3. Жағдаяттық сұхбат құраңыз. Сіз ұлы адамдар деп кімдерді атар едіңіз? Олардың ұлылығы неде?

Мен және мұғалімім арасындағы сұхбат:

Мұғалім: - Сіз ұлы адам деп кімді атар едіңіз?

Мен: - Менің ойымша, ұлы адам – Абай. Оны халықта Ұлы Абай деп бекер атамайды ғой.

Мұғалім: - оның ұлылығы неде?

Мен: - Абай – ең біріншіден, қазақ әдебиетінің негізін салушы, екіншіден ақын, ағартушы, философ, композитор, аудармашы, саяси қайраткер, либералды білімді исламға таяна отырып, орыс және еуропа мәдениетімен жақындасу арқылы қазақ мәдениетін жаңартуды көздеген реформатор. Абайдың өз өлеңдері мен қара сөзбен жазылған ғибраттарында қазақ қоғамы өмірінің барлық жақтарын ашып көрсетті. Ақын өзінің талантты шәкірттерін тәрбиелеп өсірді. Абайдың ізбасар шәкірттері Шәкәрім, Көкбай, Ақылбай, Кәкітай және Мағауия болды. Абай өлең жазуды 10 жасында бастаған. Ақындық қуатын танытқан үлкен шығармасы — «Қансонарда».

Мұғалім: - Абайдың шығармашылығында өзің қандай еңбекті қатты ұнатасың?

Мен: - Қара сөздер. Абайдың қара сөздері - ұлы ақынның сөз өнеріндегі көркемдік қуатын, философиядағы даналық дүниетанымын даралап көрсететін классикалық стильде жазылған прозалық шығармасы. Оларды оқығанда өзіңе көп нәрсе аласың, көп нәрсені ойлайсың, ерекше мәні бар шығарма. Ұлы ақын жас ұрпақты имандылыққа, адамгершілікке, ғылым-білім үйренуге шақырды. Абай жастарды бес нәрседен — өсектен, өтіріктен, мақтаншақтықтан, еріншектіктен, бекер мал шашпақтықтан қашық болуга, бес асыл іске — талап етуге, еңбекті суюге, терең ойлай білуге, қанағатшыл болуға, қайырымды рақымшылық жасауга шақырды.

4. Шетелдік қонақтарға халқымыздың тұсаукесер дәстүрімен таныстырыңыз.

Сәби қаз-қаз басып, жүре бастаған кезде оның ата-анасы «балам тез жүріп кетсін» деген оймен тұсаукесер тойын жасайды. Халықтың түсінігі бойынша тұсауы кесілмеген бала сүріншек болады. Сондықтан тұсаукесер тойы – әрбір қазақ отбасында міндетті түрде аталып өтілетін дәстүр. Той иесі тұсаукесер болатын күнді алдын-ала белгілеп қонақ шақырады. Мал сойып, дастархан жаяды. Тойға жиналғандар беделді, қимылы ширақ, іске епті, қагілез, пысық адамды таңдап, сәбидің тұсауын кесуді сол кісіге тапсрады. Баланың тұсауын кескен кісіге арнайы «тұсаукесер» сыйлығы беріледі. Әдетте баланың тұсауы ала жіппен немесе көк шөппен байланып кесіледі.

Тойға жиналғандар сәбиге «Жүйрік бол, айналайын», «Аттай шауып кет, қарағым» деген сияқты тілектер айтып, шашу шашады.

5. Жағдаяттық сұхбат құраңыз. Қазақстан ғарышты игеруге қандай үлес қосты.

Мұғалім: - Қазақстан ғарышты игеруге қандай үлес қосты?

Мен: - Қазақстан ғарышты игеруге бағытталған шараларының ең бастысы – Байқоңырдың, дүние жүзіндегі тұңғыш ірі ғарыш айлағының, салынуы. 1955 жылы Қызылорда облысында іргесі қаланған.

Мұғалім: - Байқоңырдан ұшқан ғарышкерлерді білесің бе?

Мен: - әрине, Байқоңырдан 1961 жылы адамзат тарихында тұңғыш рет Ю.А. Гагарин "Восток" ғарыш кемесімен ғарышқа аттанды. Сол кезде дүниежүзі, алғаш рет «Байқоңыр» деген атауды естіді. Косманавтика жылдам дами бастады. Тәуелсіздікке ие болғанына 20 жыл болған қазақ елі әлі де игі істерді игеруде. Оның белгісі деп мен қазақ елінен ұшқан Тоқтар Әубәкіров пен Талғат Мұсабаев ағаларым деп білемін.Бұл азаматтар ғарышты игеруге мүмкіндік қосқан біздің мақтанышымыз.

Мұғалім: - Байқоңырдың қазіргі жағдайын білесің бе?

Мен: - 2010 жылы Байқоңырға 55 жыл болды, бұл уақыт ішінде екі жарым мыңдай ұшырылым жасалған. Бұл әлемде жаслаған барлық ұшулардың жартысы. Байқоңыр айналаны адамзат баласына пайда келтірумен қатар қоршаған ортаға зиян келтіретіні де ғылыми тұрғыдан дәлелденіп отыр. Экологиялық жағдай нашарлап кетті. Бірақ мемлекетіміз оны болдырмау үшін шаралар жүргізуде.