11.«Менің мамандығым» тақырыбына сұхбат құраңыз.

-Сәлем! Менің атым Қайрат.

-Сәлем! Мен Мадинамын. Сен де «Есеп және аудит» кафедрасынан боласын ба?

-Иә. Сен бұл мамандықты өзін тандадын ба?

-Иә, маған мектепте де есептерді шығаруға ұнайтын. Ал сен ше?

-Маған әкем оны тандауға айтты, бірақ өзім бұны қаламадым..

-Сенің әкен дурыс істеді. Өйткені бухгалтерлік есеп бұл қажетті, маңызды және көп жағдайда ауыстырылмайтын мамандық. Дәл осы себеппен бухгалтер көптеген жағдайда фирмада басшылықтың «оң қолы» болып табылады.

- Бухгалтерлер қазір өте көп, сол үшін бұл мамандық қатты қажет емес.

- Қазіргі кезде бухгалтерлік есеп және аудит маманы – тек бухгалтер ғана емес, ол сонымен қатар аналитик және аудитор.

-Ал аудитор деген кім?

- Аудит – бұл кәсіпорынның қызметін тексеруді жүзеге асырушы маман. Аудитор сыртқы және ішкі бақылауды жүзеге асырады және меншік формасы әртүрлі кәсіпорындардың қаржылық қызметіне талдау жасайды, есеп берулердің дұрыстығына, жүргізілген операциялардың заңдылығына баға береді, қаржылық қызметтегі қателіктер мен дұрыс емес есептеулердің алдын алу бойынша ұсыныстар жасайды, кәсіпорындар мен мекемелердің төлем қабілетсіздігі туралы шағымдарды қарауға қатысады.

-Сонда бұл мамандықты тандаған студенттер кім болып жұмыс істей алады?

- Олардың жұмысқа орналасу мүмкіншілігі жоғары: олар қызметтерін бухгалтер, бухгалтер-кассир, жоспарлау-экономикалық бөлім қызметкері, бақылау-тексеру бөлімінің қызметкері, бас бухгалтер, қаржылық директор ретінде жүргізе алады.

-Тағы мамандығымыз туралы не айтасын?

- «Бухгалтерлік есеп және аудит» мамандығы студентке кез-келген кәсіпорынға қажетті активтер, міндеттемелер, капитал, ақша ағаманың қозғалысы, табыстар мен шығындар, кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижесі туралы ақпараттарды қалыптастыру және талдау бойынша ауқымды экономикалық білім алуға мүмкіндік береді.

-Енді сенімен де әкеммен де келісемін, бұл өте маңызды мамандық.

-Өте жақсы. Енді сен оны тандағанына өкінбейсін бе?

-Әрине жоқ. Сенен естігенім мамандығымызға қызығушылығымды көтерді.

12. Қазақ халқының әдет-ғұрыптары туралы «Халқын сүйген – салтын сүйеді» тақырыбына өз ой-пікіріңізді жазыңыз.

-Әр ұлт өзінің тілімен, дінімен, дәстүрлі өнерімен, әдет-ғұрпымен танылып, ерекшеленіп жатпай ма? Иә, бүгін біздің тегімізге бітіп, қанымызбен таза, қаз-қалпында ағып, атадан балаға мирас болып келген дүниеміздің қадір-қасиетіне жаппай қоғам боп терең зер салғанымыз жөн. Немістің белгілі ғалымы, профессор Бурдхард Брентьестің: «Еуропа мәдениетінің ілкі өнер туындыларының барлық саласында өшпес із қалдырған серілік дәстүр бағзы сармат көшпенділері арқылы ауысқаны да тарихқа аян. Қазақтардың әдет-ғұрпы, ою-өрнегі, тері өңдеу мәдениеті өзіндік бітімімен, кім-кімді де әлі қанша ғасырлар бойына толғандырмай қоймайды» - деген екен. Шынында да дәл бүгінгі күні әлем қазақ халқының салт-дәстүріне, қазақтың киелі қобызы мен қара домбырасының табиғи үніне еміреніп отырған жоқ па? Олай болса біз неге дәл бүгінгі таңда осы халқымыздың тұрмысындағы ұлттық әдет-ғұрпымыз бен салт-дәстүріміздің ерекшеліктерін ұмытып бара жатырмыз?! Қазақ халқы - ұлттық салт-дәстүрге бай халық. Жас сәби інгәлап жар салып, жарық-дүниеге келгеннен адам қартайып бұл дүниемен қоштасқанға дейінгі аралық, олардың әрбір кезеңі өзіне лайықты той-томалақпен, қуанышпен аталып өткен. Тіпті ақырғы демі бітіп соңғы сапарға аттанған адамды арулап жөнелтудің өзі де халқымыздың өзіндік ерекшелігі мол ғажап салты боп қалыптасқан. «Адамға ең бірінші білім емес, тәрбие беру керек, тәрбиесіз берілген білім адамзаттың қас жауы, ол келешекте оның өміріне зиян әкеледі.» - деген екен әйгілі ғұлама Әбу Насыр Әл-Фараби. Олай болса, біздің әрбір салт-дәстүрімізде қаншама тәрбие жатқанын ұмытпайық. Еліміздің егемендік алып ел болуы, ана тіліміздің мемлекеттік мәртебеге көтерілуі санамызды оятып, өмірімізге ұлы өзгерістер әкелді. Соның бәрі халық тәрбиесінің қайта оралуы. «Түбірлі мәселені шешерде түп атадан келе жатқан жолды ұстап» әлгі мақалдардың бір әулеттен келесі әулетке ұмытылмай жетіп келе жатуының өзі – әрі тәрбие, әрі дәстүр. Халық осындай дәстүр жалғастығын зор мұрат санайды. Қазақта «Алты жыл аш болсаң да, ата салтын ұмытпа» деген ұлағатты сөз бар. Қазақ халқы – салт-дәстүрге өте бай. Бұл – оның мәдениетті әрі тәрбиелі ел екендігінің айғағы. Белгілі қоғам қайраткері, заңгер Н. Шайкенов: «Ұлт дәстүрі – заңнан биік», - деген еді. Демек, салт-дәстүрлі ел - мықты әрі тұғыры берік ел. Біздің халқымыз өз ұрпақтарына ғасырдан ғасырға ұлт қасиетін салт-дәстүрмен, өнегені әдет-ғұрыппен, үлгілі жөн–жосықпен, әдепті ырым-тыйыммен тәрбиелеп, ұлағатты ұл, инабатты қыз өсірген. Ұлттық тәлім, салт-сана сабағы адамгершілік тәрбиесінің аса сенімді әрі ғажайып жол екенін көрсетті. Олай болса әдет-ғұрып – қазақ халқының мызғымас заңы деп қабылдаған жөн».