Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ZhALPY_ZhAUAPTAR_GAK.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
3.65 Mб
Скачать

1.1 Қозғалтқыштың суыту жүйесі. Арналуы және жұмыс принципі.

  1. Іштен жану қозғалтқышының суыту жүйесі. Арналуы және жұмыс принципі.Умк. Лабо

Іштен жанатын жылу қозғалтқыштарында жанар май бөліп шығарған жылудың барлығы дерлік жұмысқа айналмайды. Себебі жану және үлғаю процесстері кезінде жанған газ қозғалтқыш бөлшектерімен жанасатындықтан, жылудың бір бөлігі осы бөлшектерге беріледі, мысалы: цилиндірлердің қабырғаларына, поршеньдерге, сақиналарға,т.б. Жану камерасыңда газдың температурасы ұлғаю тактісінің басынды 1900-ден. 2000°С-ға дейін жетеді. Ал жылудың бөлшектерге берілу құбылысын мүлде болдырмауға болмайды. Өйткені олардың температурасы жанған газ температурасынан бірнеше есе аз. Олай болса жылудың төменгі температурадағы бөлшектерге ауысуы табиғи заңдылық. Қозғалтқыш бөлшектеріне берілген жылу, олардың температураларын біртіндеп көтере береді. Егер сол жылуды бөлшектерден алып кетпесе, онда олар өте жоғарғы температураға дейін қызып, өздерінің физикалык, механикалық қасиеттерін нашарлатады, яғни олардың қаттылығы, беріктігі, тозуға төзімділігі нашарлап, өте ұлғаюдың салдарынан алғашқы дәлдікпен қойылған мөлшерлері өзгеріп кетеді. Оның үстіне, оларға жағылатын май қабаттары күйіп, олардың беттерінде күйе түзеді де барлық жұмыс процесстерінің бүзылуына себебін тигізеді.

Салқындаужүйесіқұрылысынақарайсуменжәнеауаменсалқындатужүйесіболыпекігебөлінеді. Олардыңбіріншітүріндебөлшектердегіжылудысуарқылы, алекіншісіндеауаарқылысыртқыатмоферагатасымалдайды. Осығанбайланыстыолардыңқұрылыстарыдаәртүрліболады.

Суменсуытатынжүйегеқозғалтқыштыңсужейдесі, сорап, термостат, радиатор, желдеткішжәнеолардыөзаражалғастыратынтүтіктержатады. Қозғалтқыштанбөлініпшыққанартықжылусу"жейдесіндегі" суғаберіледі. Радиаторқабырғаларыжұқатүтікшелерденжасалған.Оғанкелгенсусолтүтікшелергетараладыдаолардыңкабырғаларынажылуынбереді. Алолтүтікшелердіңаралықтарынанжелдеткішарқылысырттанауасорылады, бұлауатүтікшелерінсалқындатады. Сөйтіп, радиатордасалқындағансуендіқайтыпқозғалтқыштыңсужейдесінекеледі. Осылайшасуқозғалтқышбөлшектеріндегіартықжылудыауағатаратыпжібереді. Бұғанқосымшабұлжүйегетермостатқойылады. Соныңкөмегіменқозғалтқыштыңтемпературасынтұрақтымөлшердеұстаптұрады. Қозғалтқыштыңсалқынкезіндесу жейдесіне бағыттайдыда,текқызғаннанкейінғанарадиаторғажібереді.

Ауаменсалқындататынжүйеніңқұрылысысуменсалқындататынжүйегеқарағандақарапайымболады, яғнижелдеткіштенжәнеауабағыттағышқалқандарданғанақұралады. Қозғалтқыштыңсужейдесініңорнынасалқындатқышқабырғаларжасалады. Осықабырғалардыжелдеткіштенкелгенауасалқындатады. Бірақбұлжүйеніңсалқындатуқабілетіоншажоғарыемес, сондықтан, кейбірмаркалытракторлардағанақолданылады.

1.2 Автомобильдің техникалық күйі туралы түсінік.

Автомобиль жүйенің техникалық және пайдалану көрсеткіштерін анықтайтын көптеген параметрлермен сипатталатын және көліктік әрекетті орындауға арналған күрделі техникалық жүйені құрайды. Мұндағы жүйе дегеніміз берілген функцияларды орындауға арналған бірдей әрекет ететін элементтердің жиынтығы. Автомобильге қатысты элементтерге-агрегаттар, тораптар, механизмдер мен бөлшектер жатады.

Автомобиль элементтерінің жұмысқа қабілеттілігі оның техникалық күйімен анықталады. Техникалық күй дегеніміз техникалық құжаттамада көрсетілген белгілі бір сәтте белгілермен сипатталатын пайдалану процесінде өзгеретін объект қасиеттерінің жиынтығы. Автомобильдің және оның элементтерінің техникалық күйі конструктивті параметрлердің сандық көрсеткіштерімен анықталады: у1, у2, у3...уn. Мысалы, қозғалтқыш үшін бұл цилиндр-поршенді топ және иінді-бұлғақты механизм ( КШМ)бөлшектерінің өлшемі, тежегіштер үшін – тежегіш баптамаларының қалыңдығы, тежегіш барабандары мен олардың арасындағы саңылаулардың өлшемі.

1.3. Машина бөлшектерінің жұмыс істеу критериялары.

  1. - Билет

1.Роторлы-поршенді қозғалтқыш.

2. Көліктік техниканың физикалық ескіру себептері.

3. Машина бөлшектерінің айнымалы күш түскенде беріктікке есептеу.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]