнасць iнтэлiгенцыi Беларусi (1861–1900 гг.) / А.I. Багдановiч. – Мiнск: БНТУ, 2012. – 153 с.

2. Беларусь в интеграционных проектах / А.К. Акулик [и др.]. – Минск: Беларуская навука, 2011. – 322 с.

3. Беларусь советская: материалы «круглого стола» / БНТУ; редкол.: В.А. Божанов (отв. ред.) [и др.]. – Минск: БНТУ, 2012. – 150 с.

4. Бущик, В.В. Человек и общество в условиях социально-по­литических преобразований / В.В. Бущик. – Минск, 1999. – 263 с.

5. Дзмітрачкоў, П.Ф. Беларусь у складзе Вялікага княства Літоўскага другой паловы ХIII- першая палова ХVII стст.: Вучэбны дапаможнік для гістарычныцх спецыяльнасцей вышэйшых навучальных устаноў / П.Ф.Дзмітрачкоў. Магілёў: МДУ імя А.А.Куляшова, 2003. -312 с.

6. Дук, Д.У. Полацк ХVI-ХVIII стагоддзяў: нарысы тапаграфіі, гісторыі матэрыяльнай культуры і арганізацыі жыццёвай прасторы насельніцтва беларускага горада/ Д.У.Дук. –Наваполацк: ПДУ, 2007.- 267 с. 7. Зялінскі, П.І. Гісторыя Беларусі (1917–1945): дапаможнік / П.І. Зялінскі, У.К.Коршук, У.Ф.Ладысеў. – Мінск: БДУ, 2012. – 271 с.

8. История белорусской государственности / В.А. Божанов [и др.]. – Минск: Академия управления при Президенте Республики Беларусь, 2002. – 194 с.

9. Кириенко, В.В. Белорусская ментальность: истоки, современность, перспективы / В.В. Кириенко. – Гомель: ГГТУ им. П.О. Сухого, 2009. – 319 с.

10. Кодекс Республики Беларусь об образовании.- Минск: РИВШ, 2011.- 352 с.

11. Консолидация белорусского народа во второй половине XIX – XXI вв.: материалы Республиканской научно-теор. конф., 5 декабря 2012 г. / БНТУ; под ред. В.А. Божанова [и др.]. – Минск: БНТУ, 2012. – 204 с.

11. Конституция Республики Беларусь 1994 года (с изменениями и добавлениями, принятыми на республиканских референдумах 24 ноября 1996 г. и 17 октября 2004 г.). – Минск: Амалфея, 2010. – 48 с.

12. Кукса, А.Н. Советская модель государственности в истории Беларуси и Украины в 1919–1922 гг. / А.Н Кукса. – Минск: БНТУ, 2012. – 351 с.

13.Марзалюк, И.А. Магілёў у ХII-ХVIII стст. Людзі і рэчы. / І.А. Марзалюк. – Мн.: Веды, 1998. – 258 с.

14. На шляху станаўлення беларускай нацыi: гiсторыяграфiчныя здабыткii праблемы / В.В. Яноўская [iiнш.]. – Мiнск: Беларуская навука, 2011. – 311 с.

15. О государственном суверенитете БССР // Советская Белоруссия. – 29 июля 1990.

16. Парламентаризм в Беларуси / В.А. Божанов [и др.]. – Минск: Иппокрена, 2010. – 232 с.

17. Современные глобальные трансформации и проблемы исторического самоопределения восточнославянских народов / под ред. Ч.С. Карвеля. – 3-е изд., перераб. и доп. – Минск: Четыре четверти, 2010. – 548 с.

18. Становление и развитие белорусской государственности / А.Г. Кохановский [и др.]. – Минск: БГУ, 2011. – 44 с.

19. Философия и идеология жизнедеятельности Беларуси: теоретические основы антикризисной модели и механизмы ее реализации / П.Г. Никитенко [и др.]. – Минск: Беларуская навука, 2009. – 621 с.

20. Хрестоматия по истории Беларуси: учебное пособие для студентов высших учебных заведений: в 2 ч. – Ч. 1. С древнейших времен до 1917 г. (сост. Я.И. Трещенок [и др.]; под ред. К.М. Бондаренко. – Минск: издательский центр БГУ, 2008. – 622 с.

21. Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. / рэдкал.: Г.П. Паш­коў [і інш.]. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 1993–2003. – Т. 6.

З М Е С Т

Да чытача…………………………………………………………………3

Тэма 1. Уводзіны ў дысцыпліну “Гісторыя Беларусі ў кантэксце еўрапейскай цывілізацыі” 4

1.1. Прадмет вывучэння гісторыі Беларусі ў кантэксце еўрапейскай цывілізацыі. Перыядызацыя гісторыі Беларусі 4

1.2. Крыніцы і гістарыяграфія 8

Тэма 2. Фарміраванне беларускага этнасу (VI ст. – пачатак ХХ ст.) 14

2.1. Найстаражытнае насельніцтва на тэрыторыі беларускіх зямель. Славянскі этап засялення Беларусі. 14

2.2. Фарміраванне беларускага этнасу ў XIV – XVIII стст. 22

2.3. Далейшае развіццё беларускага этнасу ва ўмовах складвання рынкавых адносін у XIX ст. 27

2.4. Духоўная і матэрыяльная культура жыхароў беларускіх зямель у IX – XIX стст. 30

Тэма 3. Дзяржаўныя ўтварэнні на беларускіх землях у IX–XVIII стст. 49

3.1. Зараджэнне дзяржаўнасці ва ўсходніх славян. Полацкае і Тураўскае княствы, іх узаемаадносіны з Кіевам і Ноўгарадам 49

3.2. Утварэнне і развіццё Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага (другая палова XIII – першая палова ХVI стст.) 56

3.3. Цывілізацыйныя працэсы Новага часу. Беларусь у складзе Рэчы Паспалітай (другая палова XVI – XVIII стст.) 71

Тэма 4. Становішча беларускіх зямель у складзе Расійскай дзяржавы (канец XVIII ст. – кастрычнік 1917 г.) 81

4.1. Пачатак індустрыяльнай цывілізацыі. Асаблівасці сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі пасля ўваходжання ў склад Расійскай дзяржавы 81

4.2. Палітыка расійскай улады на беларускіх землях у першай палове ХIX ст. 89

4.3. Вайна 1812 г. і Беларусь. Грамадска-палітычны рух на Беларусі ў канцы ХVIII – пачатку ХX стст. 91

4.4. Адмена прыгоннага права і буржуазныя рэформы другой паловы ХIX–пачатку ХХ стст. Асаблівасці іх правядзення на Беларусі 99

4.5. Першая сусветная вайна і Беларусь. Лютаўская рэвалюцыя 1917 г. на Беларусі 104

Тэма 5. Фарміраванне і ўмацаванне савецкай грамадска-палітычнай сістэмы ў Беларусі (кастрычнік 1917 – 1941 гг.) 107

5.1. Станаўленне беларускай дзяржаўнасці 107

5.2. Асаблівасці пераходу БССР да мірнага жыцця. Новая эканамічная палітыка. Правядзенне індустрыялізацыі і калектывізацыі 119

5.3. Культурнае развіццё Беларусі ў 1917–1941 гг. 127

Тэма 6. Заходняя Беларусь у складзе Польскай дзяржавы 136

6.1. Сацыяльна-эканамічнае і палітычнае становішча заходнебеларускіх зямель у 1920-я – 1930-я гг. 136

6.2. Грамадска-палітычны рух ў Заходняй Беларусі. Уз’яднанне Заходняй Беларусі з БССР 138

6.3. Культура Заходняй Беларусі ў 1920-я – 1930-я гг. 141

Тэма 7. Беларусь у гады Другой сусветнай і Вялікай Айчыннай вайны 145

7.1. Міжнародныя адносіны напярэдадні і ў пачатку Другой сусветнай вайны 145

7.2. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны. Абарончыя баі на тэрыторыі Беларусі 147

7.3. Акупацыйны рэжым, партызанскі і падпольны рух 151

7.4. Вызваленне Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Завяршэнне Другой сусветнай вайны 154

Тэма 8.Савецкая Беларусь: дасягненні і праблемы стваральнай працы народа (1945–1991 гг.) 159

8.1. Міжнародныя адносіны пасля Другой сусветнай вайны. БССР на міжнароднай арэне 159

8.2. Аднаўленне і развіццё народнай гаспадаркі Беларусі. Грамадска-палітычнае жыццё і спробы рэфармавання эканомікі ў 1950–1960-я гг. 163

8.3. Сацыяльна-эканамічнае і палітычнае жыццё Беларусі ў 1970–1980-я гг. 169

8.4. Культура Беларусі ў 1945–1980-х гг 175

Тэма 9. Суверэнная Рэспубліка Беларусь у канцы ХХ – пачатку XXI стст. 181

9.1. Распад СССР і абвяшчэнне незалежнасці Рэспублікі Беларусь 181

9.2. Сацыяльна-эканамічнае і палітычнае развіццё Беларусі на сучасным этапе 183

9.3. Культура Беларусі на сучасным этапе 188

Важнейшыя даты гісторыі Беларусі 200

Літаратура 209

Вучэбнае выданне

БАЛАНДЗІН Канстанцін Іванавіч

ХРОМЧАНКА Дзмітрый Мікалаевіч