18 2. Инженерлі – техникалық қызметті ұйымдастыру және басқарудың формалары мен әдістері..

Инженерлік техникалық қызметтің (ИТҚ) қызметін басқарудың және ұйымдастырудың қалыптары және әдістері оның ұйымдастыру-өндірістік құрылымымен анықталады.ИТҚ-ның ұйымдастыру өндірістік құрылымы деп оның сандарын, өлшемдерін, мамандығын, өзара байланысын, әсер етудің қалыптарын және әдістерін анықтайтын, өндірістік бөлімшелердің реттелген жиынтығын айтады.

Алға қойылған ИТҚ-ға жету үшін белгілі базамен және қорлармен орналастыру қажет, яғни олардың көздері және қалыптасу әдістері бар, және бірер тапсырмаларға жетеді, яғни оларды орындау үшін өндірістік бөлімшелер құрылады, оларды құрайтын ұйымдастыру өндірістік құрылым құрайды және мыналарға жүргізуге мүмкіндік береді:

-сақтау және қажет болған жағдайда автомобильді отынмен толтыру;

-автомобильге қатысты жүргізілетін ТК бекеттік жұмыстары және ағымдық жөндеу;

-мамандандырылған цехтарға және аудандарға орындалатын автомобильден алынған агрегаттарды, тораптарды және бөлшектерді қалпына келтіру бойынша жұмыстар;

-өндіріске дайындаумен қамтамассыз ету бойынша жұмыстар агрегаттардың, тораптардың және бөлшектердің уақытша және орталық қоймалардағы таусылмайтын қорлар мен қамтамассыз ету жұмыстары;

-автомобильдерді өндірістік аудандарда жортқызу және т.б.;

-өндірістік техникалық базаны қалпына келтіру және техникалық қайта қарулануға ұстап отыруға байланысты жұмыстар.

-ИТҚ-ның ұйымдастыру өндірістік құрылымы жалпы түрде ажыратылатын функционалдық топтарға қарастырады.Яғни бұл көрсетілген тапсырмаларды орындау және үрдісті басқару үшін, олардың орындалуын 8.1- суретте келтірілген.

-АТҚ-ның инженерлік техникалық қызметі келесі өндірістік бөліктерден немесе кешендерден тұрады:

-ТК және диагноздау (ТКА кешені, яғни бұл КК, ТК-1, ТК-2 және диагноздаудың бригадаларын және орындаушыларын біріктіреді;

-Автомобильге (бекеттік) қатысты жөндеу жұмыстарын орындайтын бөлімшелер бірігетін АЖ кешені;

-Қайта өңдемеленген агрегаттар, тораптар және бөлшектер қорын қалпына келтірумен қолы тимейтін бөлімшелер және орындаушылар бірігетін жөндеу бөліктерінің (ЖБ) кешені.

-Кейбір жұмыстар әрине автомобильде және цехтарда (электр-техникалық, қаңылтыршы, дәнекерлеуші, бояушы және т.б.) орындалуы мүмкін.Бұл бөлімшелерді АЖ немесе ЖБ кешендеріне жатқызу жұмыстың түрін қамтуының (еңбек сыйымдылығы бойынша, сонымен қатар АТҰ өлшемі және нақты шарттарының қолданылатын ұйымдастыру шешімдерін ескеру мен жүзеге асырылады:

Жалпыланған нұсқаға ИТҚ, АТҰ келесі жүйелерден тұруы мүмкін:

• келісімдік негізде күту бойынша, олардың жолдың және экологиялық қауіпсіздігіне, автомобильдің техникалық күйіне жауап беретін маман кіші өнеркәсіпте болса, ал ИТҚ-ны басқару жетекші инженер, техникалық директор басқарады;

• ТК және автомобильді жөндеу өндірісін басқару топтарынан (центр, бөлімше);

• өндірістік-техникалық базаның техникалық қайта жарақтануы және қалпына келтіруі бойынша жоспарлық шешімдердің өңделетін, техникалық жабдықты тапсыру және таңдау, технологиялық карталарды өңдемелеу жүзеге асырылатын; еңбекті қорғау және техникалық қауіпсіздік бойынша іс-шараларды жүргізетін және өңделетін өндірістік жарақат алу себептері зерттелетін және оларды жою бойынша шаралар қолданылады; мамандар жайындау және жұмысшыларын тәжірибесін арттру бойынша техникалық сабақ жүргізілетін; жабдықтау, тәсілдеу, қалыпсыз жабдық құрылмаланатын, техникалық заңнамалар және бағыттар құрылады;

• Ғимараттың, үймереттің, энергия күшін және санитарлы-техникалық шаруашылықтың техникалық ақаусыз жағдайында; сонымен қатар технологиялық жабдықты күту және жөндеу,монтаждау; құрал-жабдықтың құрамды және оларды дұрыс пайдаланудағы бақылау; қалыпсыз жабдықты дайындауды ұстап тұруды жүзеге асыратын негізгі механика бөліміне (тобынан);

• Қоймалық шаруашылық жұмыстарын тиімді ұйымдастыру және жабдықтау бойынша тапсырыстарды құру, АТҰ материалдық техникалық жабдықтаумен қамтамассыз ететін материалды техникалық жабдықтау бөлімі (тобы);

• Жылжымалы құрамның ақауының туу себептерін талдауды жүргізетін БТБ сызығында оның қабылдануы және шығарылуы кезіндегі жылжымалы құрамның техникалық жағдайын қадағалайтын, барлық өндірістік бөлімшелермен орындалатын жұмыстың толықтығына сапасына бақылауды жүзеге асыратын техникалық бақылау бөлімі (тобы);

• Өндірістің дайындығын жүзеге асыратын, яғни қосалқы бөлшектер және материалдардың айналу қорын комплектілеу, қорды сақтау және реттеу, агрегаттарды, тораптарды, бөлшектерді жұмыс бекеттеріне жеткізу, жөндеу қорын комплектілеу және жуу, жұмысшыларды құрал-саймандармен қамтамассыз ету, санымен ТК ауданында автомобильді жортқызу, жөндеу және тосу өндіріске дайындаудың кешені.

Өндіріске дайындау кешені мыналардан тұрады:

-Жұмыс бекеттеріне оларды жеткізу, жөндеу жұмыстарын орындау үшін қажетті қоймадағы қосалқы бөлшектерді алу және өндіріс дисперчерін құрудағы талаптарды толтыру бойынша қамтамасыз ететін жұмыстардан тұратын комплектация бөлімі;

-Аралық қойма, мұнда агрегаттардың тораптардың және бөлшектердің шектелген атау тізімін сақтау және олардың қорлық белгілеу деңгейін ұстап тұру мен қамтамасыз етіледі.

-Жуу-дефекті бөлімі, мұнда жөндеу қорын сақтау және қатқылдау агрегаттарды өңдемелеу, тораптарды және бөлшектерді жуу, ЖБ кешеніндегі жөндеуге аттандыру алдындағы оларды комплектілеу және дефектация жүргізіледі;

-Құрал-сайманды беру және жөндеу, сақтау қамтамасыз етілетін құрал-саймандық бөлік;

-Көліктік бөлік, автомобильдің жорытуын жүргізушілер, жөндеуді күту ауданына (ЖКА) оларды сақтауға беруді, сонымен қатар ауыр салмақты агрегаттарды, тораптарды, бөлшектерді тасымалдауға жүзеге асырады.