2. Эндометриозсебептер Гормональды теория Лимфогенді және гематогенді теория Имплатациондық теория (ретроградты етеккір теориясы – J.A. Sampson)

3. Эмбриональдық (дизонтогенетикалық – Recklinqaysen) теория

4. Метапластикалық теорияГенетикалық теория Гормональды теорияЛимфогенді және гематогенді теория Имплатациондық теория (ретроградты етеккір теориясы – J.A. Sampson)Эмбриональдық (дизонтогенетикалық – Recklinqaysen) теория

5. Метапластикалық теорияГенетикалық теория

6. жіктелісі Экстрагенитальды:ІшектікҚуықтықТері асты клетчаткасыныңӨкпеніңОперациядан кейінгі тыртықтыңТрахеяныңКөздіңБүйректі. Түйінді Диффузды

7. Эндометриоздың клиникалық ерекшеліктері:

1. әртүрлі жиіліктегі ауру сезімі;

2. жыныстық қатынаста ауру сезімінің болуы;

3. етеккір функциясының бұзылуы;

4.бедеулік;

5. көрші мүшелердің функциясының бұзылыстары;

6. жүрек айну, құсу, талып қалу;

7. анемия

Эндометриоздың клиникалық ерекшеліктері:

1. әртүрлі жиіліктегі ауру сезімі;

2. жыныстық қатынаста ауру сезімінің болуы;

3. етеккір функциясының бұзылуы;

4.бедеулік;

5. көрші мүшелердің функциясының бұзылыстары;

6. жүрек айну, құсу, талып қалу;

7. анемия

Эндометриоз диагностикасы:

1.науқастың шағымдары;

2.анамнез;

3.клиника;

4.Кіші жамбас қуысының УДЗ;

5.гистеросальпинография;

6.лапароскопия,кольпоскопия,гистероскопия;

7.Гистологиялық зерттеу жасалған биопсия;

8. Гормоналды зерттеулер,

9.асқазан-ішек жүйесінің рентгенографиясы;

10.цистоскопия;

11.Компьютерлі томография;

12.ректоманоскопия.

Эндометриозды емдеу

Консервативті (гормоналды 6-12 ай бойы)

Гонадолибериндердің агонистері

Прогестерондар

АнтипрогестерондарГонодотропиндердің ингибиторлары

36. Аналык без кистасы-аналық бездердің жалған ісіктері,ретенционды құрылымдар,аналық бездің ішіне секрет жиналып,сол қуыстың созылуынан пайда болды.Аналық без ісіктері репродуктивті жастағы әйелдерде жиі кездеседі

КЛИНИКАСЫ

- Аналық без кистасы көп жағдайда симптомсыз жүреді.Кезекті гинекологиялық қарау кезінде және УДЗ түсіру кезінде анықталады.

іштің төменгі бөлігіне қарай тартып ауырсыну және жыныстық қатынас кезінде ауырсынудың болуы.Аналық без аяқшасының оралу кезінде ауырсыну мен қатар жүрек айну,құсу,іштің томенгі бөлігінің ауырсынуы тік ішекке қарай таралуы.Фоликулярлы кистаның жарылу кезінде –ауырсыну кеыска мерзімді.Бұл жағдай адам организміне қауіп тондірмейді.Етеккір қызметінің бузылысы,кідірісі немесе дисфункционалды қан кету болады.Іш колемінің өсуі –ісіктің колеміүлкен болған жағдайда.

Кистома- аналық бездердің нағыз ісіктері,олар бластомотозды өсе алады.Аналық безісіктері кобіне 40-50 жастағы әйелдерде жиі кездеседі.

ЖҚА

ЖЗА

УДЗ

Маркер-антиген антиген-125 анықтау

КТ

Лапроскопия

Жүктілікті жоққа шыгару мақсатында тест жасау.

Артқы кумбезге пуңнкция жасау

КЛИНИКАСЫ

Аналық без кистома кезінде іштің үлкеюі .штің төменгі бөлігінің ауырсынуы,жыныстық қатынас кезінде кушеюі. Дизуриялық бұзылыстар.Етеккір қызметінің бұзылысы.Жүктіліктің болмауы

Дене қызуының көтерілуі.Журек айну

Кистомаларды емдеу тек оперативті жолмен жүргізіледі.Операция көлемі кистоманың түріне байланысты папилярлы кистома кезінде қосалқылар тек бір жақты зақымдалып және капсуласы өсіп кетсе биопсия жасап,қатерлі ісікке күмән болғанда жатырды қосалқыларымен бірге алып тастайды.Егер папиллярлы кистома екі жақты болсап-жатырды қосалқыларымен бірге алыныды.Муцинозды кистома кезінде зағымдалған жатыр қосалқылдары алып тастайды.

Егер аналық без және жатыр түтігі қанайналым бұзылмаса, аналық бездің және жатыр түтігінің топографиясын қалпына келтіру . Ал қанайналымы бұзылса, жатыр қосалқыларын алып тастау.

Емі – хирургиялық тәсіл ( лапароскопия не лапаротомия ). Лапароскопия кезінде мүшені сақтап қалу үшін аналық без деторсиясын жасайды. Ол кезде кіші жамбас және іш қуысына жылы изотониялық ерітіндімен натрии хлоридімен толтырады. Сол кезде ісік өзі не арнайы құрал көмегімен қалпына келтіріледі. 10-20 минут ішінде түсі өзгереді (цианоз жоғалады, мезовария түсі қалпына келеді ), яғни тканьдерде қанайналыс жақсарады. Сонда жатыр қосалқыларын емес, тек аналық без резекциясымен шектелуге болады.

37.Аналықбездің шекаралық ісіктері – қатерлі ісіктің ең төмен дәрежесі. Ұзақ уақыт бойы аналық безден тыс тарамайды. Көбіне 30-50 кездеседі. АБШІ: серозды, муцинозды, эндометроидты, Бреннер ісігі түрінде кездеседі.

Серозды ісік беткей эпителий аналық безге терең енуінің әсерінен пайда болады. Егер капсуласында емізікшелі өсінділер болса, онда олар папиллярлы деп аталады.

Муцинозды ісік барлық аналық бездің эпитилиалды ісіктерінің ішінен 8-10% құрайды. Бұл ісіктер кілегейлі құрылымдарды құрап, барлық іш қуысын алатын гиганттық көлемге дейін барады.

Шекаралық Бреннер ісігі өте сирек жағдайда кездеседі. Диагноз жедел алынған гистологиялық зерттеу кезінде қойылады.

Емі: хирургиялық. І стадиясында барынша репродуктивті қызметті сақтау,контралатеральды аналық безді сынатәрізді кесумен біржақты сальпинго-оофороэктамия. ІІ-ІІІ стадиясында жатыр қосалқыларымен жатыр экстерпациясы үлкен шарбымайды кесу. Егер хирургиялық араласу жолында инвазивті ісік импланттары анықталса химиотерапияға көрсеткіш болып табылады.

38. Жатыр мойны обыры. Эпидимиологиясы. Патогенезі. Этиологиясы. Қауіп-факторлары. ЖМО барлық қатерлі ісіктердің ішінен 7-ші орынды және әйелдердің арасынан сүт безі және тоқ ішек ісігінен кейінгі 3-ші орынды алатын 9,8% кең таралған жаңатүзілімдер. ЖМО этиопатагенез3нде жетекші орынды вирустық теория алып жатыр. Папиломавирустық инфекция және ВПГ2 жыныстық жолмен берілетін инфекция. Организмнің иммундық жүйесінің қаметалыпты жағдайында вирус антигені антиденемен байланысады да өледі. Ерекше жағдайларда вирус клеткаға еніп, ұзақ уақыт бойы латентті жағдайда сақталуы мүмкін. Организмде қолайсыз жағдайлар әсер еткенде генетикалық клетка аппаратың бұзылысы болып, ісік трансформациясына жағдай туғызуы мүмкін. Қауіп-ф: ерте жыныстық қатынас, жыныстық партнерін жиі ауыстыру, шылым тарту, тұқым қуалаушылық, адам папилома вирусымен инфицирлену.

39. Жатыр мойны обыры.Клиникасы.жіктелуі. Ерте стадиясында симптомсыз өтуі мүмкін. Кеш стадиясында келесі клин.қ көріністермен көрінеді: қынаптан патологиялық қан кету ; жыныстық қатынастан кейін немесе гинек.қ қараудан кейін қан кету; етеккір сипатының және ұзақтығының өзгерісі; менопаузадан кейін қанды бөліністердің болуы; кіші жамбас аймағының ауырсынуы; жыныстық қатынас кезінде ауырсыну; әлсіздік, шаршағыштық; салмақтың жоғалуы; субфебрильді температура; анемия және ЭТЖ жоғарылауы.

0 дәрежесі- преинвазивті рак, ішкі эпителиалды.

І а дәреже- ісік жатыр мойнымен шектелген, инвазия стромада 3 мм-ге дейін, микроинвазивті рак

І б дәреже- ісік жатыр мойнымен шектелген, инвазия 3 мм-ден асады.

ІІа дәреже- рак қынапқа таралып, оның төменгі үштігіне өтпей немесе жатыр денесіне таралады.

ІІб дәреже- рак бір немесе екі жақты параметрийге таралып, жамбас қабаттарына өтпейді.

ІІІа дәреже- рак қынаптың төменгі үштігіне таралады және/немесе жатыр қосалқыларына метастаз береді; аймақтық метастаздар болмайды.

ІІІб дәреже- рак бір немесе екі жақты параметрийден жамбас қабаттарына дейін таралады және/немесе жамбас лимфа түйіндеріне аймақтық метастаз береді не гидронефроз және қыметі бұзылған бүйрек несепағар стенозымен.

ІVа дәрежесі- рак қуыққа немесе тік ішекке жетеді

ІVб дәреже- жамбастан тыс алыстаған метастаздар.

40. аурудың клиникалық симптоматикасы ісіктік процестің инвазивті түрге удеуінде көрінеді. Жас әйелдерде қанды бөліністер жыныстық қатынастан кейін , ациклдік жатырлық қан кетулер ; улкен жастағы әйелдерде постменапаузада қанды жұғынды және қан кету . белде, сегізкөзде ауру сезімі. Несепағардың қысылып қалуына байланысты зәр (тәуліктік зәр) бұзылыстары белгілері болады.ісіктің қуыққа және тік ішекке қарай өсуі болса « киоаки»-дің клиникасы көрінеді.

Диагностика : морфологиялық зерттеу,(цитологиялық, гистологиялық) цитологиялық зерттеу арқылы рак алды және рактың алғашқы сатысын емге жақсы көнетін анықтап .осылай инвазивті рактың дамуын болдыртпауға болаы. ДСҰ цитологиялық скрининг ұсынды. Цит-қ скрининг жыл сайын жатыр мойны мен цервикальды өзектен цитологиялық жұғынды алу. Атипия анықталған жағдайда тереңдетілген зерттеулер жүргізіледі. Ошақтан гистологиялық зерттеуге кольпоскопия көзделген биопсиямен жүргізу.

Жатыр мойны инвазивті рагі клиникалық кқрінісінде жалпы және гинекологиялық тексеруден , бауыр мен бүйрек қызметі, өкпе рентгенографиясы. Басқа кіші жамбас пен іш қуысының УДЗ,КТ,МРТ . кіші жасмбасты жергілікті процестің таралуында цитоскопия және ректороколонскопия көрсетіледі. Ісіктің қуыққа және тік ішеккке таралуында

.41.жатыр мойны обырын емдеу :

• Сәулелік ем

• - хирургиялық ( тотальды, радикальды гистерэктопия , жатыр экстирпациясы )

• Біріккен

Емдеу таңдау әдісі жатыр мойны обырының сатысын, әйелдің жалпы жағдайына , қосалқы ауруларына , ісіктің өсу түріне, репродуктивті жағдайына және етеккір қызметіне байланысты таңдалады.

Хирургиялық емге : жатыр мойны конизациясынан (0 ж»не ІА сатысы ) жоғары радикальды – жамбас экзентерациясына (ІVсаты) дейін жасалады. ( радикальды хирургиялық араласуларды енгізген Э.Вертгейм)

Жасы улкен немесе хирургиялық емге ұарсы көрсеткіш болса , сәулеліе ем цисплантинді химиоеммен қоса (10-15 пайыз нәтиже) монорежимге тағайындалады( цисплатин – 40 мг/м 2 әр апта сайын 6 аптаға дейін) немесе 5- фторурацилмен біріккенде ұзақ инфузиямен.