7. Әйелдердің репродуктивтік жүйесінің онкопатологиясының соңғы 5 жыл ішіндегі сырқаттанушылық және өлім-жітім көрсеткіштері және олардың тенденциялары.

Соңғы онжылдықта сүт безі рагі әйелдердің онкологиялық ауруларының ішінде бірінші орында тұр, ал 2011 жылы жалпы онкологиялық аурулардың арасында бірінші орынға шықты. Сүт безі рагі барлық онкоаурулардың ішінде өлім бойынша үшінші орында. 2011 жылғы дерек көздері бойынша әйелдер арасында кездесетін репродуктивтік жүйесінің онкопатология көрсеткіштері: сүт безі түзілісі (21,4%), жатыр мойны (8,8%), аналық без (5,7%), жатыр денесі (5,5%). Ең негізгі мәселе болып қатерлі ісік ауруына шалдыққан науқастардың жасаруы. 5 жылдық өмір сүру ұзақтығы жоғарылады 50,7% 2008 жылдан 53,4% дейін 2011 жылы.

8. Ерте онкологиялық патология және предрак туралы ұғым.Онкология: учебник. Абузарова г.Р., Алексеев б.Я., Берзой а.А., Бойко а.А. И др. / Под ред. В.И. Чиссова, с.Л. Дарьяловой. 2009. - 560 с.: ил.

Ісікалды аурулар (жағдай) дегеніміз қатерлі ісіктердің пайда болуына ықпал ететін, туа біткен немесе жүре пайда болған тіндердің өзгерісі. Клиникалық тұрғыдан облигатты және факультативті ісікалды жағдайларды бөліп қарастырады. Облигатты предрак генетикалық немесе туа біткен факторлармен байланысты және ол ерте ме кеш пе ракқа айналады. Келесі жағдайлар жатады тоқ ішектің отбасылық полипозы, пигментті ксеродерма, дерматоз Боуэна, асқазанның аденоматозды полипі. Шынайы қатерсіз ісіктер малигнизацияланбайды. Факультативті предрак қатерлі түзіліске сирек айналады. Факультативті рак жиі тіндердің туа біткен және тұқымқуалайтын өзгерістерімен байланысты емес. Факультативті ісікалды жағдай неғұрлым ұзақ болса, соғұрлым қатерлі ісік даму мүмкіншілігі жоғары, алайда, көбіне ол дамымайды. Факультативті предракқа жатады: сүт безінің дисгормональді гиперплазиясы (с пролиферацией эпителия протоков), кілегей қабығының терең өзгерісімен атрофическиялық гастрит, бейарнамалы жаралы колит, жатыр мойны эрозиясы, кожный рог, кератоакантома, папиллома және т.б. Патоморфологиялық тұрғыдан, облигатты предрак дегеніміз ауыр дисплазия көрініс бар тін аймақтары, факультативті – ұзақ уақыт болған тін дефектілері.

9. онкогинекологиядағы негізгі клиникалық синдромдар.Аяқтардың ісінуі. Осыған қоса кіші жамбаста ауырсыну сезілсе немесе жыныс мүшелерінен бөлініс пайда болса, әйелде жатыр мойны рагі болуы мүмкін. кенеттен салмақ жоғалту. 4 кг аса салмақ жоғалту, рационын өзгертпей немесе физикалық жүктемесіз.  Тәбеттің жоғалуы. Аналық без рагімен байланысты болуы мүмкін. Етеккір циклі арасындағы қан кетулер.90% жағдайда эндометрий рагінің симптомы болып табылады. Қынаптан өткір иіспен бөліністер. Инфекция болуы, кей жағдайларда жатыр мойны және эндометрий рагі.  қуық аймағындағы қысылу сезімі. Егер ол тұрақты болса, бұл ісіктің өсуінің белгісі. Басқа да күдік туғызатын белгі – іш аймағындағы ұзақ тартып ауыруы және тұрақты іштің үрілуі.  үнемі шаршағыштық сезімі.  Жүрек айну. Егер жүрек айну ұзақ уақыт болса, бұл кіші жамбастағы онкологиялық процестің басталуының белгісі.

10. әйелдердің репродуктивтік жүйесінің обыралдылық дерттер анықталған жағдайдағы дәрігер акушер-гинекологтың тактикасы.

Обыралды дерттер көбінесе скирининг кезінде анықталады.әйелдердің репродуктивтік жүйесінің обыралдылық дерттер анықталған жағдайдағы дәрігер акушер-гинекологтың негізгі мақсаты – уақытылы анықтау. Онкогинекологқа жолдама беру. Қатерлі ісікке айналып кетпес ушін адекватты ем жүргізу. Қауіп топтағы әйелдерді бақылау.

Жатыр мойын ісікалды аурулары:

1.дисплазия – атипиялық клеткалар анықталады. Гинеколог міндетті түрде онкогинекологқа жолдама беру керек. Емдеу шараларын да онкогинеколог жүргізеді.

Емдеу шаралары- қабынуға қарсы ем жүргізу, цитологиялық және кольпоскоппен қарау. Көрсеткіш болса – биопсия (ножевая). Ауыр дисплазия кезінде – биопсия, жатыр қуысын және жатыр мойнын диагностикалық қыру және жатыр мойын конизациясы (лазер және электроконизация) гистологиялық зерттеуімен бірге.

Диспансерлік бақылау- кольпоскопия және цитология 6 айда 1 рет жүргізу.

Жатыр эндометрийінің гиперпластикалық процессі:

Железистая гиперплазия, атипиялық гиперплазия (аденоматоз, аденоматозды полип), железистая гиперплазия рецидив ( ошақты, диффузды).

Емдеу шаралары- УДЗ, гистероскопия, жатыр денесін диагностикалық қыру, цитология, гистология.

Емдеу деңгейлері		Жас шамасы
	репродуктивті	Пременопауза	постменопауза
бірінші	ОПК (оксипрогестерон капронат ) 6 ай Курсовая доза 24-48 г.	ОПК (оксипрогестерон капронат ) 6 ай Курсовая доза 24-48 г	ОПК (оксипрогестерон капронат ) 6 ай Курсовая доза 24-48 г
	ОПК ем нәтиже бермесе оперативті ем (жатыр экстерпациясы)	ОПК ем нәтиже бермесе оперативті ем (жатыр экстерпациясы)	ОПК ем нәтиже бермесе оперативті ем (жатыр экстерпациясы)
екінші	гормонтерапия	гормонтерапия	андрогендер

Диспансерлік бақылау – 6 айда 1 рет.

2. лейкоплакия – атипиялық клеткалар анықталады. Гинеколог міндетті түрде онкогинекологқа жолдама беру керек. Емдеу шараларын да онкогинеколог жүргізеді.

Емдеу шаралары-конизация, жатыр мойнын диагностикалық қырумен бірге қатар жатыр мойын ампутициясы, лазеркоагуляция , гистологиялық зерттеу. Диспансерлік бақылау- кольпоскопия және цитология 6 айда 1 рет жүргізу.

11. әйелдердің репродуктивтік жүйесінің қатерлі ісіктеріне шалдыққан науқастардың хирургиялық емінің принциптері және әдістері.

Принциптері

-клиникалық диагнозды қою

-емдеу жоспарын құру

- ісіктің метастазын алдын алу

-ісікті оперативті жолмен емдеу(көрсеткіш, қарсы көрсеткіштерін анықтау)

-науқастырдың өмірін ұзарту

Әдістері

Жатыр денесінің обыры –лапороскопиялық пангистерэктомия.

Жатыр мойнының обыры- жатыр экстирпациясы Вертгейм жнемес Кохер бойынша.

Қатерлі ісіктің негізгі емі ол оперативті ем.

Хирургиялық әдіс сәулелік және химиотерапиямен комбинирленген түрде қолдануы мүмкін.

12. әйелдердің репродуктивтік жүйесінің қатерлі ісіктеріне шалдыққан науқастардың сәулелік емінің принциптері және әдістері.

Операцияалды сәулелік ем ерекшелігі:ісікті кішірейтуге, соған байланысты операция жасайтын алаң да кішірейеді және де операциядан кейінгі асқынуды азайтады.

Операциядан кейінгі: радикальды операциялардан кейін көбіне жасалады. (1-3 саты)

Локальды және регионарлы рецидивтерді алдын алады.

Сәулелік терапия әдістері:

1. Дистанционды

• Дистанционды гамма терапия

• Жоғары энергиялы терапия (тормозные)

• Тез әсер ететін элнктронды терапия

• Рентгентерапия

2. Контакты әдіс

-ішкі қуысында

-Тінішінде

-радиохирургиялық

-аппликационды

-жақын фокусты ретгентерапия

-изотоп жинау

3. аралас(дистанционды+контакт)

4. комбинирленген

5. сәулелік ем+оперативті ем

6. сәулелік ем+химиотераиия

Телетерапия-қашықтықта аппаратпен емдеу.

Брахитерапия –қасында немесе ішінде ем жүргізу.

Қатерлі ісіктер кезіндегі сәулелік ем радикальды, паллиативті және симптоматикалық деп бөлінеді.

Радикальды ем- біріншілік ісіктің ошақтарын және метастазды болдырмауға бағытталған.

Паллиативті ем – ісіктің өсуін тоқтату және науқастың өмірін ұзарту.

Симптоматикалық ем- мысалы ісіктің көрші жатқан органдарды басуды яғни симптомдарды жоюға бағытталған ем түрі.