Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

Сборник упражнений по латинскому языку. Учебное пособие для студентов педагогических вузов

.pdf
Скачиваний:
0
Добавлен:
08.09.2026
Размер:
2 Мб
Скачать
CAPITULUM V. VERBUM
colentur. 5) (Saxum) (aqua) acuitur. 6) (Castrum). (Romani) ponebantur. 7) (Ventus) propter (nauta) desideratur. 8) (Medicus) (morbus) curatur, (natura) sanatur. 9) (Reus) (advocatus) defenditur.
10) (Victoria) (concordia) gignitur. 11) Liber (liber) (discipulus) legentur. 12) Caesar. (Brutus) et (alter) (suus) (inimicus) interfi citur.
13) (Provincia) (proconsul, lis m) procurabantur. 14) (Bellum). (Romani) exclamantur. 15) (Thesaurus) (donum) (fortuna) creditur.
Exercitium C. Passivum в предложениях. Pensum 1. Переведите на латинский язык.
1) Вселенная долго изучается людьми. 2) Любой город за-
щищается его жителями, а страна усиливается ее гражданами.
3) И по вашей вере воздастся вам. 4) Дело делается, а сказка сказывается. 5) Мы видим, что земля обрабатывается земледель­цами, а работа в доме господина выполняется рабами
. 6) Все народы считались римлянами варварами. 7) Вы знаете, что на­званная нами звезда ярко светит. 8) Выпущенная стрела назад не возвращается. (Аз. посл.) 9) За исключением ума все в этом мире продается, что до ума, то он задарма дается или не дается. (Евр. посл.) 10) Человечество, в массе своей, никогда не будет стремиться увидеть
вещи такими, какие они есть... (М. Арнольд)
11) Объединяются на вершине, у подножия расходятся. (Зулус. посл.) 12) И разбитая лодка, брошенная в реке, имеет владельца. (Креол. посл.) 13) Человек познается по друзьям. 14) Река воз-
вращается в старое русло. (Абазин. погов.) 15) Мудрость дается понимаем вещей, а не годами. (Неег. посл.) 16) На рынке вместе с товаром и душа продается. (Арм. посл.) 17) Душа или покоряет­ся природным склонностям, или борется с ними, или побеждает их. (М.Ю. Лермонтов) 18) В этом мире нет еще Царства Божье­го, оно ожидается и к нему лишь идут. (Н.А. Бердяев) 19) Сила лошади познается в далеком пути, сердце человека течением времени
. (Узб. посл.) 20) Вера возникает и укрепляется не бла­годаря рациональным доводам, а потому, что ее дарует человеку Бог. (Алексий II) 21) Нарушение будет наказываться достаточ­но жестоко, чтобы предотвратить злоупотребления. (А. Грейв)
22) Человек стал мыслиться как продукт сил, обусловивших ус­ловия возможности его развития. (Б.В. Марков) 23) Еще древние
31
Ю. В. Куликова. СБОРНИК УПРАЖНЕНИЙ ПО ЛАТИНСКОМУ ЯЗЫКУ
мыслители утверждали, что истина познается в сравнении. (Л.А. Морозова) 24) Умственное спокойствие покупается ценой нравственного достоинства. (Д.И. Писарев) 25) Хорошо делается то, что делаешь сам. (Англ. посл.)
Pensum 2. Переведите на русский язык.
1) Decipimur specie recti. (Hor.) 2) Qui tacet consentire videtur.
3) Pulsate et aperietur vobis. (Nov. test.) 4) Confessus pro iudicato habetur. 5) Dies actionis exit ex facto ius oritur. 6) Res iudicata pro veritate habetur. 7) Cogitationis poenam nemo patitur. 8) Qui nascuntur, patris familiae sequuntur. 9) Actore non probante reus absolvitur. 10) Concordia parvae res crescent, discordia maximae dilabuntur. (Sall) 11) Et ait dominus servo: «Exi in vias et saepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea». (Nov. test.) 12) Judex damnatur, cum nocens absolvitur. 13) Fur semper moram facere videtur. 14) Copia ciborum subtilitas animi impeditur. (Sen.)
15) Rem tene, verba sequentur. 16) Qui tacuit cum loqui debuit et poruit, consentire videtur. 17) Curae leves loquuntur, ingentes stupent. (Sen.) 18) Non videtur vim facere, qui iure suo utitur.
19) Digito monsrari. (Pers.) 20) Quae medicamenta non sanat, ferrum sanat; quae ferrum non sanat, ignis sanat. Quae vero ignis non sanat, insanabilia reputari oportet. (Hippocr.) 21) Non facile parricidum exusari posse, quam fi eri. 22) Non effi cit affectus nisi sequatur effectus. 23) Nasciturus pro iam nato habetur, quotiens de commodis eius agitur. 24) Ex turpi causa actio non oritur. 25) Quod attinet ad ius civile, servi pro nullis habentur, quod ad ius naturale attinet, omnes homines aequales sunt.
Pars 4. Времена Perfectum
Exercitium A.
Pensum 1. Проспрягайте в Perfectum, Plusqumperfectum, Futurum
II indicativi activi et passivi.
1) Video, vidi, visum, 2; vinco, vici, victim, 3; voco, 1; venio, veni, ventum, 4.
2) Comitto, misi, missum, 3; cogito, 1; consentio, sensi, sensum, 4; compleo, evi, etum, 2.
32
CAPITULUM V. VERBUM
Pensum 2. Определите форму глагола, переведите, соблюдая
форму.
1) Portaverunt; 2) erudivisti; 3) duximus; 4) misi; 5) potuistis;
6) necavit; 7) mittam; 8) vales; 9) ambulaverit; 10) condidistis;
11) aedifi catus est; 12) ornatum eras; 13) construxit; 14) appellatus eritis; 15) immolata sunt; 16) conciliaverimus; 17) invitati erant.
Exercitium B.
Pensum 1. Pefectum, Plusqumperfectum et Futurum II indicativi
activi.
1) Plebs in discordiam cum patribus venit et secedit in Sacrum Montem. (Liv.) 2) Semper amavi Marcum Brutum propter eius summum ingenium, suavissimos mores, singularem probitatem atque constantiam. (Cic.) 3) Militavi non sine gloria. (Hor.) 4) Caelum, non animum mutant, qui trans mare currunt. (Ov.) 5) Eripuit coelo fulmen, mox sceptra tyrannis. (Надпись на бюсте Бенджамина Франклина)
6) Bene qui latuit, bene vixit. (Ov.) 7) Jovem propter benefi cia populus Romanus optimum propter vim maximum nominavit. (Cic) 8) Dixi et animam levavi. 9) Succedit Romulo Numa Pompilius, quem Curibus Sabinis agentem ultro petiverunt ob inclitam viri regionem. (Flor.)
10) Dolorem, si non potuero frangere occultabo. (Cic.) 11) Donec eris felix, multos numerabis amicos, tempora si fuerint nubila, solus eris. (Ov.) 12) Vixi et quem dederat cursum fortuna peregi. (Verg.)
13) Carpite fl orem, qui nisi carptus erit, turpiter ipse cader. (Ov.)
14) Socrates primus philisophiam devocavit e caelo et in urbibus collocavit et in domus etiam introduxit et coegit de vita et moribus rebusque bonis et malis disserere. (Cic.) 15) Ut omnis natura in caelum et terram divisa est, sic caeli regionibus terra in Asiam et Europam. Asia enim iacet ad meridiem et Austrum, Europa ad septentriones et Aquilionem. (Varro).
Pensum 2. Pefectum, Plusqumperfectum et Futurum II indicativi
passivi.
1) Omnes populi, qui legibus et moribus reguntur, partim suo proprio, partim communi omnium hominum iure utuntur: Nam quod quisque populus ipse sibi ius constituit, id ipsius proprium est vocaturque ius civile, quasi ius proprium civitatis; quod vero naturalis ratio inter omnes homines constituit, id apud omnes populos
33
Ю. В. Куликова. СБОРНИК УПРАЖНЕНИЙ ПО ЛАТИНСКОМУ ЯЗЫКУ
peraeque custoditur vocaturque ius gentium, quasi quo iure omnes gentes utuntur. Populus itaque Romanus partim suo proprio, partim communi omnium hominum iure utitur. Quae singula qualia sint, suis locis proponemus.
2) Constant autem iura populi Romani ex legibus, plebiscitis, senatus consultis, constitutionibus principum, edictis eorum, qui ius edicendi habent, responsis prudentium. 3. Lex est, quod populus iubet atque constituit. Plebiscitum est, quod plebs iubet atque constituit. Plebs autem a populo eo distat, quod populi appellatione universi cives signifi cantur, connumeratis et patriciis; plebis autem appellatione sine patriciis ceteri cives signifi cantur; unde olim patricii dicebant plebiscitis se non teneri, quia sine auctoritate eorum facta essent; sed postea lex Hortensia lata est, qua cautum est, ut plebiscita universum populum tenerent: Itaque eo modo legibus exaequata sunt.
3) Responsa prudentium sunt sententiae et opiniones eorum, quibus permissum est iura condere. Quorum omnium si in unum sententiae concurrunt, id, quod ita sentiunt, legis vicem optinet; si vero dissentiunt, iudici licet quam velit sententiam sequi; idque rescripto divi Hadriani signifi catur. (Gai)
Exercitium C. Переведите на русский язык.
1) Successit ei Ulpius Crinitus Traianus, natus Italicae in Hispania, familia antiqua magis quam clara. Nam pater eius primum consul fuit. Imperator autem apud Agrippinam in Galliis factus est. Rem publicam ita administravit, ut omnibus principibus merito praeferatur, inusitatae civilitatis et fortitudinis. Romani imperii, quod post Augustum defensum magis fuerat quam nobiliter ampliatum, fi nes longe lateque diffudit. Urbes trans Rhenum in Germania reparavit. Daciam Decibalo victo subegit, provincia trans Danubium facta in his agris, quos nunc Taifali, Victoali et Tervingi habent. Ea provincia decies centena milia passuum in circuitu tenuit. Armeniam, quam occupaverant Parthi recepit, Parthomasiri occiso, qui eam tenebat. Albanis regem dedit. Hiberorum regem et Sauromatarum et Bosphoranorum et Arabum et Osdroenorum et Colchorum in fi dem accepit. Carduenos, Marcomedos occupavit et Anthemusium, magnam Persidis regionem, Seleuciam, Ctesiphontem, Babylonem; Messenios vicit ac tenuit. Usque ad Indiae nes et mare Rubrum accessit atque ibi tres provincias fecit, Armeniam,
34
CAPITULUM V. VERBUM
Assyriam, Mesopotamiam, cum his gentibus, quae Madenam attingunt. Arabiam postea in provinciae formam redegit. In mari Rubro classem instituit, ut per eam Indiae fi nes vastaret. (Eutr.)
2) Populus Romanus a rege Romulo in Caesarem Augustum septingentos per annos tantum operum pace belloque gessit, ut, si quis magnitudinem imperii cum annis conferat, aetatem ultra putet. Ita late per orbem terrarum arma circumtulit, ut qui res illius legunt non unius populi, sed generis humani facta condiscant. Tot in laboribus periculisque iactatus est, ut ad constituendum eius imperium contendisse Virtus et Fortuna videatur. Qua re, cum, si quid aliud, hoc quoque operare pretium sit cognoscere, tamen, quia ipsa sibi obstat magnitudo rerumque diversitas aciem intentionis abrumpit, faciam quod solent qui terrarum situs pingunt: in brevi quasi tabella totam eius imaginem amplectar, non nihil ut spero, ad admirationem principis populi conlaturus, si pariter atque in semel universam magnitudinem eius ostendero. (Flor)
Pars 5. Infi nitivus. Асcusativus cum infi nitivo.
Nominativus cum infi nitivo
Exercitium A. Инфинитивные обороты с Nominativus et
Accusativus.
Pensum 1. Accusativus cum infi nitivo.
1) Vere dici potest magistratum legem esse loquentem, legem autem mutum magistratum. (Cic.) 2) Sentiebam me senem fi eri. (Sen.)
3) Quem defendis, sperat se absolutum iri. (Cic.) 4) Divitiacus Aeduus Caesari dixit Ariovistum, Germanorun regem, hominem esse barbarum, iracundum, temerarium, non posse Gallos imperia eius diutius sustinere. (Caes.) 5) Apollo Pythius oraclum edidit, Spartam nulla re alia, nisi avaritia, esse perituram. (Cic.) 6) Apparuit nescire eos victoria et tempore uti. (Liv.) 7) Cato dixit, litterarum radices amaras esse, fructus iucundiores. 8) Aiunt homines plus in alieno negotio videre. (Sen)
9) Tibi discedens pollicitus sum me omnes res tibi perscripturum. (Cic.)
10) Quid? Credebas dormienti tibi haec confecturos deos? (Terent.)
11) In castra nuntius pervenit Romae coniurationem patefactam. (Sall.) 12) In Sicilia te Syracusas natum esse dixisti. (Plin.) 13) A patre meo audivi, Diocletianum principem iam privatum dixisse, nihil esse
35
Ю. В. Куликова. СБОРНИК УПРАЖНЕНИЙ ПО ЛАТИНСКОМУ ЯЗЫКУ
diffi cilius, quam bene imperare. (Fl.Vopisc.) 14) Urbem Syracusis maximam esse Graecarum urbium pulcherrimamque, saepe audistis. (Cic.) 15) Pompeios, celebrem Campaniae urbem, consedisse terrae motu, audivimus. (Sen.) 16) Ita sentio et saepe disserui Latinam liguam non modo non inopem, sed locupletiorum etiam esse, quam Graecam. (Cic.) 17) Virtutem primam esse puta compescere linguam.
Pensum 2. Nominativus cum infi nitivo.
1) Catilina prohibitus erat consulatus petere. (Sall.) 2) Iussus es renuntiari consul. (Cic.) 3) Qui tacet, consentire videtur. 4) Beatus Epicurus sibi videtur esse moriens. (Cic.) 5) Consuetudo et mos vim legis videntur habere. 6) Solem e mundo tollere videntur, qui amicitiam e vita tollunt. (Cic.) 7) Non videmur esse visturi. (Cic.) 8) Caesar appropinquare dicebatur magnusque terror incidit Pompei exercitui. (Caes.) 9) Caesar approponquare dicebatur magnusque terror incidit Pompeii exercitui. (Caes.) 10) Fortis ac vehemens orator existimatur esse Gaius Gracchus. (Gell.) 11) Thales primus defectionem solis praedixisse fertur. (Cic.) 12) Ante omnia necesse est se ipsum aestimare, quia fere plus nobis videmur posse, quam possumus. (Sen.) 13) Fugisse ex proelio dicuntur notissimi latronum duces. (Cic.) 14) Crudelissimus omnium tyrannorum Phalaris taurum aereum habuisse dicitur, quo vivos supplicii causa demittere homines et subiicere fl ammam solebat. (Cic.)
15) Cicero ad haec unum modo respondit non esse consuetudinem populi Romani accipere ab hoste armato conditionem. (Caes.)
Pensum 3. Переведите на латинский язык.
1) С древних времен считается, что Римом правили семь ца­рей. 2) Мы услышали, что заскрипели мачты корабля и увидели, как паруса наполнились ветром. 3) Не слушай тайно и не услы­шишь, что о тебе говорят люди. 4) Известно, что Ганнибал подо­шел к
воротам Рима. 5) Я считаю, что мне нужно прочитать много книг. 6) Кажется, что Цезарь назначен проконсулом и отбыл в про­винцию. 7) Разведчики доложили, что враг приближается к городу.
8) Историки утверждают, что в одном легионе было шесть трибу­нов. 9) Считается, что Цицерон был величайшим римским орато­ром. 10) Цезарь был уверен, что захватит
Британию.
Pensum 4. Преобразуйте фразы в Accusativus cum infi nitivi et
Nominativus cum infi ninitivo, измените инфинитивы с praesens
36
CAPITULUM V. VERBUM
на perfectum et futurum (попробуйте поменять лицо и число глаго­лов).
1) Video [puer, i m – мальчик; ad – к, на; fl uvius, ii m – река; ripa, ae f – берег; venio, 4 – идти].
2) Magister dicit [discupulus, i m – ученик; scribo, 3 – писать; lego, 3 – читать].
3) Videtur [Kalaendae, arum f – календы (начало месяца); sum, fui, esse – быть; primus, a, um – первый; dies, ei m – день; mensis, is f – месяц].
4) Scimus [Caesar, ris m – Цезарь; occupo, 1 – захватывать; omnis, e – весь; Gallia, ae, f – Галлия].
Exercitium B. Инфинитивные конструкции.
Pensum 1. Переведите и определите вид инфинитивной кон-
струкции.
1) Legem brevem esse oportet. 2) Cupio me esse clementem. (Cic)
3) Qui tacet, consentire videtur. 4) Impubes sine tutore agens nihil posse vel scire intelleguntur. (Pap.) 5) Regula est iuris quidem ignorantiam cuique nocere, facti vero ignorantiam non nocere. 6) Trahit sua quemque voluptas. (Verg.) 7) Plus audire, quam loqui militem decem. (Amm. Marc.) 8) Defendi uxores a viris non viros ab uxoribus aequum est. (Paul.) 9) Qui occasionem praestat, damnum fecisse videtur. 10) Res abesse videntur etiam hae, quarum corpus manet, forma mutata est. (Ulp.) 11) Quod quis ex culpa sua damnum sentit, non intellegitur damnum sentire. 12) Incorporales res traditionem et usucapionem non recipere manifestum est. (Gai.) 13) Non videntur, qui errant, consentire. 14) Multos scriptores rerum suarum Magnus ille Alexander secum habuisse dicitur. (Cic.) 15) Scio me nihil scire. (Socrat.)
16) Medea Peliam dicitur fecisse rursus ex sene adulescentulum. (Plaut.) 17) Moleste fero decessisse Flaccum, amicum tuum. (Sen.)
18) Nunquam te patiar perire; me perire est aequius. (Plaut.) 19) Visus sum mihi cum Galba ambulare. (Cic.) 20) Romulus urbem constituit, quam a suo nomine Romam iussit nominari. (Cic.)
Pensum 2. Переведите на русский язык, обращая
внимание
на обороты.
1) Eorum una, pars, quam Gallos obtinere dictum est, initium capit
a fl umine Rhodano, continetur Garumna fl umine, Oceano, fi nibus
37
Ю. В. Куликова. СБОРНИК УПРАЖНЕНИЙ ПО ЛАТИНСКОМУ ЯЗЫКУ
Belgarum, attingit etiam ab Sequanis et Helvetiis fl umen Rhenum, vergit ad septentriones. (Caes.) 2) Disciplina in Britannia reperta atque inde in Galliam translata esse existimatur, et nunc, qui diligentius eam rem cognoscere volunt, plerumque illo discendi causa profi ciscuntur. (Caes.) 3) Id mihi duabus de causis instituisse videntur, quod neque in vulgum disciplinam efferri velint neque eos, qui discunt, litteris confi sos minus memoriae studere: quod fere plerisque accidit, ut praesidio litterarum diligentiam in perdiscendo ac memoriam remittant. (Caes.) 4) Nam cum quidam ex eius adsentatoribus, Damocles, commemoraret in sermone copias eius, opes, maiestatem dominatus, rerum abundantiam, magnifi centiam aedium regiarum negaretque umquam beatiorem quemquam fuisse, 'Visne igitur' inquit, 'o Damocle, quoniam te haec vita delectat, ipse eam degustare et fortunam experiri meam?' Cum se ille cupere dixisset, conlocari iussit hominem in aureo lecto strato pulcherrimo textili stragulo, magnifi cis operibus picto, abacosque compluris ornavit argento auroque caelato. Tum ad mensam eximia forma pueros delectos iussit consistere eosque nutum illius intuentis diligenter ministrare. (Cic.)
Exercitium C. Переведите на латинский язык.
1) Слепому до самой смерти кажется, что он прозреет. (Ассир. посл.) 2) Берегись, чтобы твой язык не отрезал твою шею. (Араб. посл.) 3) Я не исследую, чтобы верить, но верю, чтобы исследовать.
4) Когда не умеют писать, говорят, что перо плохое. (
Евр. посл.)
5) Говорят, что трудно найти друга в нужде. (А. Шопенгауэр) 6) Не бойся, что дом тесен, бойся, что сердце тесно. (Вьетнам. посл.)
7) Покойникам кажется, что живые каждый день сладости едят. (Ассир. посл.) 8) Не всему верь, что видишь, и наполовину тому, что слышишь. (Англ. посл.) 9) Кто сказал, что у неба
нет глаз?.
(Вьетнам. посл.) 10) Глухой говорит, что он поет хорошо, а криво-
бокий, что пляшет отлично. (Бенг. посл.) 11) Не бойся, что не зна­ешь, бойся, что не учишься. (Кит. посл.) 12) Не надейся, что конь смирный, – пешим окажешься. (Калмык. посл.) 13) Мудрец знает, что он знает мало, а глупому кажется, что он
знает все. (Ассир. посл.) 14) Говорят, что он плохого человека хоть на войне пользя. (Алт. посл.) 15) Сытый думал, что товарищи его тоже сыты. (Аб­хаз. посл.) 16) Когда тебя несут на спине, ты не знаешь, что дорога
38
CAPITULUM V. VERBUM
длинна. (Креол. посл.) 17) Ясно, что не может существовать ника­ких особенных философий, а также отдельных философских наук. (Ф. В. фон Шеллинг) 18) Не знает сам, что хорошо, что плохо. (Кор. погов.) 19) Не бойся, что плохо сказал, бойся, что плохо сделал. (Кит. посл.) 20). Это только кажется человеку, что он знает себя, знает
свои возможные поступки... Но узнает лишь в критические моменты. Не всякий герой знал, что он герой, трус – что он трус. (А. Адамович) 21) Говорят, что природа для того каждому дала два уха и один язык, чтобы говорить меньше, чем слушать. (Плутарх)
22) Считал, что одному богу известно, что бога нет. (В.
М. Хочин­ский) 23) Я не принадлежу к людям, которые утверждают, или даже всерьез считают, что они всегда были правы. (В. Брант)
Pars 6. Coniunctivus
Exercitium A.
Pensum 1. Проспрягайте глаголы в conjunctivus всех времен
и переведите.
1) Decto, 1; 2) maneo, mansi, mansum, 2; 3) potestor, 1; 4) verto,
verti, versum, 3.
Pensum 2. Определите форму глаголов и переведите.
1) Ponet. 2) Putet. 3) Patet. 4) Moveatur. 5) Commeant. 6) Venietis.
7) Veniatis. 8) Clauditur. 9) Clauderet. 10) Respondet. 11) Respondit.
12) Responderunt. 13) Responderint. 14) Responderant. 15) Habeat.
16) Habitat. 17) Habitemus. 18) Servet. 19) Servatis. 20) Serviat.
21) Serviet. 22) Serviverunt. 23) Servaverunt. 24) Patieris.
25) Patiaris. 26) Sis. 27) Dicamus. 28) Redderet. 29) Reducernentur.
30) Conspexisset. 31) Discessitis. 32) Missi essent.
Exercitium B. Определите значения conjunctivus в независи-
мых предложениях.
Pensum 1. Переведите на русский язык.
1) Crede, ut intellegas! (Г.
В. Плеханов) 2) Tu Gallus es, ego
Germanus; decertemus pro suae uterque gentis gloria. 3) Si vicero, tuter clamabis: «Floreat Gallia!»; si victus, quod absit, ero, totidem verbis celebrabo tuam Germaniam. (Erasm.) 34) Qui benefi cium dedit, taceat; narret, qui accepit. (Sen.) 5) Ante mortem ne laudes hominem
39
Ю. В. Куликова. СБОРНИК УПРАЖНЕНИЙ ПО ЛАТИНСКОМУ ЯЗЫКУ
quemquam. 6) Pro patria quis bonus dubitet mortem oppetere? (Cic.)
7) Allobrogum commotus, Caesar duas legiones in citeriore Gallia novas conscripsit; cum his legionibus legatus Quintus Pedius in ulteriorem Galliam missus est. (Caes.) 8) Amemus patriam, pareamus senatui. (Cic.) 9) Quid faciant leges, ubi sola pecunia regnat. (Petr.)
10) Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat. (Nov. test.) 11) Constitutio principis est, quod imperator decreto vel edicto vel epistula constituit. Nec umquam dubitatum est, quin id legis vicem optineat, cum ipse imperator per legem imperium accipiat. (Gai) 12) Sis felix et sint candida fata tua! (Tib.) 13) Omnia possideat, non possidet aĕra Minos. (Ovid.) 14) Fiat lux! (Bibl.) 15) Fremant omnes licet, dicam, quod sentio. (Cic.) 16) Moriāmur, milites, et morte nostrā eripiāmus ex obsidiōne circumventas legiones. (Liv.) 17) Concordet sermo cum vita, non delectent verba nostra, sed prosint. (Sen.) 18) Quanti quisque se ipse facit, tanti fi t ad amicis. (Cic.) 19) Spectatum veniunt, veniunt, spectentur ut ipsae. (Ov.) 20) Si volumus aequi rerum omnium iudices esse, hoc primum nobis persuadeamus, neminem nostrum esse sine culpa. (Sen.) 21) Utinam tam facile vera invenire possim, quam falsa convincere! (Cic.) 22) Neminem cito laudaveris, neminem accusaveris. (Sen.)
Pensum 2. Переведите на латинский язык, используя функции
conjunctivus.
1) Да будет воля твоя. (Молитва) 2) Имеющий уши, да услы­шит. (Новый За вет) 3) Счастья нельзя просить, несчастья нельзя избежать, если сам поступал плохо, трудился неусердно. (Мо-цзы)
4) Если ты приобрел имя, совершенно неважно, как
тебя зовут. (В. Мич) 5) Но что мы могли сделать? Мог ли когда-нибудь чело­век помочь человеку? (З. Гиппиус) 6) Пусть совсем не случится то, что может случится. (Евр. посл.) 7) Не хочешь потерять друга, не шути над ним. (Англ. посл.) 8) Будь мудрее других, если смо­жешь, но не говори им об
этом. (Ф. Д. С. Честерфилд) 9) Жизнь станет намного лучше, если заниматься по-настоящему любимым делом. (Н. Камберленд) 10) Без моря сможет ли корабль поднять свой парус. (Перс. посл.) 11) Была бы голова, будет борода. (Рус. посл.) 12) Кто усерден [в труде], тот имеет возможность жить, а кто не усерден в труде, тот не имеет
возможности жить. (Мо-цзы)
40
Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]